III SA/Gl 694/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-08-09
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na działki rolne F i H za rok 2009 została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ uzasadnienie decyzji było niejasne i nie wynikały z niej faktyczne i prawne podstawy odmowy przyznania płatności na działki F i H. Ponadto akta administracyjne były niekompletne, co uniemożliwiało prawidłową ocenę sprawy. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i wstrzymał jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
K. O. złożyła w 2009 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2009 dotyczących działek rolnych, w tym działek F i H. Organ I instancji przyznał płatności na część działek, odmawiając dla działek F i H, co zostało utrzymane przez organ odwoławczy. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa, w tym nieuzasadnioną odmowę przyznania płatności na działki F i H, które były objęte wcześniejszym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1 uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł ( słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , po rozpatrzeniu odwołania K. O. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009 zwanej płatnością rolnośrodowiskową na rok 2009 w łącznej wysokości [...] zł
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 ustawy z dnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 poz. 2273 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.)
Rozstrzygnięcie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym.
K. O. złożyła w dniu 18 maja 2009 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. . Wnioskodawczyni ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na zadeklarowanych działkach rolnych C, D, E, F, G, H. Powierzchnia deklarowana dla wariantu S02d02 wynosiła 99,67 ha. Deklarowane działki rolne leżą na działkach ewidencyjnych nr [...] , [...] , [...] (województwo mazowieckie, powiat S. i, gmina C. , obręb ewidencyjny: C. ) oraz [...] , [...] , [...] (województwo z. , powiat S. S. , gmina S. S., obręb ewidencyjny: K.). We wniosku zostały zadeklarowane działki rolne z deklarowaną uprawą orzecha włoskiego. K. O. wraz z wnioskiem przesłała kopie Certyfikatu Zgodności nr [...] z [...] r. Strona złożyła zmianę do wniosku w dniu [...] r. wykazując połączenie działek ewidencyjnych [...] , [...] , [...] w działkę ewidencyjną [...] zmianę deklaracji wariantu na działkach rolnych i H z S02d02 na S02d01. Na skutek zamiany do wniosku zadeklarowano do wariantu SO2d01 powierzchnię równą 80,30 ha natomiast do wariantu S)2d02 powierzchnię 19,37 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do Strony Wezwanie do uzupełnienia braków we wniosku i złożenia wyjaśnień.
Strona złożyła w dniu 28 maja 2009 r. korektę wniosku , w której zmieniono deklaracje działek rolnych F i H z pakietu S02 w wariancie S02d01 na wariant S02d02. Kontrola zgodności, kompletności oraz kontrola administracyjna z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK nie wykazała nieprawidłowości.
W dniu 17 listopada 2009 r. pełnomocnik K. O. złożył zmianę do wniosku wraz ze zmianą oświadczenia o utrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów [...] polegająca na zmniejszeniu deklaracji powierzchni użytkowanej rolniczo działki ewidencyjnej [...] jednocześnie składając oświadczenie, że na wycofanej powierzchni nadal będzie realizowany pakiet S02 – rolnictwo ekologiczne. Zmiana została złożona po terminie na składanie zmian powierzchniowych, jednak w związku z tym, że miała ona wpływ na zmniejszenie wnioskowanej płatności została uwzględniona w całości.
W dniu 15 marca 2010 r. Strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. pismo dotyczące zgłoszenia szkody powstałej na działkach ewidencyjnych [...] i [...] w wyniku zalania działek przez rzeka Inę oraz wodę z topniejącego śniegu. W dniu 4 kwietnia 2010 r. pełnomocnik Strony złożył w Biurze Powiatowym w B. protokoły z oględzin przeprowadzonych przez Urząd Gminy S. . Protokoły dotyczące opisu szkody sporządzone przez ubezpieczyciela PZU wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniach 30 kwietnia 2010 r., 5 maja 2010 r., 12 sierpnia 2010 r. i 29 lipca 2010 r.
Strona była informowana o wydłużeniu terminu do wydania decyzji oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W dniu 27 października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za 2009 rok. Decyzją tą przyznał wnioskodawczyni płatności za 2009 rok do pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02d02 na powierzchnię 19,37 ha (rolnictwo ekologiczne uprawy sadownicze w tym jagodowe z certyfikatem zgodności) w wysokości [...] zł.
W dniu 14 listopada 2011 r. wpłynał do Biura Powiatowego ARMiR w B. wniosek o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji. poprzez wskazanie w osnowie decyzji do jakich działek rolnych organ przyznał dopłaty, a do których takich dopłat odmówił. Nadto stwierdził, iż organ nie powinien poprzestać jedynie na wskazaniu w osnowie decyzji kwoty przyznanej płatności lecz powinien wskazać również do których działek rolnych płatność ta została przyznana lub jej odmówiono.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. odmówiono uzupełnienia decyzji nr [...] z dnia 26 października 2011 r.
Strona złożyła w dniu 6 grudnia 2011 r. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o przeprowadzenie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na podstawie art. 132 k.p.a. autokontroli zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie odwołania w całości i wydanie nowej decyzji zmieniającej zaskarżoną decyzję i przyznanie Stronie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pełnej wysokości, a w przypadku nieuwzględnienia odwołania w całości, wnosił o przekazanie odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR wC. i uwzględnienie odwołania, uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowych i przyznanie płatności rolnośro-dowiskowych za rok 2008 w stosunku do działek rolnych F i H.
Pełnomocnik Strony podkreślił, iż pierwszy wniosek o przyznanie dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych dotyczących uprawy orzecha na działkach C, D, E położonych w województwie mazowieckim został złożony przez Stronę w 2006 r. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i płatność została przyznana. Dzień 1 marca 2006 r. został uznany jako pierwszy dzień realizacji 5-letniego zobowiązania środowiskowego. Strona stwierdziła, że od tego dnia ona i jej gospodarstwo rolne uczestniczą w realizacji PROW na lata 2004-2006. Dalej powołując się na § 5 ust 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.), Strona stwierdziła, że uzyskując w 2006 r. pozytywną decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej stała się beneficjentem programu PROW na lata 2004-2006 w zakresie płatności rolnośrodowiskowej i zobowiązanie zostało wobec niej podjęte przed 30 czerwca 2008 r. W ocenie Strony zwiększenie powierzchni użytków rolnych w 2007 r. nie wpływa na istnienie ważnego zobowiązania względem niej i wobec jej gospodarstwa rozumianego jako wszelkie nieruchomości rolne wchodzące w jego skład na terenie Polski. Dalej Strona uznała za nieuzasadnione stanowisko organu skoro, iż skoro decyzjami z dnia [...] ([...] ) oraz z dnia [...] r. ([...] ) odmówiono płatności do działek F i H na rok 2007 to z tej przyczyny nie można uwzględnić tych działek jako uprawnionych do dopłat w następnych latach realizacji programu jest nieuzasadnione. Strona podkreśliła, że przywołane przez organ decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zaskarżona decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał przy tym, iż decyzja nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Odnosząc się do zastrzeżeń Strony, iż organ I instancji nie dokonał oceny spełniania przez deklarowane działki rolne F i H, warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych organ odwoławczy stwierdził, że zarzut jest w tej sprawie nietrafiony, gdyż powołanie się na decyzje odmawiające płatności na rok 2007 jest słuszne biorąc pod uwagę zapisy § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.), w brzmieniu:
1.Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2.
2.Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
3.W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
4.W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej.
5.Zwiększenia o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W związku z przywołanymi przepisami rozporządzenia oraz w związku z tym, iż Wnioskodawczyni rozpoczęła pięcioletni okres zobowiązania w dniu 1 marca 2006 roku na powierzchni równej 19,37 ha należy stwierdzić, iż Kierownik Biura Powiatowego wydając decyzję na rok 2008 nie mógł przyznać płatności na większą powierzchnię. Organ stwierdził przy tym, że agencja płatnicza nie może przyznać płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 (w drugim roku deklaracji), do których ARiMR nie zaciągnęła zobowiązań.
Organ podkreślił przy tym, że warunki przyznawania płatności rolnośrodowiskowej na 2008 rok regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 46, poz. 302). Nadto stwierdzono, że ARiMR jest zobowiązana do rzeczywistej weryfikacji składanych wniosków o płatność z celami danego programu, musi uwzględniać cele środowiskowe jak i prawo wspólnotowe. Organ dalej stwierdził, że działki rolne H i F położone są w dolinie rzeki Krąpiel w części zalewowej doliny na glebach organicznych i organiczno mineralnych. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków EGiB, deklarowane działki rolne stanowią Trwały użytek zielony-TUZ.
Dalej organ przywołał art. 70 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) o treści:
" Przy planowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń melioracji wodnych, podstawowych i szczegółowych, należy kierować się potrzebą zachowania zróżnicowanych biocenoz polnych i łąkowych" i stwierdził, że naruszono wskazany przepis ponieważ obszar doliny Krąpieli, w tym i działki rolne H i F są zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki a proponowane jest użytkowanie jako sad orzechowy co, zdaniem organu, jest sprzeczne z wyżej wymienionym przepisem i nie gwarantuje osiągnięcia celu zakładanego w planie - produkcji sadowniczej - produkcja orzecha włoskiego.
Odnosząc się do podniesionej kwestii podjęcia przez ARiMR rozstrzygnięcia dla sprawy 2008, pomimo nie zakończenia sprawy przed sądem WSA w Gliwicach dla sprawy 2007 - organ odwoławczy stwierdził, że z przepisów prawa administracyjnego nie wynika, by okoliczność wniesienia skargi do sadu administracyjnego była bezpośrednią przesłanką do zawieszenia postępowania prowadzonego dla sprawy z następnego roku. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż zakwestionowana decyzja jest wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi i wspólnotowymi.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wC. sprostował oczywista pomyłkę pisarską w treści decyzji nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wydanej w dniu [...] r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Skarżącej wnosił o przeprowadzenie przez Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie skargi w całości oraz:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji o zmianie decyzji organu I instancji i przyznaniu w całości płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych,
2. bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości, wnosił o przekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) § 2 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1, 3, 4 oraz § 11 ust. 2 i 3, § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.174.1809 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie prawa producenta rolnego do zwiększenia powierzchni objętej programem w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zw. z art. art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008,
b) art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, w brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/2004 z dnia 22 grudnia 2004 r. w związku z art. 37 ust. 4 i art. 39 tego rozporządzenia poprzez odmowę przyznania skarżącej płatności ze względu na uprzednią odmowę przyznania płatności do działek rolnych F i H za 2007 r.,
c) art. 6, 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 86 Rozporządzenia RADY (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 1) w zw. z § 2. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.174.1809 z późn. zm.);
d) art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. prawo wodne; (tj. Dz. U. 2012 r. poz. 145);
e) § 1 ust. 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.174.1809 z późn. zm.).
2) inne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
a) Nierozpoznanie zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od zaskarżonej decyzji tj. naruszenie art. 127 w zw. z art. 15 kpa;
b) Wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję inną niż decyzja zaskarżona, sprzeczność pomiędzy sentencją decyzji a uzasadnieniem w zakresie oznaczenia decyzji będącej przedmiotem postępowania, tj. naruszenie art. 107 kpa w zw. z art. 140 kpa;
c) Odmowa uzupełnienia decyzji organu I stopnia w związku z brakiem umieszczenia w sentencji decyzji rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych F i H zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008; tj. naruszenie art. 107 ,111 kpa w zw. z art. 127 kpa,
d) Bezpodstawne uznanie, iż organy są związane ostateczną decyzją dotyczącą przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007, tj, naruszenie art. 110 kpa w zw. z art. 127 kpa.
Skarżąca podkreśliła, że w 2006 r. złożyła pierwszy wniosek o przyznanie jej dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych dotyczących uprawy orzecha na działkach C, D, E położonych w województwie mazowieckim. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i płatność została przyznana. Dzień 1 marca 2006 r. został uznany jako pierwszy dzień realizacji 5-letniego zobowiązania środowiskowego. Od tego dnia Skarżąca i jej gospodarstwo rolne uczestniczą w realizacji PROW na lata 2004-2006, co potwierdza 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Skarżąca podkreśliła, że posiada plan działalności rolno środowiskowej, który realizuje i organy nigdy nie kwestionowały wykonywania przez Skarżącą tego planu, ani też nie stawiały zarzutów nieprzestrzegania wymagań określonych przepisami prawa. Skarżąca zaakcentowała, że prowadzi rejestr działalności rolno środowiskowej zgodnie wymogami jednostki certyfikującej "A". w zakresie powierzchni 100 ha oraz w okresie realizacji programu w latach 2006-2011 podlegał kontroli jednostki ratyfikującej "A"sp. z o.o. z siedzibą w K. Jednostka certyfikująca nie miała zastrzeżeń zarówno co do prowadzonej uprawy orzecha włoskiego, nie kwestionowała istnienia upraw, ani przydatności gruntów do prowadzonej uprawy. Rolnik posiada wszystkie zaświadczenia i certyfikaty w tym zakresie.
W opinii Skarżącej organy błędnie ustaliły stan faktyczny i w sposób nieprawidłowy zastosowały przepisy prawa w szczególności dokonując błędnej wykładni § 5 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć wiejskich uznały, iż wobec działek F i H nie powstało ważne zobowiązanie do realizacji na nich programu rolnośrodowiskowego, wobec wydania decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych F i H na rok 2007. Zdaniem Skarżącej zobowiązanie do realizacji programu rolnośrodowiskowego wobec Skarżącej powstało z dniem 1 marca 2006 r., natomiast w 2007 r. nastąpiła jedynie zmiana treści tego zobowiązania
Podkreśliła dalej, iż powołane przez organ I i II instancji, a także zawarty w planie działalności rolnośrodowiskowej opis wymagań glebowych orzecha stanowi zalecenia mające na celu wskazanie najlepszych warunków glebowych do uprawy orzecha. Nie znaczy to, że orzecha nie można uprawiać na glebach o gorszych niż rekomendowane parametrach.
Nadto Skarżąca stwierdziła, że organy nie prowadziły postępowania dowodowego na okoliczność istnienia działkach F i H trwałych użytków zielonych oraz innych elementów krajobrazu. Organy obu instancji, jak podkreśliła Skarżąca, nie zgłosiły nigdy żadnych zastrzeżeń co do treści planu rolnośrodowiskowego w szczególności w zakresie zadania zachowania trwałych użytków zielonych i ostoi dzikiej rody w gospodarstwie Skarżącej.
Zdaniem Skarżącej organ odwoławczy niepoprawnie wypełnił swe zadania w zakresie ponownego rozpoznania sprawy na skutek odwołania, tj. naruszył art. 127 w zw. z art. 15 kpa. Nadto między sentencja a uzasadnieniem decyzji istnieje sprzeczność, której nie można usunąć w trybie art. 113 kpa. Skarżąca podkreśliła, iż wniosek o przyznanie płatności za rok 2008 obejmował działki C, D, E, F i H natomiast organ I instancji w sentencji wskazał działki C, D, E, a pominął działki F i H. Jednie z uzasadnienia decyzji wynikało, że odmówiono płatności do działek rolnych F i H. Odmowa uzupełnienia decyzji i brak uwzględnienia tego naruszenia przez organ odwoławczy narusza, zdaniem Skarżącej, art. 107 i 111 kpa w zw. z art. 127 kpa.
Skarżąca dalej stwierdziła, iż organy bezpodstawnie uznały, że podstawą do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2008 w odniesieniu do działek rolnych F i H stanowią decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] ([...]) oraz Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z dnia [...] r. ([...]) odmawiające przyznania płatności do działek rolnych F i H na rok 2007. W ocenie strony skarżącej stwierdzenie takie jest bezpodstawne, gdyż zasadność przyznania/odmowy przyznania i do działek rolnych F i H powinna być badana corocznie, niezależnie od ustaleń i rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i zawnioskował o jej oddalenie odnosząc się do każdego z podniesionych zarzutów. Organ podkreślił, że kwestią zasadniczą postępowania administracyjnego przeprowadzonego w sprawie rolnośrodowiskowej za 2008 r. było ustalenie, czy skarżąca spełniała przesłanki objęcia wsparciem rolnośrodowiskowym (zadeklarowanych po raz pierwszy do płatności w roku 2007) działek rolnych F i H z deklaracją uprawy orzecha włoskiego, do których nie było w roku 2006 ani w 2007 podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego decyzji przyznającej płatności dla danych działek). Organ argumentował, że K. O. mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skoro nie przyznano Wnioskodawczyni płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne F i H więc nie zaciągnięto zobowiązań do danych działek. Nie można według w rozporządzenia w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego zwiększyć lub zmniejszyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z pra-wem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że proces przyznawania dotacji unijnych obwarowany jest szczególnymi wymogami, których spełnienie warunkuje możliwość otrzymania konkretnych świadczeń z tego zakresu.
Nadto należy wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273). Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1-7 jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji, a pomoc o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8 - na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwraca-nia i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także prze-strzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawi-dłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską określa Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie w podstawie prawnej decyzji obu instancji wskaza-no art. 5 ust. 2 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz § 11 ust. 1 ww. rozpo-rządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego.
Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanych wymogów, bowiem jest wprawdzie obszerna, ale jednocześnie nieczytelna, niejasna, a przede wszystkim nie wynika z niej, ani z przedłożonych akt administracyjnych faktyczna i rzeczywista przyczyna odmowy dopłaty do działek F i H. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Opolu, z 12 lipca 2011 r., sygn. II SA/Op 186/11, Lex nr 1012094). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie decyzje organów obu instancji są niezrozumiałe zarówno dla ich adresata jak i dla Sądu.
Sąd zauważa nadto, że stan faktyczny sprawy opisany w decyzji organu pierwszej i drugiej instancji nie znajduje potwierdzenia w dołączonych do sprawy akt administracyjnych. W szczególności z akt tych nie wynika kiedy K. O. złożyła wniosek o zwiększenie dotychczasowej powierzchni użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy, akta nie zawierają planu działalności rolnośrodowiskowej, brak w nich decyzji, z której wynikałoby, że Agencja nie zaciągnęła w odniesieniu do spornych działek F i H zobowiązań. Organ nie uzasadnił i nie wyjaśnił z jakich przyczyn decyzja dotycząca płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., której brak w przedłożonych aktach, rzutuje na płatność rolnośrodowiskową na rok 2009 r. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał na zapisy § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z 20 lipca 2004 r. i przytoczył ich pełną treść, ale nie wskazał, który z przepisów w rozpatrywanej sprawie zastosował.
W szczególności wskazał, iż zgodnie z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich:
“1. Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, może ulec zwiększeniu o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego.
3. W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej.
5. Zwiększenia o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007 r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Wskazując powyższe przepisy organ stwierdził, że skoro wnioskodawczyni rozpoczęła pięcioletni termin zobowiązania w dniu 1 marca 2006 r. na powierzchni równej 19,37 ha, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję na rok 2009 nie mógł przyznać płatności za większą powierzchnię. Takie ustalenie nie wy-nika jednak z przedłożonych akt administracyjnych.
Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy - w ocenie Sądu - nie można kategorycznie stwierdzić, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej organy obu instancji wykluczyły z powierzchni objętej dopłatami działki oznaczone numerem F i H.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu. Przede wszystkim organ skompletuje materiał dowodowy, na który powołuje się w uzasadnieniu decyzji, a którego brak w aktach administracyjnych oraz uzasadni wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 k.p.a.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to z art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w sposób niejasny i niezrozumiały wskazano motywy zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie zostały w sposób przejrzysty wyjaśnione i uzasadnione ustalenia faktyczne. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja wymyka się spod kontroli Sądu tym bardziej, że akta administracyjne nie są kompletne, nie zawierają bowiem wszystkich dokumentów powołanych w zaskarżonej decyzji. Nie można zatem jednoznacznie ocenić, w kontekście wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wielu przyczyn wykluczenia działek F i H, a zatem czy stanowisko organu jest prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z wnioskiem skarżącej zasądzając na jej rzecz od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. kwotę [...] zł ([...] zł – wpis sądowy, [...] zł – koszty zastępstwa procesowego i [...] zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa). Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło