III SA/Gl 685/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przekazania informacji o planowanych lub realizowanych zmianach infrastruktury sektora naftowego oddala skargę. Decyzją z 7 czerwca 2024 r., nr [...], Minister Klimatu i Środowiska ("Organ") utrzymał w mocy decyzję Prezesa [...] z 25 marca 2024 r. nr [...], którą organ ten wymierzył J. S. karę w wysokości 14.011,52 zł za niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie do 30 czerwca 2023 r. informacji wymaganych przepisem art. 22a ust. 1 ustawy z dnia z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz.1281, w skrócie jako "ustawa o zapasach ropy naftowej"). Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Organ wskazał przepisy art. 17, art. 63 ust. 1 pkt 4a, art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22a ust. 1 ustawy o zapasach ropy naftowej. W jego uzasadnieniu stwierdził, że J. S. (dalej jako "Skarżący") jest "handlowcem" w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy o zapasach ropy naftowej. Jako taki, obowiązany jest z mocy przepisu art. 22a ust. 1 do tworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw oraz przekazywania w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego Prezesowi [...] informacji na temat realizowanych oraz planowanych zmian infrastruktury sektora naftowego, na okres kolejnych 5 lat, w zakresie: rozbudowy lub ograniczenia mocy produkcyjnych, z wyłączeniem przestojów remontowych, zwiększenia lub zmniejszenia pojemności magazynowych, z określeniem pojemności dostępnych w ramach usługi magazynowania, zwiększenia lub zmniejszenia zdolności przesyłowych, z wyłączeniem zawieszenia na czas remontów. W roku 2023 Skarżący nie wykonał tego obowiązku, stosowne informacje przekazał Prezesowi [...] 17 listopada 2023 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 63 ust. 1 pkt 4a za nieprzekazanie w terminie informacji, o których mowa w art. 22a ust. 1 podlega karze pieniężnej w wysokości wynikającej z przepisu art. 63 ust. 4 ustawy o zapasach ropy naftowej, czyli od dwukrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, obowiązującego w kwartale, w którym nastąpiło niedopełnienie obowiązku. Dalej Organ wskazał, że wymierzając karę Skarżącemu kierował się przepisem art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego i uwzględnił to, że Skarżący naruszył obowiązek wynikający z przepisu art. 22a ust. 1 ustawy o zapasach ropy naftowej po raz pierwszy i nie osiągnął żadnych korzyści z tego tytułu. Wymierzył zatem karę w najniższej z możliwych wysokości, czyli dwukrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, obowiązującego w kwartale, w którym nastąpiło niedopełnienie obowiązku. Nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary o jakich mowa w przepisie art. 189e k.p.a., nic bowiem nie wskazuje na to, że do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej. Nie uznał jednocześnie, by zachodziły tego rodzaju przesłanki z art. 189f k.p.a. (waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, w przypadkach innych, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, z określeniem terminu i sposobu powiadomienia.). W skardze na tę decyzje Skarżący zarzucił Organowi naruszenie; - art. 63 ust. 1 pkt 4a ustawy o zapasach ropy naftowej przez jego zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, - art. 189f k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary, - art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego i rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło Organ do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych i nieuwzględnienie złożonych przez niego wyjaśnień. W uzasadnieniu swej skargi wyjaśnił, że waga naruszenia prawa była znikoma, nie uzyskał z tego tytułu żadnych korzyści majątkowych, a w ciągu 5 lat nie planuje żadnych zmian w infrastrukturze swego przedsiębiorstwa. Uchybienie zostało naprawione przez wysłanie stosownego sprawozdania. Był to przypadek jednostkowy, o znikomym znaczeniu i nie miał żadnego wpływu na sektor naftowy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasadzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przesłanki wymierzenia Skarżącemu kary są bezsporne. Skarżący jest handlowcem w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy o zapasach ropy naftowej. Spoczywał na nim obowiązek wynikający z przepisu art. 22a ust. 1 tej ustawy przekazania w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r. Prezesowi [...] informacji, o jakich mowa w tym przepisie. W roku 2023 Skarżący nie wykonał tego obowiązku, stosowne informacje przekazał Prezesowi [...] 17 listopada 2023 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 63 ust. 1 pkt 4a podlega karze pieniężnej w wysokości wynikającej z przepisu art. 63 ust. 4 ustawy o zapasach ropy naftowej, czyli od dwukrotnego do dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, obowiązującego w kwartale, w którym nastąpiło niedopełnienie obowiązku. Kara została orzeczona w najniższym z możliwych wymiarów. Zarzuty Skarżącego dotyczą nieodstąpienia od wymierzenia mu kary, a przesłanek ku temu upatruje w przepisach k.p.a. – art. 189f k.p.a.: znikomej wadze naruszenia prawa, zaprzestaniu naruszania prawa, naprawieniu naruszenia prawa. Odpowiadając na ten zarzut, poczynając od trzeciej przesłanki, Sąd stwierdza, że naprawienie naruszenia prawa nie jest w tym przypadku możliwe. Istota tego naruszenia polega bowiem na nieprzedstawieniu informacji w ustawowym terminie. Niedotrzymanie terminu w złożeniu informacji miało miejsce, prawo zostało naruszone i nie da się tego cofnąć. Przesłanie sprawozdania 17 listopada 2023 r. nie było naprawieniem naruszenia prawa, było wykonaniem obowiązku z przekroczeniem ustawowego terminu. Podobnie rzecz ma się z zaprzestaniem naruszania prawa. Przesłanki tej nie można zastosować w tej sprawie, ponieważ odnosi się ona do zdarzeń ciągłych, polegających na powtarzalnej czynności, w trakcie której dochodzi do zaprzestania naruszania prawa. Informacje, których Skarżący obowiązany był udzielić Prezesowi [...], składane są raz do roku w terminie do 30 czerwca. Jest to czynność jednorazowa w danym okresie sprawozdawczym, do której omawiana tu przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary nie znajduje zastosowania. Ostatnia przesłanka dotyczy znikomej wagi naruszenia prawa. Sąd podzielił stanowisko Organu w jej ocenie. Należy mieć na uwadze szersze tło, niż to wynika z punktu widzenia podmiotu zobowiązanego do złożenia informacji. Jest to bowiem element całości, na którą składa się ustalenie stanu zapasów ropy naftowej przez Prezesa [...], który w terminie do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego przedkłada ministrowi właściwemu do spraw gospodarki surowcami energetycznymi ocenę sytuacji na rynku magazynowym w zakresie zabezpieczenia magazynowania zapasów interwencyjnych ropy naftowej i paliw oraz zapasów operacyjnych na okres kolejnych 5 lat (art. 22a ust. 2 ustawy o zapasach ropy naftowej). Cały ten system służy realizacji celów określnych w art. 1 ustawy, to znaczy tworzenia, utrzymywania i finansowania zapasów ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego, przeprowadzania kontroli u podmiotów objętych obowiązkiem tworzenia i utrzymywania zapasów, a także u przedsiębiorców świadczących usługi magazynowania oraz którym zlecono tworzenie i utrzymywanie zapasów, postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i bezpieczeństwa. Nie można z tego systemu usunąć jednego elementu (przepisu) i stwierdzić, że jego naruszenie ma znikoma wagę, bo to godzi w całość systemu. Sąd zwraca jednocześnie uwagę na fakt, że Organ wymierzył karę w najniższej z możliwych wysokości, przez co uwzględnił to, że było to pierwsze tego rodzaju naruszenie prawa przez Skarżącego, nie powtórzyło się w następnym roku (według twierdzeń zawartych w skardze), a z naruszenia tego Skarżący nie osiągnął korzyści majątkowej. Są to okoliczności mogące mieć znaczenie dla wymiaru kary, które zostały uwzględnione przez Organ w ramach przysługującego mu uznania w maksymalnym rozmiarze przez orzeczenie kary najniższej. Nie są to przesłanki do odstąpienia od wymierzenie kary, a jeśli chodzi o jej wymiar, to nie ma tu już co korygować. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji wynikające z przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935) i dlatego skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 tej ustawy.