III SA/Gl 682/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-12-09

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Machcińska, Adam Pawlyta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca jest osobą bezdomną, nie osiąga dochodów, a jedyną przesłanką odmowy jest fakt zarejestrowania działalności gospodarczej, która faktycznie nie jest prowadzona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Odmowa przyznania świadczeń opieki zdrowotnej nie może być oparta wyłącznie na fakcie zarejestrowania działalności gospodarczej, jeśli nie została ona faktycznie prowadzona, a wnioskodawca jest osobą bezdomną i nie osiąga dochodów. Organy powinny wszechstronnie ocenić sytuację dochodową i majątkową wnioskodawcy, uwzględniając jego rzeczywisty stan.
Stan faktyczny
Szpital Wojewódzki w B. zwrócił się o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla D. L., osoby bezdomnej. Organ I instancji odmówił, powołując się na sprzeczne informacje dotyczące dochodów i rzekomo fałszywe oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, podczas gdy wynikało to z zaświadczenia urzędu skarbowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że organy mają obowiązek ustalić spełnienie kryterium dochodowego, a brak rzetelnych informacji uniemożliwia pozytywną weryfikację. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Szpitala Wojewódzkiego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 czerwca 2025 r. nr: SKO.IV/424/252/2025 w przedmiocie odmowy wydania decyzji stwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 5 czerwca 2025 r. nr SKO.IV/424/252/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej też: organ odwoławczy; Kolegium; SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej: organ I instancji) z 9 kwietnia 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wobec D. L. decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W podstawie prawnej Kolegium wskazało: art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r. poz. 570), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1-8 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024r. 30Z. 146), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r. poz. 572). Przedmiotowa decyzja wydana została w następujący stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa Szpitala Wojewódzkiego w B. wnioskiem z 13 sierpnia 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o wydanie decyzji potwierdzającej prawo D. L. do świadczeń opieki zdrowotnej, z uwagi na udzielone mu w trybie nagłym świadczenie zdrowotne na oddziale gastroenterologicznym [...] r. We wniosku tym wskazano, iż D. L. jest osobą bezdomną, a ostatni adres zameldowania na pobyt stały to B., ul. [...]. Decyzją z 9 kwietnia 2025r. nr [...] organ pierwszoinstancyjny odmówił świadczeniobiorcy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Była to kolejna decyzja w sprawie, gdyż poprzednia decyzja pierwszoinstancyjna z 4 listopada 2024 r., znak: [...] została uchylona przez SKO decyzją z 27 grudnia 2024 r. znak: [...]. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że odmowa przyznania wnioskodawcy przedmiotowych świadczeń nastąpiła z tego powodu, że D. L. nie spełnia kryterium dochodowego określone w przepisach o pomocy społecznej – tj. art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ argumentował, że ze względu na sprzeczne informacje, nie ma podstaw do przyjęcia, że kryterium dochodowe w niniejszym przypadku zostało spełnione. Następnie zaznaczono, że wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia prawdziwych i rzetelnych informacji. Tymczasem przedłożenie fałszywego oświadczenia, jak dalej wskazano, podważa jego wiarygodność i uniemożliwia prawidłową ocenę sytuacji dochodowej. W konsekwencji organ pierwszoinstancyjny uznał, że w przypadku złożenia fałszywego oświadczenia organ ma prawo odmówić przyznania świadczenia, ponieważ brak rzetelnych informacji uniemożliwia zweryfikowanie prawa do niego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 7 k.p.a, art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.), jak również przepisów prawa materialnego (art. 107 ust. 1 ustawy z 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej i art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji SKO przywołało treść art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 8 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.) i wyjaśniło, że decyzja wydana w oparciu o art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ma charakter deklaratoryjny i w związku z tym wobec spełnienia przesłanek z art. 54 ust. 3 ustawy, właściwy organ nie może odmówić potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy wymienionemu w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. SKO wskazało, że w świetle przytoczonej regulacji prawnej, dla wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej organ administracyjny ma obowiązek stwierdzenia spełnienia przez uprawnionego kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem SKO przeprowadzono szeroko postępowanie dowodowe, w którym nie zdołano w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż świadczeniobiorca spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Poza tym Kolegium wskazano, że organ właściwie też zastosował art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który nie pozostawia wątpliwości, że organy mają obowiązek ustalić, czy świadczeniobiorca spełnia warunki w tym przepisie określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą bowiem działać na zasadzie uznania administracyjnego, gdyż decyzja ta ma charakter tzw. decyzji związanej. Ponadto, w opinii Kolegium, organ I instancji, analizując materiał dowodowy, dokonał szerokiej oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, jak i jej stanu prawnego. W świetle przedstawionych norm prawnych, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie oraz biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne organu oparte na dołączonym materiale dowodowym niezbędnym do załatwienia sprawy, Kolegium następnie stwierdziło, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak też z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji, prowadząc postępowanie, dokonał zdaniem SKO prawidłowej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały, że decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, zatem kwestie podniesione w odwołaniu nie mają wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. W skardze z 11 lipca 2025 r. skierowanej w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a. art. 107 ust. 1 ustawy z 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej, przez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z 9 kwietnia 2025 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania wobec D. L. decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych pomimo braku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej D. L.; b. art. 54 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 9 kwietnia 2025 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania wobec D. L. decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych w postaci spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, na co wskazuje oświadczenie D. L. o jego sytuacji życiowej i majątkowej, w szczególności bezdomność, bezrobocie, brak dochodów, brak pobierania świadczeń z ZUS, KRUS, MSWiA; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego polegające na pominięciu oświadczeń D. L. w przedmiocie jego sytuacji życiowej i majątkowej; b. art. 6 k.p.a., poprzez działanie niezgodne z przepisami prawa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z 9 kwietnia 2025 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania wobec D. L. decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych w postaci spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, co zostało wykazane poprzez oświadczenie D. L. o jego sytuacji życiowej i majątkowej, w szczególności bezdomność, bezrobocie, brak dochodów, brak pobierania świadczeń z ZUS, KRUS, MSWiA; c. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do organu, przez brak konsekwencji w działaniach i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z 9 kwietnia 2025 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania wobec D. L. decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych pomimo, iż wbrew wskazaniom organu w decyzji z dnia 27 grudnia 2024 r. ([...]) co do okoliczności jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji wydając decyzję w dniu 9 kwietnia 2025 r. ([...]) nie zastosował się do wskazań organu, w szczególności w zakresie ustalenia czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, przy ponownym wydaniu decyzji, co również jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, natomiast w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 grudnia 2024 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu I instancji z dnia 4 listopada 2024 r. ([...]) podlega uchyleniu ponieważ odmowa potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych możliwa jest tylko w sytuacji niespełnienia przez świadczeniodawcę warunków określonych w art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, następnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 9 kwietnia 2025 r. ([...]) twierdząc, iż skoro brak było możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji dochodowej D. L., to należało wydać decyzję odmowną W uzasadnieniu skargi przekonywano, że wobec ustalenia, iż D. L. nie pobiera świadczeń z ZUS, nie złożył zeznania podatkowego za 2023 r. (brak ustaleń czy złożył zeznania za lata następne, co mogłoby potwierdzić czy D. L. prowadzi nadal działalność gospodarczą, czy nie prowadzi, a jedynie jej nie zawiesił lub nie wyrejestrował i dlatego nadal figuruje jako czynny przedsiębiorca), pozostaje osobą w kryzysie bezdomności (po zakończeniu hospitalizacji udał się do Schroniska dla Osób Bezdomnych, nie przebywa w miejscach wskazanych jako miejsca zamieszkania lub do korespondencji), nie osiąga dochodu (jego jedynym dochodem był dochód w lipcu 2024 r. w kwocie 250,00 zł z pracy dorywczej), uzasadnione jest uznanie, iż spełnione zostały przesłanki do potwierdzenia prawa D. L. do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Dalej wskazano, że oparcie decyzji administracyjnej i odmowa potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na nieaktualnych i niezgodnych ze stanem faktycznym założeniach co do prowadzenia przez D. L. działalności gospodarczej (wobec prawdopodobnie braku jej wyrejestrowania lub zakończenia w związku z faktycznym brakiem jej prowadzenia) należy uznać za przejaw nadmiernego formalizmu w działaniu organu z pokrzywdzeniem dla D. L.. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej oraz przytoczyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: u.s.a.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo inne niż ubezpieczeni osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które posiadają obywatelstwo polskie lub uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 577 i 622), spełniające kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Art. 54 ust. 3 ustawy przewiduje, że decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się po: 1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumentów potwierdzających: a) posiadanie obywatelstwa polskiego lub b) posiadanie statusu uchodźcy, lub c) objęcie ochroną uzupełniającą, lub d) posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; 2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; 3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej; 4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2. Z treści zaś art. 54 ust. 4 ustawy wynika, że decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Art. 54 ust. 7 przewiduje, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie ww. decyzji przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest: 1) dzień złożenia wniosku, 2) w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym - dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 823 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny". Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że decyzja, o której mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ma charakter deklaratoryjny i wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 54 ust. 3 tej ustawy właściwy organ nie może odmówić potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy wymienionemu w art. 2 ust, 1 pkt 1 tej ustawy. Niemniej warunkiem koniecznym takiej decyzji jest pozytywne ustalenie w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przesłanek warunkujących jej wydanie. Zauważyć też trzeba, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji na wniosek świadczeniodawcy, podlega takim samym wymogom jak postępowanie poprzedzające wydanie decyzji na wniosek świadczeniobiorcy. Również decyzja wydana na wniosek świadczeniodawcy może być wydana tylko wobec takiego świadczeniobiorcy, który spełnia wymogi określone w art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. W ocenie Sądu organy obu instancji nieprawidłowo zastosowały przepisy stanowiące podstawę prawną odmowy przyznania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, w tym błędnie wyprowadziły wniosek, że cyt. "ze względu na sprzeczne informacje, organ nie ma podstaw do przyjęcia, że kryterium (dochodowe) zostało spełnione". Konkluzja taka została wyprowadzona przez organ I instancji z faktu, że "Klient złożył fałszywe oświadczenie o dochodach, twierdząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej, podczas gdy z zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, że działalność gospodarczą faktycznie prowadzi". Dlatego też organ pierwszoinstancyjny zważył w części końcowej uzasadnienia decyzji, że w takim przypadku nie można ustalić rzeczywistej sytuacji dochodowej D. L.. Natomiast z analizy uzasadnienia decyzji SKO wynika, że stanowisko to zostało bezkrytycznie i w całości zaaprobowane przez organ odwoławczy. SKO w tym zakresie ograniczyło się jedynie do ogólnego – zdaniem Sądu – niewystarczającego stwierdzenia, że organ I instancji właściwie zastosował art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, że organy mają obowiązek ustalić, czy świadczeniobiorca spełnia warunki w tym przepisie określone i jedynie w takiej sytuacji wydać decyzję zgodną z wnioskiem. Poza tym zaznaczono również w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że organy orzekające w tym przedmiocie nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego, gdyż decyzja ta ma charakter tzw. decyzji związanej. Przede wszystkim organ odwoławczy błędnie zidentyfikował istotę problemu jaki zaistniał w tej sprawie, albowiem w świetle argumentacji strony skarżącej opisanej w odwołaniu, ale również stanowiska organu pierwszoinstancyjnego o odmowie uwzględnienia wniosku w tej sprawie zadecydowała jedna okoliczność, a mianowicie fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez D. L.. Organ odwoławczy nie poczynił jednak żadnych dalszych i własnych ustaleń, czy tego typu działalność jest faktycznie wykonywana przez stronę, a także czy uzyskuje z tego tytułu jakiekolwiek dochody, a jeśli tak, czy mają charakter stały, czy okresowy. Organ odwoławczy w ogóle nie rozważył, czy w tej sprawie doszło do sytuacji zaniechania wyrejestrowania przez D. L. prowadzonej przez niego wcześniej działalności gospodarczej, którą faktycznie już nie prowadzi i nie uzyskuje z tego tytułu jakichkolwiek świadczeń. Z ustaleń organu I instancji wynika, że "na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie D. L. prowadzi działalność gospodarczą na zasadach ogólnych, a na podstawie otrzymanego pisma od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. ustalono, że ww. nie złożył zeznania podatkowego". W istocie twierdzenie organu I instancji wynika jedynie z pisma z 5 lutego 2025 r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., że D. L. do nadal prowadzi działalność gospodarczą. W ww. dokumencie zawarto jednak informację, że organ podatkowy nie weryfikował tej sytuacji – tj. nie nawiązał kontaktu ze stroną i nie wzywał jej do składania wyjaśnień. Poza tym w aktach administracyjnych znajduje się protokół z 16 stycznia 2025 r. w którym siostra D. L. wskazywała, że ww. od lat jest osobą bezdomną i nie zamieszkuje pod znanymi jej adresami. Dane te korespondują z oświadczeniem D. L. z 8 sierpnia 2024 r., który również odwołuje się do informacji, że osiąga dochód w wysokości 250 zł jedynie z prac dorywczych. W tym zakresie stanowisko organów obu instancji jest zresztą sprzeczne: z jednej strony wynika, że D. L. znajduje się w kryzysie bezdomności, a z drugiej organy sugerują, że pomimo tego ustalenia istnieje możliwość uzyskiwania przez D. L. świadczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został - w ocenie Sądu – zatem wnikliwie i wszechstronnie oceniony w kontekście spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach w związku z art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Organ I i II instancji nie uwzględnił informacji złożonych przez siostrę D. L. (vide: protokół z 16 stycznia 2025 r. – karta nr 31 akt administracyjnych) oraz objętych wywiadem z 8 sierpnia 2024 r., gdzie znajdują się informacje wskazujące, że D. L. żyje w skrajnym ubóstwie, pozostaje w kryzysie bezdomności i uzyskuje co najwyżej świadczenia z pracy dorywczej, a nie w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej. W tej sytuacji bez rozważenia, czy fakt ustalonej przez organy zarejestrowanej działalności gospodarczej przez D. L. może już świadczyć o dysproporcji między osiąganym dochodem a sytuacją majątkową w świetle negatywnej przesłanki objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oznacza, że zastosowanie w sprawie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego było przedwczesne (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2024 r., II GSK 2019/23, Legalis nr 30954240. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.), w szczególności co do wykładni pojęcia "kryterium dochodowe" w związku z art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a, a na ich wysokość składał się wpis od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło