III SA/Gl 674/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-11-24

Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Jużków, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, ograniczając się do stwierdzenia braku przesłanek z art. 145 Kpa, bez szczegółowego uzasadnienia i odniesienia się do argumentacji wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając swoje uzasadnienie do stwierdzenia braku istotnych przesłanek z art. 145 Kpa, bez szczegółowego odniesienia się do argumentacji wnioskodawcy i podstawy prawnej. Wobec braku możliwości oceny stanowiska organu, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Po odmowie stwierdzenia choroby zawodowej przez organ I instancji i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ II instancji, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na opinię biegłego sądowego z toczącego się przed sądem powszechnym procesu o zadośćuczynienie. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając brak nowych okoliczności. Skarżący zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków WSA Małgorzata Walentek Protokolant : referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi J. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Ostateczną decyzją z [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u p. J. P.choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 61, poz. 364 z 1989r. ). Uznał, że p. P. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania urazu akustycznego. To jednak z uwagi na to, iż dwie placówki diagnostyczne - Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, nie było podstaw do jej stwierdzenia. Pismem z dnia [...] 2003r. p. J. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o skierowanie go na kolejne badania. Bowiem uważał, ze pogarszający się stan jego słuchu został spowodowany ciężkimi warunkami, w jakich pracował w " "A". W odpowiedzi na to pismo Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. poinformował go, ze decyzją z [...] jest decyzją ostateczną, zatem nie można jej już wzruszyć w zwykłym odwoławczym trybie. Pouczył jednocześnie p. P. o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w razie zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 Kpa, w szczególności gdyby na jaw wyszły nowe dowody lub okoliczności nieznane organowi, albo strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazano także, iż wniosek można złożyć w ciągu miesiąca od daty dowiedzenia się o przyczynie uzasadniającej wznowienie postępowania. [...] 2004r. na adres Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. skarżący wysłał wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] r. Swoje żądanie uzasadnił ujawnieniem się nowej okoliczności, tj. ujawnienia u niego, w trakcie toczącego się przed Sądem Rejonowym w R. procesu o zadośćuczynienie, ubytku słuchu, potwierdzonego opinią biegłego sądowego. Dlatego domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Decyzja z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją z [...] r. nr [...]. Uznał, ze przytoczone przez p. P. okoliczności nie są nowymi okolicznościami w rozumieniu art., 145 § 1 pkt 5 Kpa. Bowiem biegły sądowy także nie rozpoznał u niego choroby zawodowej, pozom niedosłuchu u wnioskodawcy nie uległ zasadniczej zmianie od [...] 2000r., kiedy to zbadano go w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S.. Ponadto ta placówka diagnostyczna uwzględniła poprawkę na wiek p. P., czego nie uczynił biegły sądowy W wyniku odwołania wniesionego p. P. J. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując mu wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, a następnie wydanie decyzji w trybie art. 151 Kpa. Postanowieniem [...] r. państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wznowił postępownai administracyjne na podstawie art. 149 § 1 kpa w związku z art. 123 § 1 i art. 124 § 2 Kpa, a następnie decyzją również [...] r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z [...] r. orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u p. J. P. choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu decyzji ustalił, iż opinia biegłego sądowego, na którą powołał się wnioskodawca powstała w trakcie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w R.. Biegły sądowy również nie stwierdził u p. P. choroby zawodowej, a jedynie uszczerbek na zdrowiu wynoszący 15%. Zatem okoliczności, na które powołał się p. J. P. nie były nowymi okolicznościami lub dowodami, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, istniejącymi już w dniu wydania decyzji ostatecznej. Stąd też nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z [...] r. W odwołaniu p. J. P. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Bowiem biegły sądowy w badaniach przeprowadzonych [...] 2003r. stwierdził u niego ubytek słuchu wynoszący w uchu prawym [...] dB, w uchu lewym [...] dB. Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg postępowania oraz przytoczył stanowisko organu I instancji. Następnie stwierdził, iż po analizie zgromadzonego materiału dowodowego należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, bowiem nie zaistniały żadne istotne przesłanki wymienione w art. 145 Kpa uzasadniające wznowienie postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach p. J. P., wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i podobnie jak w odwołaniu domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Podkreślał, iż do 1999r. pracował w narażeniu na hałas i chociaż dwie placówki diagnostyczne stwierdziły u niego uszkodzenie słuchu, do wydano [...]r. niekorzystną dla niego decyzję. W 2003r. wystąpił do sądu powszechnego o zadośćuczynienie i w opinii wydanej na potrzeby tamtego postępowania również rozpoznano u niego niedosłuch o poziomie podobnym jak w 2001r., a jednocześnie o poziomie kwalifikującym do uznania go w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie rozporządzenia z 30 lipca 2002r. jako chorobę zawodową . W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, iż w sprawie nie zaistniały żadne przesłanki z art. 145 Kpa uzasadniające wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Dalej wskazać także należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy nie będąc związany wnioskami, zarzutami skargi oraz przytoczoną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w przypadku ustalenia takiej podstawy, wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Kpa ). W przypadku braku takiej podstawy ta faza postępowania kończy się wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa. Ocena formalnych podstaw wznowienia polega na badaniu, czy żądanie wznowienia postępowania zgłoszone przez stronę lub rozważane przez organ z urzędu powołuje się na podstawy wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz, w przypadku żądania strony, czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wznowił postępowanie zakończone jego ostateczną decyzją z [...] r., przy czym nie sprawdził, czy skarżący zachował miesięczny termin, o jakim mowa w art. 148 § 1 Kpa. W drugiej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, zgodnie z art. 149 § 2 kpa prowadzone jest postępowanie co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie jest możliwy wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Prawidłowo organ administracji publicznej i instancji w tej drugiej fazie postępowania w pierwszym rzędzie zbadał, czy istniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Kpa uzasadniające wznowienie postępowania, w szczególności, czy istniała przesłanka wymieniona w pkt 5 art. 145 § 1 Kpa, tj. czy zaistniały w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi orzekającemu w sprawie. Istotą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego jest dwukrotne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do rozpoznania jedynie zarzutów odwołania. Musi powtórnie merytorycznie rozpatrzyć sprawę. A wynik tego ponownego rozpatrzenia sprawy winien zawrzeć w decyzji, w tym w jej uzasadnieniu, którym powinien, zgodnie z art. 11 i art. 107 § 3 Kpa, ustalić stan faktyczny i wyjaśnić przesłanki jakimi kierował się przy załatwianiu sprawy, w tym podstawę prawną. Tę zasadę organ odwoławczy naruszył w rozpoznawanej sprawie. Swoje wyjaśnienia ograniczył do jednozdaniowego stwierdzenia, iż nie dopatrzył się istotnych przesłanej, o jakich mowa w art. 145 Kpa uzasadniających wznowienie postępowania. Zatem sąd został pozbawiony możliwości oceny tego stanowiska, wobec braku argumentów je uzasadniających i w szczególności odnoszących się do podstawy żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] r. odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a wskazanej przez skarżącego w jego wniosku. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Równocześnie nie znalazł odstaw faktycznych uzasadniających wstrzymanie jej wykonania na podstawi art. 152 ostatnio powołanej ustawy. Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien szczegółowo uzasadnić przesłanki, jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji, w szczególności winien się odnieść do uzasadnienia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z [...] r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło