III SA/Gl 671/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. M. K. i J. K. złożyli wniosek o prawo pomocy. Z wypełnionego druku urzędowego formularza wniosku PPF wynika, że skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. J. K. oświadczyła, że znajduje się w złym stanie zdrowotnym, miesięcznie wydaje na lekarstwa i leczenie kwotę około 500 zł. W banku jest zadłużona na kwotę 2.415,88 zł. Syn skarżącej zobowiązał się do łożenia na utrzymanie rodziców (w tym leczenie oraz zakup opału) miesięcznie kwoty 400 zł, jednak po zakończeniu pracy rodziców w gospodarstwie, rodzice do dnia dzisiejszego nic nie otrzymali od syna. M. K. również znajduje się w bardzo złym stanie zdrowotnym. Łączne zaległości w opłatach za prąd elektryczny sięgają kwoty 1.692 zł; wywóz śmieci (192 zł); podatek (468 zł); opłaty w PZU (326 zł). M. K. i J. K. prowadzą wspólne, dwuosobowe gospodarstwo domowe. Na ich regularny, miesięczny dochód składają się świadczenia z ubezpieczenia społecznego: J. K. otrzymuje rentę w wysokości 820 zł, a M. K. emeryturę z KRUS w kwocie 1.020 zł. Na wspólny majątek składa się dom jednorodzinny, który jest jednak w połowie niewykończony z powodu braku pieniędzy. Strona skarżąca nie posiada żadnych innych ruchomości, nieruchomości, oszczędności, ani innych przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. Do akt strona dołączyła potwierdzenie salda w "A" z dnia 15 czerwca 2012 r., z którego wynika, że rachunek ten obciążony jest saldem w wysokości 2.415,88 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona nadesłała: pisemne oświadczenie M. R. , że do stycznia 2012 r. udzielił J. K. pomocy finansowej w łącznej kwocie 14.000 zł, tytułem pożyczki gotówkowej; oświadczenie K. M. o tym, że od marca 2009 r. pomaga swojej matce, dając jej miesięcznie bezzwrotnie kwotę 150 zł; faktury opłat za energię elektryczną wraz z pismem "B" informującym o zaległościach płatniczych z tytułu dostawy energii elektrycznej M. i J. K. ; plik bankowych dowodów wypłat kwot z "C" (są to kwoty około 950 zł i 1.020 zł – odpowiadają one w istocie kwotom świadczeń rentowych i emerytalnych pobieranych przez skarżących); orzeczenia lekarskie J. K. ; pokaźne pliki rachunków obrazujących zakupy dokonywane przez skarżących w aptekach za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2012 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskodawcy składając wniosek o prawo pomocy, zażądali przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dla nich profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K. i M. K. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawcy udokumentowali swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. M. i J. K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich wspólny, łączny miesięczny dochód zamyka się w granicach około 1.900 zł. Są oni jednak osobami starszymi i schorowanymi. Koszty leczenia oraz zakupu leków pochłaniają większą część ich dochodu. Poza tym strona wykazała, że posiada zaległości płatnicze z tytułu opłat za energię elektryczną oraz, że posiada saldo (ujemny bilans) na swoim rachunku bankowym. Poza tym, jak wynika z oświadczenia J. K. , wnioskodawcy korzystają z regularnej pomocy finansowej swojej córki (w wysokości 150 zł miesięcznie) oraz z pomocy finansowej bratanka J. K. . Pomoc córki jest nieodpłatna, natomiast pomoc bratanka skarżącej M. R. udzielana jest w formie gotówkowej pożyczki. Fakty te potwierdzają również pisemne oświadczenia osób, udzielających skarżącym pomocy finansowej. Wnioskodawcy wykazali, że znajdują się rzeczywiście w ciężkiej sytuacji finansowej. Są osobami starszymi i schorowanymi, co wyklucza przecież polepszenie ich sytuacji majątkowej poprzez szukanie nowych możliwości zarobkowych, czy też podejmowanie dodatkowych zajęć. Uiszczenie przez nich jakiejkolwiek kwoty tytułem kosztów sądowych rzeczywiście byłoby dla ich budżetu bardzo dużym i dotkliwym obciążeniem finansowym. Trudno byłoby im tym bardziej wygospodarować odpowiednią kwotę pieniężną, która umożliwiłaby im opłacenie we własnym zakresie fachowego pełnomocnika procesowego. Reasumując, wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, co skutkowało uwzględnieniem ich wniosku o prawo pomocy w całości – zwolnieniem ich od kosztów sądowych oraz ustanowieniem dla nich adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.