III SA/Gl 680/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania) oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. NR [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K . działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. c oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez "A" Sp. z o. o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K .z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy to postanowienie. Stan sprawy jest następujący: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K .o/z w B. decyzjami z dnia [...] r., znak: [...] określił Spółce: zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług: za styczeń, luty, marzec , sierpień, październik 2006 r., za styczeń, kwiecień, maj 2007 r. oraz za okres od lipca do grudnia 2007 r., za okres od stycznia do grudnia 2008 r. za marzec i kwiecień 2009 r., oraz kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy: za czerwiec, lipiec, listopad i grudzień 2006 r., za czerwiec 2007 r., za styczeń, luty 2009 r. Pismami z dnia [...] r., uzupełnionymi pismem z dnia [...]r. strona wniosła odwołania od ww. decyzji a następnie pismem z [...]r. podtrzymując swoje zarzuty zawarte w odwołaniach wniosła jednocześnie m.in. o zwieszenie postępowania do czasu "rozpoznania spraw wpadkowych mających wpływ na mniejsze postępowanie". Postanowieniem z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K .odmówił zawieszenia postępowania na wniosek Strony z dnia 9.12.2013 r. stwierdzając iż w sprawie rozpoznanie bliżej nieokreślonych spraw "wpadkowych" nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego. Pismem z dnia [...]r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, żądając jego uchylenia i zawieszenia postępowania lub uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego jak również błędne ustalenie stanu faktycznego. W uzasadnieniu wskazała, że przesłankę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowią toczące się postępowania "wpadkowe", o których tut. organ posiada wiedzę z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w K .nie uwzględnił zażalenia i w dniu [...] r. wydał postanowienie , którym utrzymał w mocy sporne postanowienie. Wskazał przy tym , iż w myśl zapisu art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie: 1. w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, 2. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3. w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 4. w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 5. w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - do dania, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 stanie się ostateczna , za zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4, 6. w razie wystąpienia na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Stosownie natomiast do powołanego jako podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zobowiązany jest zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ wskazał iż przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne , zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, występuje gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. (Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, które ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej (por. wyrok NSA z dnia 13.09.2013 r. sygn. akt II FSK 2644/11/). Zagadnienie wstępne nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Także ustalenia okoliczności faktycznych w innym postępowaniu prowadzonym równolegle przez ten sam organ nie stanowi wstępnego zagadnienia prawnego, będącego przesłanką zawieszenia postępowania w myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, (por. wyrok NSA z dnia 8.03.2012 r. sygn. akt II FSK 1539/10). Jeżeli rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez inny organ lub sąd ma jedynie luźny, pokrewny związek z rozpoznaniem sprawy j wydaniem decyzji, kwestia ta nie może być uznana za zagadnienie wstępne i nie obliguje organu podatkowego do zawieszenia postępowania (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27.01.2012 r. sygn. akt 1 SA/Wr 580/12). W przypadku stwierdzenia zatem, że zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w sześciu punktach § 1 art. 201 O.p., organ podatkowy obowiązany jest postępowanie podatkowe zawiesić. Zaistnienie któregokolwiek z faktów stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania skutkować musi podjęciem postanowienia o zawieszeniu. Ustawodawca nie przyznaje organowi dowolności w regulowaniu tokiem procesu w tym zakresie. W szczególności nie dozwala na kreowanie nowych, leżących poza przedstawioną wyżej regulacją, podstaw zawieszenia postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.05.2008 r. sygn. akt I SA/Ld 1414/07). Z przedstawionych względów zdaniem organu w sposób bezsprzeczny wynika, że powoływana prze z Stronę konieczność rozpoznania spraw "wpadkowych" nie znalazła się w katalogu przesłanek obligujących organ do zawieszenia postępowania podatkowego zmierzającego do określenia wysokości podatku od towarów i usług. Strona poza ogólnym powołaniem się zarówno w piśmie z dnia [...] r. jak i zażaleniu z dnia [...] r. na istnienie nieokreślonych spraw "wpadkowych", nie wskazała jakie sprawy muszą pozostać załatwione do czasu rozstrzygnięcia sprawy podatkowej i przez jaki organ oraz nie uzasadniła związku pomiędzy ich wystąpieniem a wydaniem decyzji. Ponadto choć definicja sprawy "wpadkowej" nie została zawarta w przepisach Ordynacji podatkowej, w literaturze i orzecznictwie przedmiotu przyjmuje się, że orzeczenie wpadkowe oznacza orzeczenie wydane w sprawie mającej charakter uboczny, incydentalny w stosunku do sprawy głównej, a więc nie rozstrzyga ono sprawy co do jej istoty i nie ma wpływu na bieg postępowania głównego, np. stanowisko organu administracyjnego wyższego stopnia dotyczące niezałatwienia sprawy w terminie przez organ niższego stopnia (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.05.2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002/3/116), czy postępowanie w sprawie sprostowania rozstrzygnięcia. Tym samym samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy podatkowej, czy leż uznanie, że wynik lego postępowania ma luźny, pokrewny związek z wydaniem decyzji, nic obliguje organu podatkowego do zawieszenia postępowania w sprawie. W zakresie natomiast argumentu Strony o ewentualności umorzenia całego postępowania z uwagi na jego bezzasadność wskazał organ , że kwestie te - wobec wydania przez organ odwoławczy w dniu [...] r. decyzji utrzymujących w mocy decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...] r. stanowić mogą treść polemiki na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie jej interesu prawnego. Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego jak również błędne ustalenie stanu faktycznego. W konsekwencji tych zarzutów wniosła :o uchylenie orzeczenia i poprzedniego orzeczenia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała , iż z przedmiotowym postanowieniem nie można w żaden sposób zgodzić się, albowiem jednoznacznie zdaniem strony istnieją przesłanki do co najmniej zawieszenia postępowania lub jego umorzenia. Zdaniem skarżącej orzeczenie jest niezgodne z prawem. Toczące się postępowania "wpadkowe" o których organ z urzędu posiada wiedze uniemożliwiają dalsze prowadzenie niniejszej sprawy. Organ błędnie ustalił stan faktyczny i do tak błędnie ustalonego stanu faktycznego niewłaściwie zastosował obowiązujące przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na mocy przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienia z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienia w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym w wyniku wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania spraw "wpadkowych" mających wpływ na prowadzone postępowanie, który został złożony po wniesieniu odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K .z [...] r. określających Spółce kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług bądź kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: I - III, VI - VIII, X - XII 2006 r., I, IV - XII 2007 r" I - XII 2008 r., oraz I - IV 2009 r. odmówiono zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03, niepubl.). Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, Dor. Pod. 1998, nr 5, s. 31). W przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja wymieniona w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniająca konieczność zawieszenia postępowania gdyż rozpatrzenie spraw w zakresie prawidłowości rozliczenia przez Spółkę kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług bądź kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za: I - III, VI - VIII, X - XII 2006 r., I, IV - XII 2007 r." I - XII 2008 r., oraz I - IV 2009 r. i wydanie decyzji ostatecznych kończących postępowanie odwoławcze w tych sprawach nie było w jakikolwiek sposób uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Dyrektor Izby Skarbowej w K .posiadał kompetencje do merytorycznego orzekania w w/w zakresie i nie było ono w jakikolwiek sposób uwarunkowane od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ państwowy od w/w organu, przed którym toczyło się postępowanie w sprawie wymiarowej. Nadto organ odwoławczy słusznie uznał, iż nie stanowiła przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie podnoszona przez stronę okoliczność rozpoznania spraw " wpadkowych ". Strona w jakikolwiek sposób nie sprecyzowała jakie to toczą się określone sprawy "wpadkowe" jej dotyczące i nie wskazała jakie to sprawy muszą pozostać załatwione do czasu rozstrzygnięcia spraw w zakresie podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe. Również nie uzasadniła związku warunkującego zawieszenie postępowania w zakresie uzależnienia rozpatrzenia spraw w przedmiocie podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe od rozstrzygnięcia tych "spraw wpadkowych". Słusznie także zauważył organ, iż chociaż sprawy "wpadkowe" nie zostały zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej, to w literaturze i orzecznictwie przedmiotu przyjmuje się, że orzeczenie wpadkowe oznacza orzeczenie wydane w sprawie mającej charakter uboczny, incydentalny w stosunku do sprawy głównej, a więc nie rozstrzyga ono sprawy co do jej istoty i nie ma wpływu na bieg postępowania głównego. I z tej zatem przyczyny wynik tego wpadkowego postępowania nie spełniał kryterium wpływu na losy postępowania podatkowego w przedmiocie określenia prawidłowego rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług za w/w okresy rozliczeniowe za 2006, 2007, 2008, 2009r. W konsekwencji powyższego w ocenie Sądu zasadnie organy przyjęły, iż brak było podstaw faktycznych do zawieszenia postępowania w sprawie w następstwie czego odmówiły zawieszenia postępowania w zakresie wnioskowanym. W przedstawionej sytuacji gdy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, po myśli art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.