III SA/Gl 674/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-09-24
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 do działek rolnych F i H, opierając się na wcześniejszych decyzjach odmawiających przyznania płatności do tych działek za rok 2007, mimo braku pełnego materiału dowodowego i niejasnego uzasadnienia?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji było niejasne i nieczytelne, nie wynikało z niego faktyczne przyczyny odmowy dopłaty do działek F i H. Ponadto, akta administracyjne były niekompletne, nie zawierały wszystkich dokumentów powołanych w decyzji, co uniemożliwiło sądowi kontrolę legalności rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Organ pierwszej instancji przyznał płatności częściowo, odmawiając ich do działek F i H. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który powołał się na wcześniejsze decyzje z roku 2007 odmawiające przyznania płatności do tych samych działek. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i niejasne uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania K. O. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010 zwanej płatnością rolnośrodowiskową na rok 2010 w łącznej wysokości [...] zł.
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 poz. 2273 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.)
Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym.
K. O. w dniu [...] r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwziąć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010.
Wnioskodawczyni ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na zadeklarowanych działkach rolnych C, D, E, F, H. Powierzchnia deklarowana dla wariantu S02d02 wynosiła [...] ha. Deklarowane działki rolne leżą na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...](województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny: [...]) oraz [...], [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb ewidencyjny: [...]). Wraz z wnioskiem K. O. złożyła oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych i zdjęcia deklarowanych działek rolnych.
Wnioskodawczyni w dniu [...] r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. informację - zgłoszenie szkody powstałej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] wraz z załącznikami, tj. kserokopiami pism skierowanymi do [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz do Urzędu Gminy w S. dotyczące powołania komisji do stwierdzenia faktu szkód powstałych na działkach ewidencyjnych [...] i [...] wynikłych poprzez zalanie ich przez rzekę Inę oraz wodę z topniejącego śniegu, oraz opis szkody i protokół oględzin z PZU.
Dane wniosku zgodnie z obowiązującymi ARiMR przepisami i procedurą obsługi poddane zostały kontroli zgodności, kompletności oraz kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli). Na podstawie tej kontroli organ stwierdził nieprawidłowości i w związku z tym dniu [...] r. wezwał K. O. do złożenia wyjaśnień.
W odpowiedzi strona złożyła korektę wniosku, w której w sekcji VII opisała działkę ewidencyjną [...]. Do korekty wniosku dołączono wypis aktu notarialnego z dnia [...] r. oraz oświadczenie z dnia [...] r., z których wynikało, iż jedynym użytkownikiem działki ewidencyjnej [...] jest K. O..
W dniu [...] r. strona złożyła pismo skierowane do Urzędu Gminy S. oraz protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym.
Organ w niniejszej sprawie kilkakrotnie zawiadamiał stronę o przedłużeniu terminu wydania decyzji, a w dniu [...] r. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Gospodarstwo K. O. wytypowane zostało do kontroli na miejscu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2010. Ze względu na rozproszenie gruntów pierwsza kontrola przeprowadzona została w dniu [...] r., następna w dniu [...] r. i kolejna w dniu [...] r. Wyniki kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni ujęto w protokole z kontroli nr [...] natomiast kontrola z zakresu wspierania przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w protokole z kontroli nr [...].
Raporty z kontroli stwierdzały dla działek zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej:
dla działki rolnej C - deklarowano [...]ha: orzech włoski — stwierdzono: [...]ha orzech włoski;
dla działki rolnej D - deklarowano [...] ha orzech włoski - stwierdzono [...] ha orzech włoski (kod błędu DR13+);
dla działki rolnej E - deklarowano [...] ha: orzech włoski — stwierdzono: [...] ha orzech włoski (kod błędu DR13-);
Wyjaśniono, że kod nieprawidłowości DR13+ oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Kod DR13- stwierdza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu; powierzchnia stwierdzona - większa od powierzchni deklarowanej błąd oznaczony kodem DR23 oznacza, że nie kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze uprawy deklarowanej. Kod DR25 to kod informacyjny: działka rolna położona w kompleksie działek rolnych pokrytych jednolitą uprawą bez możliwości identyfikacji jej granic.
Stan na gruncie stwierdzony przez inspektorów kontroli terenowej potwierdziła dokumentacja fotograficzna.
W następstwie zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu z kontroli zostały usunięte zastosowane kody błędów GR39 oraz GR42 dotyczące braku dokumentów potwierdzających wywóz nieczystości stałych i ciekłych z terenu gospodarstwa.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po zapoznaniu się z wynikami kontroli zarówno administracyjnej jak i terenowej wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010.
Decyzją tą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał K. O. płatności na rok 2010 w wysokości [...] zł. Dla pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02d02 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) za powierzchnię uwzględnioną w płatności równą [...] ha.
W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o uzupełnienie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w zakresie wskazania w decyzji do jakich działek rolnych organ przyznał dopłaty, a do których dopłat odmówił, ale organ ten postanowieniem z dnia [...] r. odmówił uzupełnienia decyzji.
W dniu [...] r. K. O. wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. odwołanie od wydanej decyzji.
W odwołaniu tym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowych i przyznanie jej płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010 do działek rolnych F i H.
K. O. stwierdziła, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. powinien corocznie na podstawie wniosków dokonywać oceny spełniania przez działki deklarowane przez rolnika, w tym działki F i H, warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Stwierdziła, że nieuzasadniony jest argument, iż organy administracji decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. odmówiły płatności do działek F i H na rok 2007 i z tej przyczyny nie można uwzględnić tych działek jako uprawnionych do dopłat w następnych latach realizacji programu jest nieuzasadnione.
Ponadto w odwołaniu wskazała, iż decyzja dotycząca dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2007 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzuciła przy tym, iż organ ARiMR rozpoznawał sprawę ponad 4 lata.
Organ odwoławczy po weryfikacji akt sprawy stwierdził, że decyzja z [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Odnosząc się do zastrzeżeń strony, iż Kierownik Biura Powiatowego nie dokonał oceny spełniania przez deklarowane działki rolne F i H, warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych stwierdził, że zarzut jest w tej sprawie nietrafiony, gdyż powołanie się na decyzje odmawiające płatności na rok 2007 jest słuszne biorąc pod uwagę zapisy § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.) Wedle powołanych przepisów:
Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2.
Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej.
Zwiększenia można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. W związku z tymi przepisami rozporządzenia oraz w związku z tym, iż K. O. rozpoczęła pięcioletni okres zobowiązania w dniu [...] roku na powierzchni równej [...] ha organ stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego wydając decyzję na rok 2010 nie mógł przyznać płatności na większą powierzchnię.
Agencja płatnicza nie może przyznać płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 (w drugim roku deklaracji), do których ARiMR nie zaciągnęła zobowiązań.
Odnosząc się do zastrzeżeń zawartych w odwołaniu uznał, iż stan rzeczywisty na danych działkach nie uległ zmianie, tj. gospodarstwo specjalizuje się w produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego. Działki rolne H i F położone na działkach ewidencyjnych [...]i [...]. Obie działki ewidencyjne położone są w dolinie rzeki K. w części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno - mineralnych. Potwierdzają to między innymi zdjęcia z kontroli na miejscu, tak z 2007 roku jak i zdjęcie dla wspólnie użytkowanej działki ewidencyjnej [...] o numerze [...] z dnia [...] r. Stwierdził również, że produkcja orzecha włoskiego nie udaje się na glebach podmokłych, zbyt ciężkich, zwięzłych i zimnych, na których słabo rośnie i przedwcześnie zamiera. Nie należy zakładać sadu orzechowego w zagłębieniach terenowych, kotlinach, w których występują zastoiska mrozowe.
Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią trwały użytek zielony-TUZ.
Odnosząc się do podniesionej kwestii wydania przez ARiMR rozstrzygnięcia dla sprawy 2010, pomimo nie zakończenia sprawy przed WSA w Gliwicach dla sprawy 2007 - organ odwoławczy stwierdził zasadność i prawidłowość działania w tym zakresie organu pierwszej instancji, bowiem z przepisów prawa administracyjnego nie wynika, by okoliczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego była bezpośrednią przesłanką do zawieszenia postępowania prowadzonego dla sprawy z następnego roku. Wnioski w sprawie płatności rolnośrodowiskowych na poszczególne lata są odrębnymi postępowaniami. W każdym z nich organ wydaje odrębną decyzję w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Zgromadzony w sprawie [...] materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji wydał stosowną decyzję, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zakończeniu wszystkich obowiązkowych kontroli danych niezwłocznie, by nie narazić się na zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a.
Wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie wstrzymuje postępowania, w stosunku do którego rozstrzygnięcie WSA może mieć wpływ na podejmowaną decyzję organu.
W stosunku do podniesionej kwestii długości rozpoznawania sprawy, zwrócił uwagę, że na każdym etapie postępowania organ administracji publicznej zawiadamiał każdorazowo stronę o przedłużeniu wydania decyzji.
W dniu [...] r. (data stempla pocztowego) strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze pełnomocnik K. O. w pierwszej kolejności wnosił o przeprowadzenie przez Dyrektora [...] Oddziału ARiMR, na podstawie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie skargi w całości oraz:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji o zmianie decyzji organu pierwszej instancji i przyznaniu w całości płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych,
2. bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości, wnosił o przekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1, 3, 4 oraz § 11 ust. 2 i 3, § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 r., Nr 174, poz.1809 ze. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie prawa producenta rolnego do zwiększenia powierzchni objętej programem w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zw. z art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008,
b) art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, w brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/2004 z dnia 22 grudnia 2004 r. w związku z art. 37 ust. 4 i art. 39 tego rozporządzenia poprzez odmowę przyznania skarżącej płatności ze względu na uprzednią odmowę przyznania płatności do działek rolnych F i H za 2007 r.,
c) art. 6, 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 86 Rozporządzenia RADY (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 1) w zw. z § 2. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.174.1809 z późn. zm.);
d) art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne (j.t. Dz. U. 2012 r. poz. 145);
e) § 1 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 r., Nr 174, poz.1809 ze. zm.).
2) inne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
a) Nierozpoznanie zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od zaskarżonej decyzji tj. naruszenie art. 127 w zw. z art. 15 k.p.a.,
b) Odmowa uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji w związku z brakiem umieszczenia w sentencji decyzji rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych F i H zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 r. tj. naruszenie art. 107, 111 k.p.a. w związku z art. 127 k.p.a.,
c) Bezpodstawne uznanie, iż organy są związane ostateczną decyzją dotyczącą przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007, tj, naruszenie art. 110 kpa w zw. z art. 127 kpa,
d) Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy w przedmiocie działek F i H, sprzeczność poczynionych ustaleń z materiałem dowodowym zebranym w sprawie t. naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 k.p.a. i w zw. z art. 127 k.p.a.
Skarżąca podkreśliła, że w 2006 r. złożyła pierwszy wniosek o przyznanie jej dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych dotyczących uprawy orzecha na działkach C, D, E położonych w województwie mazowieckim. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i płatność została przyznana. Dzień [...] r. został uznany jako pierwszy dzień realizacji 5-letniego zobowiązania środowiskowego. Od tego dnia Skarżąca i jej gospodarstwo rolne uczestniczą w realizacji PROW na lata 2004-2006, co potwierdza 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Skarżąca podkreśliła, że posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który realizuje i organy nigdy nie kwestionowały wykonywania tego planu, ani też nie stawiały zarzutów nieprzestrzegania wymagań określonych przepisami prawa. Skarżąca zaakcentowała, że prowadzi rejestr działalności rolnośrodowiskowej zgodnie wymogami jednostki certyfikującej A w zakresie powierzchni 100 ha oraz w okresie realizacji programu w latach 2006-2011 podlegał kontroli jednostki ratyfikującej A sp. z o.o. z siedzibą w K.. Jednostka certyfikująca nie miała zastrzeżeń zarówno co do prowadzonej uprawy orzecha włoskiego, nie kwestionowała istnienia upraw, ani przydatności gruntów do prowadzonej uprawy. Rolnik posiada wszystkie zaświadczenia i certyfikaty w tym zakresie.
Skarżąca zarzuciła, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny i w sposób nieprawidłowy zastosowały przepisy prawa w szczególności dokonując błędnej wykładni § 5 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć wiejskich uznały, iż wobec działek F i H nie powstało ważne zobowiązanie do realizacji na nich programu rolnośrodowiskowego, wobec wydania decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych F i H na rok 2007. Zdaniem skarżącej zobowiązanie do realizacji programu rolnośrodowiskowego wobec Skarżącej powstało z dniem [...] r., natomiast w 2007 r. nastąpiła jedynie zmiana treści tego zobowiązania.
Podkreśliła dalej, iż zawarty w planie działalności rolnośrodowiskowej opis wymagań glebowych orzecha stanowi zalecenia mające na celu wskazanie najlepszych warunków glebowych do uprawy orzecha. Nie znaczy to, że orzecha nie można uprawiać na glebach o gorszych niż rekomendowane parametrach.
Nadto skarżąca stwierdziła, że organy nie prowadziły postępowania dowodowego na okoliczność istnienia na działkach F i H trwałych użytków zielonych oraz innych elementów krajobrazu. Organy obu instancji, jak podkreśliła Skarżąca, nie zgłosiły nigdy żadnych zastrzeżeń co do treści planu rolnośrodowiskowego.
Zdaniem Skarżącej organ odwoławczy wadliwie wypełnił swe zadania w zakresie ponownego rozpoznania sprawy na skutek odwołania, tj. naruszył art. 127 w zw. z art. 15 kpa. Nadto między sentencją a uzasadnieniem decyzji istnieje sprzeczność, której nie można usunąć w trybie art. 113 kpa. Skarżąca podkreśliła, iż wniosek o przyznanie płatności obejmował działki C, D, E, F i H natomiast organ pierwszej instancji w sentencji wskazał działki C, D, E, a pominął działki F i H. Jednie z uzasadnienia decyzji wynikało, że odmówiono płatności do działek rolnych F i H z uwagi na fakt, iż decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. organ odmówił przyznania płatności do tych działek na rok 2007.
Odmowa uzupełnienia decyzji i brak uwzględnienia tego naruszenia przez organ odwoławczy narusza, zdaniem skarżącej, art. 107 i 111 kpa w zw. z art. 127 kpa.
Skarżąca dalej stwierdziła, iż organy bezpodstawnie uznały, że podstawą do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2010 w odniesieniu do działek rolnych F i H stanowią decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] ([...]) oraz Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z dnia [...] r. ([...]) odmawiające przyznania płatności do działek rolnych F i H na rok 2007. W ocenie strony skarżącej stwierdzenie takie jest bezpodstawne, gdyż zasadność przyznania/odmowy przyznania i do działek rolnych F i H powinna być badana corocznie, niezależnie od ustaleń i rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów podkreślił, że kwestią zasadniczą postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie rolnośrodowiskowej za 2010 r. było ustalenie, czy skarżąca spełniała przesłanki objęcia wsparciem rolnośrodowiskowym (zadeklarowanych po raz pierwszy do płatności w roku 2007) działek rolnych F i H z deklaracją uprawy orzecha włoskiego, do których nie było w roku 2006 ani w 2007 podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Organ wskazał, że K. O. mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skoro jednak nie przyznano wnioskodawczyni płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne F i H , tym samym nie zaciągnięto zobowiązań do tych działek. Nie można wedle przepisów rozporządzenia wykonawczego z dnia 20 lipca 2004 r. w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego zwiększyć lub zmniejszyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przede wszystkim wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273). Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1-7 jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji, a pomoc o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8 - na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską określa Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie w podstawie prawnej decyzji obu instancji wskazano art. 5 ust. 2 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanych wymogów, bowiem jest wprawdzie obszerna, ale jednocześnie nieczytelna, niejasna, a przede wszystkim nie wynika z niej, ani z przedłożonych akt administracyjnych faktyczna i rzeczywista przyczyna odmowy dopłaty do działek F i H. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Opolu, z 12 lipca 2011 r., sygn. II SA/Op 186/11, Lex nr 1012094).
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie decyzje organów obu instancji są niezrozumiałe zarówno dla ich adresata jak i dla Sądu.
Ponadto, w niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy opisany w decyzji organu pierwszej i drugiej instancji nie znajduje potwierdzenia w dołączonych do sprawy akt administracyjnych. W szczególności z akt tych nie wynika kiedy K. O. złożyła wniosek o zwiększenie dotychczasowej powierzchni użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy, akta nie zawierają planu działalności rolnośrodowiskowej, brak w nich decyzji, z której wynikałoby, że Agencja nie zaciągnęła w odniesieniu do spornych działek F i H zobowiązań. Organ nie uzasadnił i nie wyjaśnił z jakich przyczyn decyzja dotycząca płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., której brak w przedłożonych aktach, rzutuje na płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 r. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na zapisy § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z 20 lipca 2004 r. i przytoczył ich pełną treść, ale nie wskazał, który z przepisów w rozpatrywanej sprawie zastosował.
W szczególności wskazał, iż zgodnie z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich:
“1. Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
3. W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej.
5. Zwiększenia o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Wskazując powyższe przepisy organ stwierdził, że skoro wnioskodawczyni rozpoczęła pięcioletni termin zobowiązania w dniu [...] r. na powierzchni równej 19,37 ha, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję na rok 2010 nie mógł przyznać płatności za większą powierzchnię. Takie ustalenie nie wynika jednak z przedłożonych akt administracyjnych.
Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy - w ocenie Sądu - nie można kategorycznie stwierdzić, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej organy obu instancji wykluczyły z powierzchni objętej dopłatami działki oznaczone numerem F i H.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu. Przede wszystkim organ skompletuje materiał dowodowy, na który powołuje się w uzasadnieniu decyzji, a którego brak w aktach administracyjnych oraz uzasadni wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 k.p.a.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to z art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w sposób niejasny i niezrozumiały wskazano motywy zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie zostały w sposób przejrzysty wyjaśnione i uzasadnione ustalenia faktyczne. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli Sądu tym bardziej, że akta administracyjne nie są kompletne, nie zawierają bowiem wszystkich dokumentów powołanych w zaskarżonej decyzji. Nie można zatem jednoznacznie ocenić, w kontekście wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wielu przyczyn wykluczenia działek F i H czy stanowisko organu jest prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z wnioskiem skarżącej zasądzając na jej rzecz od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. kwotę [...] zł. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło