III SA/Gl 710/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na powyższą decyzję zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że całość zobowiązania względem firmy dostarczającej towar została uregulowana. Działalność gospodarcza skarżącej przynosi straty – w tym roku strata wynosi [...] zł. Spółka, w której strona ma udziały znajduje się w stanie upadłości. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości, żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] Euro. Strona posiada jednak 100 % udziałów w firmie "A" Sp. z o.o. w upadłości. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 26 czerwca 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Przesyłka zawierająca to wezwanie, została uznana zarządzeniem Przewodniczącego tutejszego Wydziału (z dnia 6 sierpnia 2012 r.) za doręczoną w dniu 26 lipca 2012 r. Postanowieniem z 19 września 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W terminie wpłynął do sądu sprzeciw na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, iż nieuzupełnienie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy nastąpiło z przyczyn od niej niezawinionych. Przesyłka nie została jej doręczona. Wobec powyższego zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 24 września 2012 r. wezwano ponownie o nadesłanie dokumentów objętych uprzednim wezwaniem referendarza sądowego. W odpowiedzi na to wezwanie strona skarżąca pismem datowanym na dzień 18 października 2012 r. nadesłała: -kopię księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące -miesięczne deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług VAT-7 za sześć ostatnich miesięcy -kopię wyroku rozwiązującego jej małżeństwo -kopię wyciągu bankowego -odpis ewidencji środków trwałych obrazującej ich stan na koniec 2011 roku. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że G.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, tego, aby spełniała warunki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku i przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika bowiem z załączonych dokumentów skarżąca dysponuje trzema rachunkami bankowymi – "B", "C" S.A. i "D" S.A. Jednakże załączyła zaledwie jeden wyciąg z pierwszego z wskazanych banków. Wynika z niego wprawdzie brak jakichkolwiek aktywów na wskazanym koncie. Zarazem jednak skarżąca przedłożyła odpisy dokumentów potwierdzających zajęcie pozostałych rachunków bankowych celem egzekucji zobowiązań prowadzonej przez nią spółki. Ponieważ jednak nie okazała Sądowi wyciągów z tychże rachunków Sąd nie dysponując informacjami na temat całego jej stanu majątkowego nie jest w stanie przyjąć, by skarżąca zasługiwała na choćby częściową pomoc ze strony państwa. Skarżąca wykazała co prawda, że wierzytelności z tychże rachunków – do pewnych kwot – były zajęte w 2010 i 2011 r. na potrzeby egzekucji komorniczej, jednak nie wyklucza to, iż w tej chwili wnioskodawczyni może dysponować stosownymi środkami na pokrycie wysokości wpisu w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, że jakkolwiek w skali całego roku 2011 działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię przyniosła stratę, jednak jej bieżące przychody pozwalają na pokrycie wpisu w toczącym się obecnie postępowaniu przed tutejszym Sądem. Świadczy o tym analiza księgi przychodów i rozchodów strony skarżącej. Jakkolwiek zarówno w lipcu jak i w sierpniu 2012 r. skarżąca poniosła straty (odpowiednio [...] zł przy zerowym przychodzie za lipiec i [...] zł przy przychodzie [...] zł za sierpień) , we wrześniu uzyskała przychód w kwocie [...] zł przy wydatkach na analogicznym poziomie jak w sierpniu. Oznacza to, że na koniec września skarżąca dysponowała aktywami w kwocie ponad [...] zł, podczas gdy wpis w sprawie wynosi [...] zł, zatem jego uiszczenie mieści się w aktualnych możliwościach płatniczych skarżącej. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.