III SA/Gl 7/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, nie wypełniając jednak rubryki nr 4 urzędowego formularza przeznaczonej dla sprecyzowania zakresu wniosku. Uzasadniając wniosek, zwrócił uwagę na okoliczności, które w jego ocenie przemawiają na rzecz uwzględnienia skargi oraz podkreślił, że jest osobą [...], pozbawioną dochodów. Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie i nie posiada majątku, poza prawem do lokalu, w którym zamieszkuje. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych oraz do sprecyzowania w terminie 7 dni zakresu wniosku pod rygorem przyjęcia, iż chodzi o zakres całkowity. Wykonując to wezwanie, skarżący nadesłał m.in. zaświadczenie z dnia [...] r., w świetle którego z jednej strony jest on zarejestrowany jako osoba [...] od dnia [...] r., a z drugiej "trwa postępowanie przyznania statutu osoby [...] oraz trwa postępowanie przyznania zasiłku dla osób bezrobotnych", odpisy: decyzji z dnia [...] r. przyznających zasiłki z pomocy społecznej na leczenie w kwocie [...] zł oraz z tytułu [...] w kwocie [...] zł, wyciągów z rachunków bankowych (na jednym saldo wyniosło [...] zł, na drugim zaś przyjęło wartość ujemną – [...] zł) oraz wyciągu obrazującego operacje dokonane za pomocą karty kredytowej (jak zaznaczył skarżący brak pośród nich opłat za mieszkanie, których nie uiszcza od [...] r.). Wnioskodawca nie ustosunkował się natomiast do wezwania w części odnoszącej się do sprecyzowania zakresu wniosku. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: W pierwszej kolejności – zgodnie z rygorem, jakim opatrzono wezwanie w części odnoszącej się do zakresu wniosku oraz ze względu na milczenie strony w tej materii – przyjąć wypada, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w myśl art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić jednak trzeba, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tym samym skarżącemu przysługuje już zwolnienie od kosztów sadowych z mocy ustawy, wobec czego jego wniosek w tym zakresie jest zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tej części bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadzie analogii. W konsekwencji orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Dla oceny wniosku nie ma natomiast znaczenia to, czy skarga jest zasadna, czy też nie – kwestia ta może być rozważona dopiero na etapie wydawania wyroku w sprawie. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący w dostatecznym stopniu wykazał, iż powyższa przesłanka zachodzi. Jest on bowiem osobą samotną, skoro – jak uznano w postępowaniu administracyjnym – jego małżonka przebywa zagranicą, nie utrzymując z nim kontaktu, [...] i utrzymującą się dzięki przyznanemu mu kredytowi oraz zasiłkom z pomocy społecznej. W takim stanie rzeczy każdy dodatkowy wydatek może więc wiązać się dla niego z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.