III SA/Gl 716/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-27
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego, nakładając karę pieniężną za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu oraz za przewóz pojazdem bez aktualnego badania technicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wywiązał się z nałożonych przepisami KPA reguł, w szczególności naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 KPA) oraz nie spełnił wymogów formalnych uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 KPA). Organ nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego w zakresie kluczowej kwestii otwarcia tablicy informującej o przewozie odpadów oraz pominął istotne okoliczności, takie jak przeprowadzenie kontroli poza drogą publiczną i w czasie przerwy kierowcy. Ponadto, sąd wskazał na konieczność ponownego rozważenia możliwości zastosowania art. 92a ustawy o transporcie drogowym, podkreślając, że odpowiedzialność przedsiębiorcy nie jest absolutna i wymaga oceny konkretnych okoliczności faktycznych pod kątem wystąpienia zdarzeń, na które podmiot nie miał wpływu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę B.N. za wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu oraz za przewóz pojazdem, który nie posiadał aktualnego badania technicznego. Kontrola ITD wykazała te naruszenia. Przedsiębiorca odwołał się od decyzji, zarzucając m.in. błędne ustalenia faktyczne dotyczące oznakowania pojazdu oraz naruszenia proceduralne. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedsiębiorca złożył skargę do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej:kpa), art. 4 pkt 22 lit. l) i v), art. 92a ust. 1,3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 58), art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 992), § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1742), art. 81 ust. 1,2 i 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990, dalej: prd) oraz lp. 4.8 i 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania B. N. prowadzącego działalność gospodarczą A PHU B. N. w G. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach,
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Ustalenia te poczyniono w toku kontroli z 17 października 2018 r. w G. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował J. G., a wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy, odpadów ze S. do B.. Transport wykonywany był w imieniu przedsiębiorcy, a kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, dokument przewozowy oraz dowody rejestracyjne pojazdu i naczepy. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].
Pismem z 19 października 2018 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, a strona złożyła wyjaśnienia w sprawie pismem z 29 października 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.8 i 9.1 załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym.
Strona w odwołaniu zarzuciła bezpodstawne wydanie zaskarżonej decyzji wobec niewykazania naruszeń; bezzasadne przypisanie odpowiedzialności za wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez oznakowania środków transportu w sytuacji, gdy pojazd jest wyposażony na stałe w tablicę, o której mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów; bezpodstawne nałożenie kary z lp. 4.8 załącznika nr 3 do utd w oparciu o nagranie z monitoringu, które strona kwestionuje co do jego legalności, nadto uważa, że pojazd w chwili nagrywania znajdował się na drodze niepublicznej; naruszenie prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 Kpa, poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego: naruszenie art. 80 Kpa; naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 Kpa poprzez zamieszczenie w decyzji wadliwego uzasadnienia faktycznego; naruszenie art. 189a § 1-3 i art. 189d Kpa poprzez ich niezastosowanie. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w zakresie pkt 1 i 2 decyzji, względnie orzeczenie co do istoty sprawy i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 Kpa. Strona twierdzi, że w sprawie posłużono się nagraniem z monitoringu przedsiębiorcy [...] w G. zamontowanego na drodze niepublicznej, nadto z nagrania nie wynika, czy na pojeździe znajdowały się odpady.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach minister właściwy do spraw środowiska porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi.
W myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogom oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
Stosownie do ust. 2 powołanego artykułu jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie:
1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości;
2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm.
Zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne (ust. 4). W myśl ust. 5 artykułu wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Według art. 81 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10.
W myśl art. 4 pkt 22 lit. l) i v) utd przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Według art. 92a ust. 1 powołanej ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3).
Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.
Stosownie do lp. 4.8 załącznika nr 3 do utd za wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 10.000 złotych.
W myśl lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych za każdy pojazd.
Odnośnie naruszenia z lp. 4.8 załącznika nr 3 do utd organ odwoławczy odwołał się do ustaleń kontroli drogowej z 17 października 2018 r. oraz zeznań świadka, kierowcy pojazdu, który stwierdził, że tablice cały czas były otwarte.
W związku z faktem, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono odpady, kontrolę przeprowadzono wspólnie z funkcjonariuszami policji i pracownikami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G.. Jak wynika z nagrania z monitoringu przedsiębiorcy [...] w G., pojazd ciężarowy o nr rej. [...] 16 października 2018 r. ok. godz. 17;45 znajdował się na terenie przedsiębiorstwa [...] w G., a na pojeździe nie znajdowały się oznaczenia związane z przewozem odpadów.
Z dokumentu przewozowego z 16 października 2018 r. wynikało, że przewożono odpady o kodzie 19 1209 (minerały, np. piasek, kamienie, inne niż pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych), które pochodziły ze S. od przedsiębiorcy C sp. z o.o. i miały trafić do B. (D sp. z o.o.). Z protokołu kontroli nr [...] wynikało, że ocena organoleptyczna odpadów przeprowadzona przez pracowników WIOŚ w G. wykazała, że była to mieszanina tworzyw sztucznych, tekstyliów, wełny mineralnej, substancji smołowych, pulpy substancji niewiadomego pochodzenia, elementów metalowych, czyściwa, rękawic, palet z tworzywa sztucznego, worków, zbrylonej białej substancji (prawdopodobnie wapna). Odpady wydzielały intensywny chemiczny zapach. W ocenie pracowników WIOŚ w G. odpady nie powinny być uznane za odpady o kodzie 19 1209.
Podczas kontroli pracownik WIOŚ w G. przesłuchał stronę, która potwierdziła powyższe ustalenia, a samochód był oznakowany tabliczką "odpady". Postój w G. był spowodowany odbiorem odpoczynku przez kierowcę oraz awarią lusterka wymagającą jego naprawy.
Zgodnie z notatką urzędową z 17 października 2018 r. sporządzoną przez funkcjonariusza policji M. J. w dniu 16/17 października 2018 r., z której wynika, że o godz. 22:00 udał się na ulicę [...] w G., gdzie stał samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], w którym miały znajdować się odpady niebezpieczne. Po odsłonięciu plandeki zauważono odpady stałe z wyczuwalną silną wonią farb i rozpuszczalników. Do godz. 5:30 nikt nie podchodził do pojazdu.
Według notatki urzędowej z 17 października 2018 f. sporządzonej przez funkcjonariusza policji B. W. o godz. 6:30 udał się na ulicę [...] w G., na parking przyległy do [...] G. celem podmiany patrolu z nocnej zmiany przy zabezpieczaniu miejsca, w którym został zaparkowany samochód. Około godz. 8:00 na miejscu pojawił się skarżący, a następnie kierowca pojazdu i patrol ITD. Sprawdzono monitoring [...] G. z 16 października 2018 r. i ustalono, że podczas wjazdu na teren [...] G. o godz. 17:43 pojazd nie był wyposażony w oznaczenie z informacją, że przewożone są odpady.
Zgodnie z informacją z WIOŚ w Katowicach (pismo z 20 listopada 2018 r.) przewożone odpady były odpadami niebezpiecznymi o kodzie 19 12 11.
W chwili kontroli pojazd był zaparkowany na parkingu przylegającym do drogi publicznej i pojazd wjeżdżając na parking nie był wyposażony w tablicę z napisem "ODPADY". Kierowca pojazdu podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Organ wyjaśnił, że protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
W ocenie organu w trakcie wykonywania przewozu kontrolowany pojazd nie był wyposażony w odpowiednie oznaczenie potwierdzające rodzaj ładunku znajdującego się w pojeździe w myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r., a argument strony o wyposażeniu pojazdu w na stałe zamontowaną tablicę nie znalazł poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zapisu z monitoringu [...] w G. wynika, że pojazd wjeżdżając z drogi publicznej na przyległy do niej parking nie był wyposażony w tablicę z napisem "ODPADY' umieszczoną w sposób widoczny na pojeździe. Pojazdem przewożono odpady, co wynika z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Od momentu wjazdu pojazdu na parking przy [...] w S. pojazd był obserwowany przez patrole policji, co potwierdzają notatki służbowe funkcjonariuszy policji, z których wynika, że pojazd od momentu zaparkowania do chwili kontroli ITD nie był rozładowywany ani załadowywany. Zaparkowanie pojazdu spowodowane było awarią lusterka bocznego i koniecznością odbioru przez kierowcę odpoczynku.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał, że kara pieniężna z lp. 4.8 załącznika nr 3 do utd została nałożona prawidłowo.
Odnośnie naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd organ odwoławczy stwierdził, że naczepa marki [...] o nr rej. [...] nie została poddana badaniu technicznemu w terminie, a z dowodu rejestracyjnego naczepy wynikało, że ostatnie badanie okresowe miało miejsce 12 lipca 2017 r, natomiast kolejny termin badania okresowego został wyznaczony na 12 lipca 2018 r.
W odwołaniu od decyzji strona nie odniosła się do powyższego naruszenia, a zaskarżona decyzja w zakresie naruszenia z lp. 9.1 załącznika nr 3 do utd jest prawidłowa.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej, a jest nim nieprzestrzeganie przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.
W ocenie organu w sprawie brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, zaś ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie postępowania.
W ocenie organu odwoławczego strona nie dochowała należytej staranności, aby zapewnić realizację obowiązku związanego z przeprowadzeniem okresowego badania technicznego naczepy w wymaganym terminie oraz wyposażenia pojazdu w oznaczenie dotyczące przewozu odpadów.
Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 ustawy). W myśl art. 73 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym inspektor może w toku kontroli m.in. badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli, dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody, a także przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor kontroli sporządza protokół kontroli (art. 74 ust. 1 ustawy). Podstawę wydania decyzji w I instancji stanowią wyniki kontroli zawarte w protokole, uzupełnione o dowody przeprowadzone przez organ \v toku postępowania w I instancji.
Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, że strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.8 i 9.1 załącznika nr 3 do utd.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną wart. 189a § 2 pkt 2 Kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także wart. 92b ust. 1 utd.
Pismem z 5 czerwca 2019 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzje domagając uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji naruszenie art. 80 § 1 kpa, dowolną ocenę dowodów, podczas gdy zasadą jest swobodna ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności dotyczy to :
- braku prawidłowych ustaleń, co do tego, czy środki transportu stanowiące zespół pojazdów w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym był oznaczony tablicą, bowiem zespół pojazdów był wyposażony prawidłowo, co wnika z zapisów monitoringu, dokumentacji zdjęciowej oraz zeznań kierowcy, jak wyników również przeprowadzonej kontroli,
- pominięcie faktu, że tablice z oznakowaniem zespół pojazdów są przytwierdzone na stałe, bez możliwości demontażu, a okoliczności te wynikają z przeprowadzonej kontroli przez Śląski Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego, co w konsekwencji czyni ustalenia organów administracji I i II stopnia niewiarygodnymi, co doprowadza do wadliwej subsumpcji,
- bezkrytyczne przyjęcie ustaleń funkcjonariuszy Policji, którzy jadąc z tyłu za zespołem pojazdów który śledzili, a więc mogli widzieć wyłącznie tył pojazdu, lecz nie jego przód, a z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w tym dokumentacji zdjęciowej oraz monitoringu wynika, iż tablica ze znakiem "A" umieszczona na naczepie była otwarta, a więc brak jest dowodu na to, że wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady odbywało się bez oznakowania środków transportu, ponieważ nie mogli oni widzieć przodu pojazdu, a w ślad za tym nie widzieli czy tablica z przodu pojazdu była zamknięta podczas poruszania się po drodze publiczne zważywszy na fakt, że kontrola była przeprowadzana po zakończeniu jazdy, a nagranie I monitoringu dokumentuje poruszanie się pojazdu po drodze niepublicznej,
- sprzeczność ustaleń Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego zawartych w decyzji [...] r., który wskazuje w uzasadnieniu, że ., ... Tutejszy organ informuje, iż fakt iż pojazd poruszał się z zamkniętą tablicą z literą "A" jest potwierdzony zapisem monitoringu z dwóch niezależnych kamer, na których został utrwalony obraz kontrolowanego pojazdu członowego poruszającego się bez ww. oznakowania ... ", a następnie " ... Trwałe umieszczenie zamkniętej tablicy nie jest tożsame z prawidłowym oznakowaniem pojazdu transportującego odpady. "W ww. przypadku pojazd nie był prawidłowo oznakowany ... ", z tym co podaje Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .... Sprawdzono monitoring [...] G. z 16 października 2018 r. i ustalono, że podczas wjazdu na teren [...] G. o godz. 17:43 pojazd nie był wyposażony w oznaczenie z informacją, że przewożone są odpady (notatka urzędowa funkcjonariusza policji B. W.), a zatem stan faktyczny przyjęty z zaskarżonych decyzjach jest rozbieżny, bowiem pojazd nie może być wyposażony w tablice i nie wyposażony w tablice wynikające z treści rozporządzenia, co prowadzi do konkluzji, iż stan faktyczny został ustalony w sposób błędny,
- niezasadne przyjęcie, że transport drogowy odpadów odbywał się bez stosownych oznaczeń po drogach publicznych, albowiem kontrola nie odbywała się w trakcie realizacji transportu, lecz dnia następnego, w czasie postoju poza drogą publiczną. co w konsekwencji prowadzi do błędnej konstatacji, że odbywał się pojazdem nieoznakowanym, podczas gdy jedyny dowód to nagranie z monitoringu dokonane poza drogą publiczną,
2. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 6 kpa, poprzez takie działanie organu administracji publicznej, które skutkuje z naruszeniem przepisów prawa, a w zaskarżonych decyzjach organ niezasadnie zastosował wykładnię rozszerzającą art 92a. ust 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ pojazd był wyposażony w stosowne oznakowanie zgodne z przepisami, a zatem brak jest podstaw do nałożenia kary w zaskarżonych decyzjach,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego § 9 ust. 1, 2, 3 i 4 oraz § 10 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej polegającej na tym, że przyjęto w zaskarżonych decyzjach, iż pojazd nie był wyposażony w stosowne oznakowanie, podczas gdy był odpowiednio oznakowany,
4. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez niezasadne przepisanie odpowiedzialności na podstawie tego przepisu, bowiem niewątpliwie pojazd był wyposażony w tablice zamontowane na stałe, a w przypadku gdyby nie były otwarte, to odpowiedzialność moja nie istnieje, natomiast w taki przypadku odpowiedzialność ciąży na kierowcy, który mógł ich nie otworzyć,
5. bezkrytyczne cytowanie przepisów, podczas gdy organ odwoławczy nie wyciąga z treści przepisów żadnych konkluzji a orzeka, co prowadzi do braku subsumpcji,
6. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 7 kpa, polegające na sprzeniewierzeniu się zasadzie stania na straży praworządności przez ograny administracji, a w konsekwencji niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego, zmierzającego do prawidłowego załatwienia sprawy, a w konsekwencji niezastosowanie art. 92b. ust 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, bowiem nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, a skarżący zapewnił właściwe oznakowanie pojazdu, co skutkować powinno umorzeniem postępowania.
7. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 8 § 1 kpa, a w konsekwencji takie działanie, które budzi brak zaufania do władzy publicznej, a to przez wielokrotne naruszenie ww. przepisów, a okoliczności te miały wpływ na zaskarżoną decyzję,
8. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie zapewnienia skarżacemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiającej wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co prowadzi do uniemożliwienie realizacji praw skarżącego, w tym prawa do obrony w trybie art. 136 kpa, a okoliczności te miały wpływ na treść zaskarżonych decyzji,
9. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 15 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, podczas gdy zasada ta polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, a tego Główny Inspektor Transportu Drogowego zaniechał,
10. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 77 § 1 kpa, dokonanie błędnych ustaleń wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, bowiem organ odwoławczy całkowicie pominął fakt właściwego oznakowania błędnie przyjmując, że pojazd nie posiadał właściwych oznaczeń,
11. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez nie wypełnienie przesłanek wymaganych w uzasadnieniu decyzji, zarówno, co do zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach, a skutkujące wadliwością tych decyzji, brak jest odniesienia do argumentacji i zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie ma w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji części zważeniowej, w której Główny Inspektor Transportu Drogowego odniosłoby się do tego na podstawie jakich dowodów przyjęło rozstrzygnięcie, a którym odmówiło racji i dlaczego, brak jest subsumpcji,
12. obrazę przepisów prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 136 § 1-4 kpa, poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nie zmierzenie się ze wskazanymi dowodami, argumentami i zarzutami, pominięcie ich jakby nie istniały w aktach postępowania,
13. brak rozważań organów administracji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, co stoi w sprzeczności z pogłębianiem za zaufania do tych organów, i wskazuje na brak należytej staranności przy rozpatrywaniu zagadnień w zaskarżonych decyzjach,
14. bezkrytyczne i bezrefleksyjne kopiowanie i powoływanie w treści zaskarżonej decyzji przepisów, przy jednoczesnym ignorowaniu zasad prawa administracyjnego oraz przepisów związanych z ustaleniem stanu faktycznego stanowiącego podstawę do subsumpcji,
15. brak odniesienia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do argumentacji powołanej w odwołaniu,
16. podtrzymuję stanowisko zawarte w odwołaniu z 4 lutego 2019 r. w całości, w tym wszystkie sformułowane w nim zarzuty, co do właściwego oznakowania pojazdu i nałożenia kary administracyjnej na podstawie ustaleń z poruszania się zestawy po drodze niepublicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący potrzymał argumentację prezentowaną w postępowaniu administracyjnym, a nadto odwołał się do mającego w sprawie zastosowanie orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swe stanowisko w sprawie i nie znajdując podstaw faktycznych i prawnych do podzielenia zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019 poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U.2019 poz. 2325 t.j. dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należało wskazać, że skarżący w skardze domagał się uchylenia decyzji zaskarżonej w całości jednocześnie nie sformułował zarzutów w zakresie wykonywania przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, a ograniczył się do zarzutów zarówno materialnoprawnych jak i procesowych w zakresie zarzutu wykonywania przewozu drogowego odpadów bez oznakowania środków transportu wymaganego na podstawie przepisów wydanych w oparciu o dyspozycję art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach.
Skarżący w pierwszej kolejności odnosząc się do naruszeń w zakresie oznakowania pojazdu wskazał na nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego. Zarzuty te należało skonfrontować z poczynionymi przez organ ustaleniami faktycznymi poczynionymi już w toku kontroli 17 października 2018r. oraz w dniu go poprzedzającym. W sprawie nie jest sporne, że kontrolowana naczepa była wyposażona w tablicę "A", a dołączone do akt zdjęcia dokumentują ten fakt oraz to że 16 października 2018r. była otwarta (k.56 akt). Zdjęcia naczepy, bez daty, (k.61,62 akt) potwierdzają te ustalenia jednoznacznie obrazując, że tablica jest łamana, co pozwala na jej zamknięcie, a tym samym przysłonięcie oznaczenia "A". Odnośnie oznakowania ciągnika marki [...] w aktach znajdują się zdjęcia pojazdu jak można domniemać (brak danych na zdjęciach) z 16 i 17 października 2018r. Ze zdjęć z monitoringu z otoczenia [...] w G. z ulicy [...] (k.53-56 akt nagranie monitoringu) widnieje pojazd marki [...] jednakże jego tablice rejestracyjne są nieczytelne podobnie jak tablica umieszczona na masce pojazdu. Natomiast na zdjęciach (k.58,[...] akt) nie opatrzonych opisem miejsca i daty widnieje pojazd marki [...], którego tablice rejestracyjna oraz tablica z oznaczeniem "ODPADY" są czytelne. Zdjęcia te obrazują również, że tablica z oznaczeniem może być zamykana, choć w chwili gdy były robione zdjęcia była otwarta. Ustalenia te zostały poczynione, gdy kontrolowany pojazd znajdował się poza drogą publiczną, w przerwie wymaganej dla kierowcy ze względu na czas pracy.
W decyzjach organy obu instancji odwołują się do kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Ochrony Środowiska, która po stwierdzeniu składu przewożonych odpadów oraz dokumentacji skarżącego i uprawnień do przewozu odpadów umorzyła postępowanie. Natomiast przywołane notatki funkcjonariuszy Policji nie odnoszą się do oznaczenia przewożonych odpadów. Stwierdzić zatem należało, że poczynione tam ustalenia nie mają rozstrzygającego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję odwołał się do przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, co nie budziło wątpliwości. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje, że transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Zgodnie z powyższą delegacją ustawową wydano rozporządzenie Ministra Środowiska z 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, które w § 9 reguluje szczegółowo kwestie oznaczenia pojazdów przewożących odpady.
Proces wydawania decyzji opiera się na procesie subsumcji określonej normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego. W powyższym zakresie organ nie wywiązał się z nałożonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego regułami. W tym zakresie zarzuty podniesione w skardze, co do zasady zasługują na uwzględnienie. W sprawie nie budzi wątpliwości, że zespół kontrolowanych pojazdów był wyposażony w tablice informujące o przewozie odpadów zgodne z wymogami powołanego wyżej § 9 oraz § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z 7 października 2016r., a istota sporu sprowadza się do ustalenia czy 16 października 2018r. w godzinach popołudniowych tablica umieszczona na masce pojazdu [...] była otwarta, gdyż kwestia ta nie budziła wątpliwości 17 października 2018r. Zaskarżona decyzja nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to zagadnienie, nie wskazuje dowodów weryfikujących twierdzenia decyzji. W tym zakresie organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wynikająca z art. 80 kpa. Organ administracji publicznej winien dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czego nie uczyniono. W rozważaniach organ odwoławczy pominął kwestie zarzucane w skardze w jej punkcie 1, w szczególności w zakresie niespójnej treści zapisów w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W swych rozważaniach organ pominął całkowicie kwestię dokonania kontroli poza drogą publiczną i nie w trakcie realizacji transportu oraz wpływu tych okoliczności na treść rozstrzygnięcia. Powyższe pozwala stwierdzić, że treść uzasadnienia decyzji nie spełnia przesłanek z art. 107 § 3 kpa.
Po rozważeniu powyższych okoliczności i zajęciu stanowiska w sprawie organ winien również ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Chociaż zasadniczo zgodzić trzeba się zgodzić z twierdzeniami, że to przedsiębiorca odpowiada za działalność kierowcy, którym posługuje się przy realizacji przewozu drogowego, nie sposób jednocześnie uznać, aby niezależnie od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, występująca w tym względzie odpowiedzialność przedsiębiorcy, o której stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., była odpowiedzialnością wręcz absolutną. Należy w każdym przypadku poddać konkretne okoliczności faktyczne ocenie z punktu widzenia wystąpienia zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i powstania naruszeń, na które nie miał on wpływu (wyrok WSA w Poznaniu z 14.11.2019 r. sygn. akt III SA/Po 547/19, wszystkie powołane na orzeczeniasna.gov.pl). Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okoliczności te nie były przedmiotem rozważań organu, który a priori przyjął odpowiedzialność skarżącego. W tym miejscu podkreślić należało, że orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że obowiązek wykazania przesłanek egzoneracyjnych, co do zasady obciąża podmiot wykonujący przewóz. Do uwolnienia się od odpowiedzialności wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 4.12.2018 r. sygn. akt II GSK 4457/16). Nie wystarcza zatem wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych. Instytucja wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy ma zastosowanie gdy jest to działanie wynikające z nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przewoźnik nie ma wpływu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należało zaskarżoną decyzję uchylić. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. postanowiono o kosztach postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło