III SA/Gl 717/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe jest zasadna, jeśli główne źródło ogrzewania zostało zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) po terminie wejścia w życie ustawy o refundacji, ale przed złożeniem wniosku o refundację, a zgłoszenia dokonał zarządca budynku, a nie bezpośrednio odbiorca paliwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania refundacji podatku VAT jest niezasadna, jeśli główne źródło ogrzewania zostało zgłoszone do CEEB, nawet po terminie wejścia w życie ustawy o refundacji, o ile zgłoszenia dokonał zarządca budynku, a odbiorca paliwa nie miał możliwości wpłynięcia na terminowość tego zgłoszenia. Kluczowe jest osiągnięcie celu ustawy, jakim jest pomoc osobom o niskich dochodach, a nadmierny formalizm w postaci rygorystycznego przestrzegania terminu zgłoszenia do CEEB, gdy zgłoszenia dokonał zarządca, narusza zasady Konstytucji RP.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o refundację podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe. Organ I instancji odmówił przyznania refundacji, wskazując na brak zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy o refundacji (21 grudnia 2022 r.). Skarżąca podała, że zarządca budynku zgłosił urządzenie grzewcze do CEEB dopiero 21 marca 2023 r., a ona sama nie mogła tego zrobić samodzielnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zgłoszenie po terminie nie spełnia warunków ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 lipca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 29 maja 2024 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi T.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.PSW/41.5/65/2024/11478 w przedmiocie odmowy przyznania refundacji świadczenia podatkowego na podstawie faktury obejmującej dostarczenie paliw gazowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 29 maja 2024 r., nr [...].
Przedmiotem skargi T.N. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "organ" lub "SKO") z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.PSW/41.5/65/2024/11478 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 29 maja 2024 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Prezydent Miasta R. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 29 maja 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 18, art. 20 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2024 r., poz. 303 – dalej: "ustawa o refundacji"), odmówił skarżącej wypłaty refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że wniosek o wypłatę refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r. skarżąca złożyła w dniu 6 marca 2024 r. W toku postępowania organ pozyskał do akt deklarację Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dalej: "CEEB") dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożoną przez skarżącą dnia 21 marca 2023 r. We wniesionej deklaracji na lokal mieszkalny przy ul. [...], jako źródło ciepła skarżąca wskazała kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy.
W wydanej decyzji organ I instancji stwierdził, że nie został spełniony warunek określony w art. 18 ust. 1 ustawy o refundacji. Zgodnie z tym przepisem, konieczne jest zgłoszenie urządzeń grzewczych do CEEB do dnia wejścia w życie tej ustawy.
Refundacja podatku VAT przysługuje jedynie w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, zasilane paliwami gazowymi zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 21 grudnia 2022 r., czyli do momentu wejścia w życie ustawy o refundacji.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że na podstawie oświadczenia skarżącej pierwsze uruchomienie kotła gazowego odbyło się we wrześniu 2008 r., natomiast zgłoszenie do CEEB nastąpiło w 2023 r., a zatem nie znajduje zastosowanie zapis odnoszący się do nowo uruchomionego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do CEEB po dniu wejścia w życie ustawy.
2. W odwołaniu skarżąca wskazała, że od 2008 r. głównym źródłem ogrzewania lokalu przy ul. [...] jest kocioł podłączony do instalacji gazowej. Wskazała również, że Zarządca budynku zgłosił do CEEB urządzenie grzewcze zasilane paliwem gazowym dopiero 21 marca 2023 r., a z uwagi na to, że skarżąca mieszka w budynku wielorodzinnym posiadającym Zarządcę, nie mogła samodzielnie dokonać zgłoszenia do CEEB.
3. SKO decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji objętą odwołaniem. W motywach rozstrzygnięcia SKO ponownie wskazało, że zgodnie z art. 18 ustawy o refundacji, refundację podatku VAT otrzyma osoba wykorzystująca gaz jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, przy czym urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi muszą być wpisane do CEEB do 21 grudnia 2022 r. (tj. do dnia wejścia w życie ustawy). Wpis do CEEB po 21 grudnia 2022 r. jest możliwy tylko w przypadku głównego źródła ogrzewania po raz pierwszy do CEEB, przy czym zgłoszenie lub wpisanie głównego źródła ogrzewania po raz pierwszy dotyczyć może sytuacji, gdy źródło to instalowane jest w nowym budynku, jak też sytuacji, gdy w dotychczas użytkowanym budynku zainstalowano nowe urządzenie gazowe.
W dalszej kolejności SKO wskazało, że zgodnie z art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.
Na koniec organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji wywiódł prawidłowe skutki prawne związane z brakiem dokonania przez skarżącą wpisu do CEEB w ustawowym terminie, tj. do dnia 21 grudnia 2022 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na gruncie przepisów ustawy o refundacji "brak jest przepisów analogicznych do unormowań wynikających np. z ustawy o dodatku węglowym (art. 2 ust. 15 g), ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie 2 niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (art. 24 ust. 25b), które zawierają w swojej treści ustawowy mechanizm pozwalający na konwalidację terminu w przypadku naruszenia terminu ustalonego dla złożenia deklaracji do CEEB lub korekty wpisu do CEEB".
4. Skarżąca złożyła skargę na decyzję SKO z 5 lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wniosła o uchylenie decyzji I instancji oraz decyzji wydanej w II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona odwołała się do wykładni prawa przedstawionej w orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych w podobnych sprawach.
5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji.
W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że w podobnych sprawach zapadły wyroki, m.in.: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 marca 2025 r. (sygn. akt I SA/Op 1092/24), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2024 r. (sygn. III SA/Kr 1085/23), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie 27 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Rz 660/24), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2024 r. (sygn. akt IV SA/Po 387/24 - wszystkie publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stanowisko zawarte w tym wyrokach, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela, dlatego posłuży się argumentami tam zawartymi.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 18 ustawy o refundacji.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm., dalej: u.p.e."):
1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496, dalej: "u.o.e.b."), do dnia wejścia w życie ustawy albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy,
2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 1429) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę
- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".
Stosownie zaś do art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o refundacji, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej - wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 29 lutego 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Wniosek o refundację podatku VAT składa się w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o refundacji, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e., załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy). Z kolei na mocy art. 20 ust. 4 ustawy o refundacji, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:
1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,
2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3
- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy – Prawo energetyczne.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że wniosek o refundację skarżąca złożyła w wymaganym terminie, wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy o refundacji, tj. w dniu 28 lutego 2024 r.
Podstawą odmowy przyznania refundacji było natomiast ustalenie, że skarżąca nie złożyła, w wymaganym terminie, tj. do dnia wejścia w życie ustawy (ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r.) deklaracji do CEEB.
Deklarację złożono bowiem dopiero 21 marca 2023 r. SKO uznało przy tym, że tak złożona deklaracja nie dotyczy źródła ogrzewania zgłoszonego lub wpisanego po raz pierwszy (gdy w dotychczas użytkowanym budynku zainstalowano nowe urządzenie gazowe), gdyż dostawa gazu do gospodarstwa domowego skarżącej miała miejsce wcześniej, bo co najmniej od września 2008 r. (oświadczenie skarżącej z dnia 19 kwietnia 2024 r. znajdujące się w akta administracyjnych).
W związku z tym, zdaniem SKO, należało stwierdzić, że deklaracja z 21 marca 2023 r. nie została złożona do CEEB w terminach przewidzianych przez ustawę. Brak złożenia deklaracji w wymaganym terminie uznano za brak spełnienia koniecznego warunku do p[przyznania wnioskowanego świadczenia.
Sąd nie podziela oceny sprawy dokonanej przez organ w tym zakresie. Podkreślić należy, że jest ona sprzeczna z wykładnią do której odwołuje się orzecznictwo sądów administracyjnych w podobnych sprawach.
Podzielając pogląd orzecznictwa należy zauważyć, że przepisy o Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków zostały wprowadzone do ustawy u.o.e.b. na podstawie ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2127).
Zgodnie z dodanym art. 27g ust. 1 u.o.e.b., właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit.a i c, zwaną dalej "deklaracją", w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 3 pkt 5, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana (art. 27g ust. 4 u.o.e.b.). W terminie 30 dni od dnia otrzymania deklaracji w postaci pisemnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta wprowadza do ewidencji dane i informacje zawarte w deklaracji z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję (art. 27 g ust. 5 u.o.e.b.).
Przepis art. 27g ust. 1 u.o.e.b wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r. (komunikat Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 marca 2021 r. – Dz. U. z 2021 r. poz. 583). Właścicielom lub zarządcom budynków określono termin na złożenie deklaracji do 30 czerwca 2022 r., gdzie należało wskazać, m.in. używane źródła ciepła oraz paliwo w nich stosowane (art. 15 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy u.o.e.b.). W przypadku nowych źródeł ciepła uruchomionych po 1 lipca 2021 r. termin na złożenie deklaracji wynosił 14 dni od dnia ich uruchomienia. Osoba, która nie złożyła deklaracji CEEB w terminie, podlega karze grzywny (art. 27h u.o.e.b.).
W odniesieniu do wskazanych wyżej uregulowań w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy u.o.e.b. mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT.
CEEB to ewidencja dotycząca źródeł ciepła i spalania paliw, której dane miały ułatwić organom walkę ze smogiem. Dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie, m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1630; dalej u.d.w.); ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1704); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1772); ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967); z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz. U. z 2022 r. poz. 2243).
Ustawodawca uznał, że warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji na podstawie przepisów ustawy jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB.
Zdaniem Sądu, wykładnię art. 18 pkt 1 ustawy o refundacji na tle stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy przeprowadzić w zgodzie z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie tracąc z pola widzenia celu przedmiotowej regulacji prawnej. Jak wynikało z projektu ustawy (nr [...] w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych, a w tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera się bowiem na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Zasada równości wyrażona została w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
W ocenie Sądu, zastosowanie w stosunku do skarżącej wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. (jak uczynił to organ I instancji) oraz stwierdzenie przez SKO, że deklaracja z 21 marca 2023 r. również nie może wywołać skutku w postaci przyznania wnioskowanej refundacji, stanowi przejaw nadmiernego formalizmu i jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP, a przede wszystkim z celem przywoływanej wyżej ustawy. W istocie bowiem przyjęte stanowisko i wykładnia prawa - nie daje stronie możliwości spełnienia warunków przyznania wsparcia. Tymczasem o tym, że dane widniejące w CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych, świadczą orzeczenia sądów administracyjnych dotyczących np. dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Jak akcentowały sądy administracyjne - przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB.
Ponadto dopuszczono do przyznania ww. dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo iż spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w.).
Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (por. wyroki WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 776/23, WSA w Krakowie sygn. akt. III SA/Kr 1085/23 oraz WSA we Wrocławiu sygn. akt. IV SA/WR 516/23).
Z uregulowań art. 18 pkt 1, art. 20 ust. 2 i ust. 4 pkt 1 ustawy o refundacji niewątpliwie wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania wnioskowanej refundacji podatku VAT jest uzyskanie wpisu lub zgłoszenia źródła ciepła do CEEB. Organ, rozpoznający wniosek zobowiązany jest dokonać jego weryfikacji w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w CEEB.
Powyższe skłoniło Sąd do uznania, że warunkiem koniecznym do przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r. jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia, który to warunek w niniejszej sprawie został przez zarządcę budynku spełniony. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyło art. 32 Konstytucji RP, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem (por. wyrok WSA w Gdańsku z 19 czerwca 2024 r. II SA/Gd 1107/23, wyrok WSA w Opolu z 26 września 2024 r., I SA/Op 647/24, LEX nr 3774470, wyrok WSA w Rzeszowie z 27 sierpnia 2024 r., II SA/Rz 660/24, LEX nr 3764381, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 czerwca 2024 r., II SA/Go 51/24, LEX nr 3728942, wyrok WSA we Wrocławiu z 7 maja 2024 r., IV SA/Wr 516/23).
Z tych samych przyczyn wymaga również wyraźnego podkreślenia, że deklaracji do CEEB skarżąca nie składała osobiście, lecz - zgodnie z art. 27g ust. 1 u.c.e.b. – uczynił to zarządca budynku. Przy tych ustaleniach, odbiorca paliw gazowych ubiegający się o refundację podatku VAT z opłacanych faktur, nie powinien ponosić konsekwencji nienależytego wykonania obowiązków deklaracyjnych ciążących na właścicielu budynku. W takiej sytuacji sprzeczne z celem ustawy i zasadami wynikającymi z art. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, byłoby odmawianie skarżącej przedmiotowej refundacji tylko ze względu na uchybienia Zarządcy budynku w którym wynajmuje ona lokal, tym bardziej, że nie miała ona żadnych narzędzi do przymuszenia go do złożenia deklaracji w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu, w takim przypadku, z jakim mamy do czynienia w rozważanej sprawie, weryfikacji o której mowa w art. 20 ust. 2 i 4 ustawy o refundacji należało więc dokonać z uwzględnieniem wyżej przedstawionych aspektów.
W opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że doszło do naruszenia prawa materialnego - art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy o refundacji oraz art. 27g pkt 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków - przez błędną ich wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy. Skutkowało to uchyleniem decyzji SKO i organu I instancji na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań i sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do ustalenia, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni zaprezentowaną przez Sąd wykładnię ww. przepisów prawa materialnego i rozpozna wniosek skarżącej w oparciu o przepisy ustawy o refundacji, przy pomięciu określonego w art. 18 pkt 1 tej ustawy terminu zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło