III SA/Gl 722/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postepowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu 27 marca 2017 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) 149.365,16 zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty płynności finansowej spółki. W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2017 r. spółka wykazała stratę (-) 434.809,31 zł, a jej zobowiązania na koniec maja 2017 r. wynoszą 12.760.156,92 zł. Z oświadczenia spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych spółki (wg bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie 15.338,53 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w kwocie 2.939.998,57 zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano aż cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: • w Banku B – 248.373,30 zł; • w C – 727.241,73 zł; • w C – 209.137,80 zł (w tym zablokowana kwota 208.966,05 zł); • w D (rachunek podstawowy) – 42.599,58 zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że stan kasy spółki na dzień 13 czerwca 2017 r. wynosi 39.830,76 zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdziła, że jej wydatki za czerwiec 2017 r. zamknęły się w kwocie 37.734,97 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić trzeba, że wnioskująca spółka nie wykazała spełniania przesłanek skutkujących uwzględnieniem jej wniosku. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji określenie przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za określone miesiące i dokonanie w toku postepowania kontrolnego zabezpieczenia na majątku skarżącej spółki przybliżonej kwoty określonych zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W takich sprawach pobierany jest wpis stały od skargi w kwocie 500 zł – na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Z samych oświadczeń zamieszczonych na druku urzędowego formularza PPPr wynika już, że spółkę stać jest na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w tej sprawie w kwocie 500 zł. Spółka w uzasadnieniu wniosku przedstawiła swoją aktualną sytuację finansową, jako bardzo ciężką. Co istotne jednak, już z jej oświadczeń zawartych na formularzu wynika, że dysponuje ona realną, "żywą gotówką", która umożliwi jej uiszczenie wpisu sądowego w sprawie. Z przedstawionych w rubryce nr 9 formularza PPPr czterech rachunków bankowych – tylko jeden jest zablokowany. Brak jest jakichkolwiek informacji o tym, aby zablokowano również trzy pozostałe rachunki bankowe spółki. Gotówka zdeponowana na tych trzech "niezablokowanych" rachunkach bankowych przekracza kwotę 1.000.000 zł. Jednocześnie w miesiącu poprzedzającym wniesienie skargi, w kasie spółki była zdeponowana gotówka w kwocie 39.830,76 zł. Z oszacowania koniecznych wydatków za ten miesiąc wynika, że po uregulowaniu ich, w kasie spółki pozostała jeszcze kwota 2.095,79 zł. Kwota taka umożliwia spółce uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł i nie pozwala ona na stwierdzenie, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w kwocie 500 zł. Odnośnie postępowania upadłościowego z udziałem spółki zaznaczyć należy, że spółka zdołała jedynie wykazać, że sporządzony został wniosek o ogłoszenie jej upadłości obejmującej likwidacje jej majątku (pismo z dnia 27 marca 2017 r.). Analiza Krajowego Rejestru Sądowego nie wskazuje na to, aby to dnia dzisiejszego toczyło się postępowanie upadłościowe wobec spółki. Brak natomiast w aktach sprawy postanowienia oddalającego wniosek spółki o ogłoszenie upadłości. Podkreślić jednak należy, że sam fakt toczenia się postępowania upadłościowego wobec przedsiębiorcy nie stanowi sam w sobie okoliczności wskazującej bezpośrednio na to, że przedsiębiorca ten spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei nie zasługuje na aprobatę stanowisko spółki, zgodnie z którym okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem jej wniosku mają być jej zobowiązania finansowe. Trzeba bowiem zasygnalizować, że opłaty w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają charakter danin publicznoprawnych i dlatego zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia może być stosowane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. To z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). W konsekwencji ewentualne preferencyjne traktowanie przez wnioskodawcę należności w obrocie cywilnoprawnym przed należnościami z tytułu kosztów sądowych nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Konstatacja powyższa jest tym bardziej aktualna, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku spółka była w stanie uregulować wszystkie swoje podstawowe wydatki, związane z jej bezpośrednim funkcjonowaniem (m. in. wynagrodzenia pracowników, zaliczki na podatek dochodowy, czynsze dzierżawne i media) i w kasie pozostała kwota 2.095 zł, trzykrotnie przekraczająca kwotę wpisu sądowego od skargi w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.