III SA/Gl 701/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : Asesor WSA Krzysztof Targoński Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant : sekretarz sądowy Beta Jacek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. nie stwierdził u p. M. F. choroby zawodowej narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Natomiast w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz przez Szpital instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dalej stwierdzono, iż p. F. pracował w latach 1973 – 1980 w "A" w B. na stanowisku [...], od 1980 do [...] 2001 we własnej firmie – "B" w S. na stanowisku [...]. Nadto pracował od [...] 1998r. do [...] 2001r. w "C" spółce z o. o. w P. na stanowisku [...] i od [...] do [...] 2001r. w "D" S.c. na stanowisku [...]. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, kartę oceny narażenia organ I instancji uznał, że pracując jako [...] od 1973r. do 2001r. p. F. wykonywał czynności obciążające dolne kończyny. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu p. M. F. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Bowiem jego obecny stan zdrowia jest następstwem warunków w jakich pracował przez 30 lat na stanowisku [...]. Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową. Podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a dotyczące przebiegu pracy p. F. i zajmowanych przez niego stanowisk. Uznał, ze jako [...] pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej narządu ruchu. Dalej wyjaśnił, iż dwie placówki diagnostyczne nie rozpoznały u p. F. choroby zawodowej narządu ruchu. Lekarze specjaliści obu placówek diagnostycznych w orzeczeniach z dnia [...] r. i [...] r. w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji w zakresie neurologii i ortopedii wykluczyli u badanego zawodową etiologię przewlekłego zapalenia prawego ścięgna Achillesa, wymagającego ortopedycznego leczenia. Dlatego, chociaż p. F. pracował w narażeniu go na przeciążenie dolnych kończyn, a więc w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu ruchu, nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach p. M. F. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i stwierdzenia u niego choroby zawodowej, będącej następstwem trudnych warunków, w jakich pracował przez 30 lat. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Podtrzymał argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zasad ( ... ) z 2002r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych i jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z tego przepisu wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, nie istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Bowiem choroba musi zostać spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez szkodliwe czynniki w środowisku pracy lub sposób wykonywania pracy. W celu spełnienia przesłanki określonej w § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie w aktach znajduje się kopia skierowania na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej słuchu z [...] r. oraz karta oceny narażenia zawodowego z [...] r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nosi datę [...] r. Tymczasem pierwsze badanie i orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. nosi datę [...] r. Zatem faktycznie czynności w postępowaniu podjęto zanim prawidłowo organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie. Jest to uchybienie procesowe, które jednak nie mało wpływu na wynik sprawy. Poważniejszym naruszeniem prawa było zawieszenie postępowania postanowieniem z [...]r. z powołaniem się na art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Fakt skierowania p. F. na badanie do Instytutu Medycyny Pracy nie był przesłanką do zawieszenia postępowania. Dalej organ I instancji po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego nie podjął zawieszonego postępowania lecz wydał decyzję administracyjną. Zgodnie z art. 102 kpa organ administracji może podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwom dla życia, zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Nie powinien rozpatrywać sprawy, wydawać decyzji administracyjnych. Jednak w rozpatrywanej sprawie i to naruszenie przepisów procesowych nie miało wpływu na wynik sprawy. "Choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. Stąd też wykaż chorób zawodowych stanowi zamknięty katalog chorób, dlatego zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sąd administracyjny nie mogą poszerzać, ani rozszerzająco interpretować. Dla jej stwierdzenia koniecznym jest rozpoznanie jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez kompetentną placówkę diagnostyczną z jednoczesnym ustaleniem, iż bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W pozycji 19.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( .... ) przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki. W rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy wykluczyli zawodową etiologię rozpoznanego przewlekłego zapalenia pochewki ścięgna Achillesa. Zatem w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie rozpoznali choroby zawodowej. Placówka diagnostyczna swoje orzeczenie wydała po uprzedniej hospitalizacji i obserwacji skarżącego. Sad nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania tej opinii, podobnie jak opinii Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Obie placówki wydały jednobrzmiące opinie wskazujące na konieczność ortopedycznego leczenia rozpoznanej u skarżącego choroby. Stad też, chociaż w środowisku pracy skarżący był narażony na przeciążenie dolnych kończyn, to jednak nie rozpoznanie z pewnością lub prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników wykluczało stwierdzenie tej choroby. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. )oddalono skargę.