III SA/Gl 696/06

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a ustanowić skarżącemu doradcę podatkowego. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że cały jego majątek, tj. kwota około [...] zł oraz osiem samochodów i naczep, stanowi przedmiot zabezpieczenia. Podał też, że uzyskuje nieregularne dochody z działalności gospodarczej w wysokości około [...] zł miesięcznie oraz że co miesiąc zobowiązany jest opłacać alimenty w kwocie [...] zł i czynsz wynoszący [...] zł. Wnioskodawca nawiązał również do postanowienia z dnia 5 czerwca 2006 r., którym w niniejszym postępowaniu zwolniono go od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, wystosowane w postępowaniu w sprawie o sygn. III SA/Gl 1119/06, skarżący nadesłał ostatnio w szczególności odpisy: księgi przychodów i rozchodów dotyczącej okresu od [...] do [...] r. (od początku roku wykazano w niej przychody w kwocie [...] zł i wydatki w kwocie [...] zł) i dokumentów podatkowych (m. in. za [...] r. skarżący wykazał przychód w wysokości [...] zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł) oraz wyciąg z należącego do niego rachunku bankowego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. (saldo dodatnie na nim po ostatniej transakcji wyniosło [...] zł). Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym doradcy podatkowego, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że na wcześniejszym jego etapie uznano, iż skarżący jest w stanie partycypować w jego kosztach do kwoty [...] zł, oraz że postanowienie podjęte w tym przedmiocie do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Zgodnie bowiem z art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, a stosownie do art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zmiana ta w przypadku postępowania w przedmiocie prawa pomocy musi być istotna. Instytucja prawa pomocy stanowi wszak gwarancję przysługującego stronie m. in. na mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do sądu – nie może być zaś mowy o realizacji tego prawa, gdy sytuacja majątkowa strony w trakcie jednego postępowania jest oceniana odmiennie niż uprzednio i na niekorzyść tylko z uwagi na fakt, iż zmieniła się ona w jakimkolwiek stopniu, choćby nieznacznym. Byłoby to zresztą nie do pogodzenia z zasadą zaufania do organów państwa oraz stabilności orzeczeń sądowych. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanego stanu faktycznego, stwierdzić trzeba, że brak podstaw do odstępowania od oceny powziętej w poprzednim postanowieniu w przedmiocie prawa pomocy, mimo iż najogólniej rozumiana sytuacja materialna skarżącego uległa poprawie. Poprawa ta widoczna jest przede wszystkim w treści zeznania podatkowego za [...] r., skoro dopiero w tym roku podatkowym wnioskodawca wykazał dochód, a i wartość przychodów znacznie przekracza sumy wykazywane w latach [...]. Niemniej jednak dochód ów jest niewielki, a strata wykazywana przed [...] r. miała, jak przyznał skarżący na wcześniejszym etapie postępowania, charakter wyłącznie rachunkowy i powstała w wyniku rozliczenia straty z lat ubiegłych. Warto również zauważyć, że porównanie treści tych deklaracji dla podatku od towarów usług, które nadesłano podczas rozpatrywania poprzedniego wniosku, z tymi przedłożonymi obecnie wcale nie prowadzi do konkluzji, iż obroty wykazywane przez stronę się powiększyły. Podobnie zresztą jest w przypadku dochodów, gdyż we wspomnianym postanowieniu przyjęto, iż oscylują one wokół kwoty [...] zł brutto miesięcznie, czyli niewiele niższej, niż ta, którą da się wyliczyć z księgi przychodów i rozchodów skarżącego za okres od [...] do [...] r. Ze względu zatem na ciążące na skarżącym wydatki stałe (alimenty, czynsz) oraz liczbę postępowań sądowych prowadzonych równolegle w jego sprawach ponownie poziom jego możliwej partycypacji w kosztach postępowania należy ustalić na kwotę [...] zł. Kwota ta jest zaś niewystarczająca na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w analizowanej sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.