III SA/Gl 677/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu M. H. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala sprzeciw. Śląski Kurator Oświaty decyzją z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. H. (dalej: ucznia) uchylił w całości decyzję nr [...] dyrektora "A" w G. z [...] r w sprawie skreślenia z listy uczniów "A" ucznia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 4 lit.b ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.). Z akt administracyjnych wynika, że z uwagi na wyniki w nauce i absencję ucznia na zajęciach szkolnych rada pedagogiczna [...] r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie podjęcia procedury skreślenia wobec ucznia. Uczeń wniósł pisemne odwołanie i zadeklarował poprawę frekwencji na zajęciach, poprawę ocen, prosił o umożliwienie mu kontynuowania nauki - szkoła zawiesiła procedurę skreślenia ucznia do [...] r. Następnie [...] r. Rada Pedagogiczna, działając w oparciu o art. 68 ust.2 i art. 70 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe oraz § 29 ust.3 pkt 5 statutu szkoły, podjęła uchwałę nr [...] w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów. W uzasadnieniu do uchwały wskazano, że uczeń złamał statut szkoły poprzez nieuzasadnioną absencję, dotychczasowa nieobecność w szkole (198 godzin) nie rokuje jej ukończenia, ponadto mimo podjętego zobowiązania do [...] uczeń nie podjął próby poprawienia żadnej oceny, w dalszym ciągu opuszcza lekcje bez usprawiedliwienia. Samorząd uczniowski [...] r. zapoznał się z uchwałą rady pedagogicznej z [...] r. i pozytywnie zaopiniował skreślenie ucznia z listy uczniów. Dyrektor szkoły, działając w oparciu o art. 68 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, art. 104 ustawy K.p.a. oraz § 29 ust. 3 pkt 5 statutu [...], w związku z uchwałą rady pedagogicznej nr [...] z [...] r. i po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego, decyzją z [...] r. nr [...] z [...] r. skreślił ucznia z listy uczniów [...]. W uzasadnieniu do decyzji stwierdził, że uczeń opuścił w roku szkolnym 2018/19 198 godzin bez usprawiedliwienia, do dnia dzisiejszego nie podjął próby poprawienia ocen, a jego postawa nie rokuje ukończenia szkoły. W odwołaniu od tej decyzji uczeń nie zgodził się z decyzją dyrektora szkoły, wyraził chęć dalszej nauki oraz przedstawił swoje opinie i oceny odnośnie działań dyrektora szkoły, do odwołania dołączył także, wyrażone na piśmie, stanowisko rodziców ucznia w powyższej sprawie. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Statut [...] (tekst jednolity według stanu na dzień 1 września 2017 r.) w § 10 ust. 5 pkt 10 zawiera zapis dotyczący kompetencji dyrektora; w brzmieniu podejmowanie decyzji o skreśleniu ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Zgodnie z brzmieniem § 11 ust. 5 pkt 3 statutu rada pedagogiczna podejmuje uchwały w sprawie skreślenia z listy uczniów. Wykaz przewinień skutkujących skreśleniem ucznia wymieniono w § 28 ust. 3 pkt 5 lit. a-e statutu, ust. 3 pkt 5 lit. b posiada zapis w brzmieniu: skreślenie z listy uczniów szkoły w przypadku; co najmniej 80 godzin nieusprawiedliwionej nieobecności Jak wynika z zapisów statutowych dyrektor szkoły jest zobowiązany do skreślenia ucznia z listy uczniów po spełnieniu warunków, o których mowa w § 10 ust. 5 pkt 10 statutu w przypadkach wymienionych w § 28 ust. 3 pkt 5 lit. a-e. Osoba prowadząca nie wprowadziła w statucie zapisów upoważniających radę pedagogiczną szkoły do podejmowania uchwał w sprawie podjęcia procedury skreślenia wobec ucznia. Postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia ucznia winno być prowadzone w oparciu o statut szkoły oraz Kpa. Postępowanie administracyjne, którego celem było skreślenie ucznia z listy uczniów zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy i sprzecznie z obowiązującą literą prawa. Jak wynika z akt sprawy, uczeń jest osobą pełnoletnią, posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych, która zgodnie z art. 33 ust. 2 K.p.a. może być reprezentowana przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. W aktach sprawy brak informacji o udzieleniu pełnomocnictwa rodzicom ucznia. Tymczasem szkoła wysłała zawiadomienie (pismo z [...] r. nr [...]) o wszczęciu postępowania do matki ucznia, która nie jest stroną postępowania i nie posiada pełnomocnictwa do reprezentowania ucznia. Ustawa Prawo oświatowe oraz statut szkoły nie przewiduje podejmowania przez radę pedagogiczną uchwał w sprawie podjęcia procedury skreślania wobec ucznia, jak również zawieszania procedury przez dyrektora szkoły. Zgodnie z zapisem § 11 ust. 5, pkt 3 statutu szkoły, do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy podejmowanie uchwał w sprawie skreślenia z listy uczniów - ta uchwała inicjuje postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia ucznia, co wynika m.in. z zapisu § 10 ust.5 pkt 10 statutu szkoły. Uchwała rady pedagogicznej nr [...] z [...] r. zawiera błędną podstawę prawną, przywołano § 29 ust. 3 pkt 5 statutu (§ 29 dotyczy sposobu usprawiedliwiania nieobecności) zamiast § 28 ust.3 pkt 5, błędnie wskazano art.68 ust 2 ustawy Prawo oświatowe, dotyczący kompetencji dyrektora szkoły publicznej. Decyzja nr [...] dyrektora [...] w sprawie skreślenia ucznia została podjęta z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a, zawiera w podstawie prawnej błędy: nieaktualny publikator ustawy Prawo oświatowe, przywołano błędnie § 29 ust. 3 pkt 5 statuty szkoły zamiast § 28 ust. 3 pkt 5 oraz powołano się na uchwałę rady pedagogicznej nr [...] z [...] r., która nie ma związku ze sprawą, oczywista omyłka pisarska popełniona w decyzji została sprostowana protokołem, niezgodnie z art. 113 K.p.a Reasumując organ stwierdził, że uczeń swoim działaniem dopuścił się naruszenia norm określonych w statucie szkoły i to powinno skutkować, po wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy, decyzją o skreśleniu ucznia, jednak postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem K.p.a., ustawy Prawo oświatowe i statutu [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji powinien dochować staranności w zakresie prowadzenia postępowania w sprawie skreślenia ucznia, tj.: 1. w prowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący zastosować przepisy art. 172 ustawy Prawo oświatowe oraz zapisy statutu szkoły, 2. jako przewodniczący rady pedagogicznej dyrektor szkoły powinien zadbać, aby w uchwale rady pedagogicznej wskazano właściwe i aktualne podstawy prawne jej wydania tj. art. 172 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) oraz odpowiednie zapisy statutu, 3. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym stosować właściwe zasady i aktualne podstawy prawne wynikające z art. 10 (zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania), art. 61 (wszczęcie postępowania), art. 73 (prawo strony do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów), art. 77 (w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) oraz art. 107 (wydanie decyzji) i art. 108 (doręczenie decyzji stronom) ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W sprzeciwie od tej decyzji do sądu administracyjnego strona wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając organom szkoły brak znajomości przepisów prawa, wielokrotnie. Uczeń podkreślił wolę kontynuowania nauki i stwierdził, że z Kuratorium Oświaty nie otrzymał on ani jego rodzice żadnego pisma o prawie wglądu do akt sprawy, nie otrzymał też żadnego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w 138 § 2 K.p.a. W kontekście przywołanego powyżej przepisu Sąd, dokonując kontroli bada jedynie, czy istnieją przesłanki przewidziane treścią art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego może być wydana jedynie w przypadku wydania decyzji przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Słusznie w decyzji kasacyjnej wskazał organ, że zgodnie z art. 172 ustawy Prawo oświatowe, szkoła niepubliczna działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą. Przepis ten zawiera katalog spraw, które statut szkoły powinien określać, w tym prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły. Jak wynika z powyższego, w statucie szkoły powinny być określone przypadki, w których może nastąpić skreślenie ucznia z listy uczniów. Oznacza to, że tylko w tych konkretnych, enumeratywnie wymienionych w statucie szkoły przypadkach może nastąpić skreślenie ucznia. Jeżeli spełnione zostaną określone w statucie szkoły przesłanki prawne uzasadniające skreślenie ucznia z listy uczniów szkoły. W § 10 ust. 5 pkt 10 statutu [...] wskazano kompetencje dyrektora w zakresie podejmowania decyzji o skreśleniu ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Zgodnie z brzmieniem § 11 ust. 5 pkt 3 statutu rada pedagogiczna podejmuje uchwały w sprawie skreślenia z listy uczniów. Wykaz przewinień skutkujących skreśleniem ucznia wymieniono w § 28 ust. 3 pkt 5 lit. a-e statutu, ust. 3 pkt 5 lit. b posiada zapis w brzmieniu: skreślenie z listy uczniów szkoły w przypadku; co najmniej 80 godzin nieusprawiedliwionej nieobecności. Oznacza to, że dyrektor szkoły jest zobowiązany do skreślenia ucznia z listy uczniów po spełnieniu warunków, o których mowa w § 10 ust. 5 pkt 10 statutu w przypadkach wymienionych w § 28 ust. 3 pkt 5 lit. a-e. Zatem podjęcie procedury w sprawie skreślenia ucznia przez radę pedagogiczną szkoły było nieprawidłowe. Ponadto uczeń jest osobą pełnoletnią, posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych, zatem może być reprezentowany przez pełnomocnika zgodnie z art. 33 ust. 2 K.p.a. Tymczasem w aktach sprawy brak informacji o udzieleniu pełnomocnictwa rodzicom ucznia, mimo matka ucznia była zawiadomiona o wszczęciu postępowania. Mając na uwadze treść przywołanych przepisów oraz działania organu pierwszej instancji stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji podejmując rozstrzygnięcie w sprawie naruszył szereg przepisów prawa procesowego. Przeprowadzona powyżej analiza pozwala uznać, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego w całości mieści się w przesłankach art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i jest prawidłowe. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia sprzeciwu, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało sprzeciw oddalić.