III SA/Gl 702/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M.F. choroby zawodowej – następstw przewlekłego narażenia na ołów, wymienionej w pozycji 1/10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu lekarskim Nr [...] Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z [...]r., która to placówka nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej w postaci zatrucia ołowiem, ale głównie na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Nr [...] z dnia [...]r., które potwierdziło wcześniejsze negatywne rozpoznanie placówki I szczebla. Stwierdzono brak podstaw do rozpoznania przewlekłego zawodowego narażenia na ołów ze względu na brak istnienia depozytów ołowiu w organizmie badanego, jak również brak objawów neurologicznych charakterystycznych dla narażenia na ołów. Dalej organ orzekający wskazał, że M.F. był zatrudniony w latach 1973-1980 w Przedsiębiorstwie A w B. na stanowisku [...]. Następnie w latach 1980-2001 w Przedsiębiorstwie B w S. (własna działalność gospodarcza) również na stanowisku [...], a w okresie od 1998 do 2001 równocześnie na stanowisku [...] w Przedsiębiorstwie C w P. Dalej w okresie od lutego do października 2001 r. pracował w D S.C. w P. jako [...]. Oceny narażenia zawodowego dokonano na podstawie dochodzenia przeprowadzonego przez organ Inspekcji Sanitarnej w dniu [...]r., [...] i [...]r. oraz przesłuchania skarżącego. Potwierdziła ona, że M. F. zatrudniony jako [...] ([...]) miał kontakt ze spalinami zawierającymi związki ołowiu, co oznacza, iż w tym czasie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W konkluzji powyższej decyzji organ wyjaśnił, że wobec braku medycznego rozpoznania u skarżącego schorzenia (braku następstw przewlekłego narażenia na ołów) ujętego w wykazie chorób zawodowych w pozycji 1/10 brak było podstaw do wydania decyzji o jej stwierdzeniu. W odwołaniu od powyższej decyzji M.F. wniósł o ponowne rozpatrzenie, gdyż wydana decyzja jest dla niego krzywdząca. Podkreślił że przepracował jako [...] 30 – lat, w narażeniu na spaliny, co w zdecydowany sposób wpłynęło na aktualny stan jego zdrowia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie uznał słuszności zarzutów podniesionych w odwołaniu i decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości. W uzasadnieniu podkreślono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów a 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy uznał, że skarżący w latach 1973-1980 pracował w Przedsiębiorstwie A w B. na stanowisku [...], w latach 1980-2001 również jako [...] we własnym Przedsiębiorstwie B w S. oraz od lutego do października 2001 r. w D S.C. w P., gdzie miał kontakt ze spalinami samochodowymi zawierającymi związki ołowiu. Mając na względzie powyższe organ uznał, że pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko zatrucia związkami ołowiu. Od 2001 r. nie pracuje jako [...]. Jest [...]. Dalej stwierdzono, iż skarżący był badany przez dwie uprawnione placówki diagnostyczne I i II szczebla, które w wydanych i tożsamych w treści orzeczeniach z dnia [...]r. nr [...] i [...]r. wykluczyły u badanego objawy lub następstwa zatrucia ołowiem. Tym samym nie została spełniona jedna z ustawowych przesłanek niezbędnych do stwierdzenia choroby zawodowej – nie rozpoznano schorzenia ujętego w wiążącym organ wykazie chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczeń lekarskich podkreślono, że na podstawie badania podmiotowego, przedmiotowego, konsultacyjnego badania neurologicznego, wykonanych badań toksykologicznych objawów ani następstw zatrucia ołowiem nie stwierdza się. Orzeczenie Instytutu poprzedziła obserwacja kliniczna, która wykazała duże zaburzenia gospodarki lipidowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...]r. (data nadania) zarzucił, że organ Inspekcji Sanitarnej rozpatrując odwołanie oparł się na wynikach badań i obserwacji pracy w warunkach szkodliwych na aktualny stan jego zdrowia, "nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia badań lekarskich środowiskowych w celu uzyskania wyników badań w pełni obiektywnych i aktualnych". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany wydanej decyzji. Wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu, podkreślając ponownie, że rozpoznane schorzenie nie odpowiada obrazowi zatrucia ostrego lub przewlekłego ołowiem i mają etiologię samoistną, nie związaną przyczynowo-skutkowo z narażeniem na wymienione substancje szkodliwe występujące w środowisku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, co do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W szczególności zaś zarzutu braku pełnego materiału dowodowego pozwalającego na podjęcie decyzji w sprawie. Z materiału tego wynika bowiem w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wątpliwości sposób, że M.F. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1973-2001 pracował jako [...] w Przedsiębiorstwie A w B., w tym od 1980 r. we własnym Przedsiębiorstwie B w S., gdzie miał kontakt ze spalinami samochodowymi. W tym miejscu należy podkreślić, że prowadząc działalność gospodarczą (usługi transportowe) pod wskazaną wyżej firmą skarżący był jednocześnie pracownikiem i pracodawcą odpowiedzialnym za warunki pracy. [...]. Dorywczo zaś [...]. Ustalenia te były dla organów inspekcji sanitarnej obu instancji niesporne czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji powołując się na ustalenia dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego dla potrzeb niniejszego postępowania, a zawartych w "Karcie oceny narażenia zawodowego" z [...]r., [...] i [...]r. oraz zeznaniach skarżącego z [...]r. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym). Innymi słowy za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeśli są następstwem bezspornego lub stwierdzonego z wysokim prawdopodobieństwem narażenia zawodowego. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt sprawy zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej [...]r. dotyczyło obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Z dalszej części wynikało, że dolegliwości zdrowotne, na które cierpi M.F. związane są z wykonywanym zawodem [...] (przewlekłe zapalenie ścięgna Achillesa i zatruciem związkami ołowiu ze spalin). Organ Inspekcji Sanitarnej prowadził postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21, 19/1 i 1/10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie są ustalenia postępowania w sprawie choroby zawodowej ujętej w pozycji I wspomnianego wyżej wykazu, która brzmi: zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez następujące substancje chemiczne wśród których w punkcie 10 wymieniono ołów lub jego związki. Faktem jest, że organ wydał [...]r. postanowienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, do czego był zobligowany na podstawie § 4 ust. 1 wskazanego już rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. nie określając jednoznacznie jego kierunku, ale jak wynika z orzeczenia lekarskiego skierowanie dotyczyło zatrucia ołowiem. Uchybienie to, w przedmiotowej sprawie nie miało istotnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Należy podkreślić, że lekarze orzecznicy z dwóch uprawnionych placówek służby zdrowia I i II szczebla, jak Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z [...]r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z [...]r., którzy przeprowadzili specjalistyczne badania nie rozpoznali u badanego zmian charakterystycznych dla zatrucia ołowiem lub jego związkami. Nie ujawniły w organizmie skarżącego depozytów ołowiu. Podkreślono w uzasadnieniu placówki II szczebla, że w badaniach toksykologicznych poziom ołowiu we krwi, jak i wskaźniki biologicznego działania ołowiu mieściły się w granicach normy. Ujemny był wynik testu chelatonowego, co świadczy o braku depozytów w organizmie badanego. Prawidłowe były wyniki badania morfologii krwi oraz parametry czynności nerek. Nie stwierdzono również objawów uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Prawidłowy był zapis EEG. Wyniki badań laboratoryjnych wskazują na duże zaburzenia gospodarki lipidowej. Orzeczenia te nie negują, iż M.F. pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia, jest osobą chorą i cierpi na różne dolegliwości zdrowotne, ale wykluczają rozpoznanie zatrucia ostrego albo zatrucia przewlekłego lub ich następstw, które jako jedyne schorzenie będące następstwem działania ołowiu lub jego związków zostało ujęte w wykazie chorób zawodowych wskazanego wyżej rozporządzenia. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia skarżącego nie daje podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Dla zatruć ostrych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej pomimo wcześniejszego ustania narażenia zawodowego wynosi 3 dni, a w przypadku zatruć przewlekłych jest on nieokreślony. Stosownie do zapisu § 7 pkt 3 orzeczenia wydane w wyniku ponownego badania są ostateczne. Taki też przymiot posiada orzeczenie Instytutu wydane w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, trafnie zatem organ II instancji, ponownie rozpatrując zebrany w sprawie materiał dowodowy orzekł o braku podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w pozycji 1/10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości ustaleń dowodowych i dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ odwoławczy. Nie mógł także ocenić zasadności zarzutu skarżącego o braku obiektywnych i aktualnych badań środowiskowych, gdyż w skardze nie wskazano o jakie konkretne badania lekarskie chodzi. M.F. w dniu [...]r., przed zakończeniem postępowania zapoznał się z aktami sprawy i nie wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego. Jako pracodawca oświadczył, że nie zbadano szczelności [...], bo nie było przyrządów i komory do przeprowadzenia pomiarów narażenia na opary ołowiu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd oddalił skargę jako niezasadną. SW