III SA/Gl 722/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys- Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postepowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu 27 marca 2017 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) 149.365,16 zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty płynności finansowej spółki. W okresie pierwszych pięciu miesięcy 2017 r. spółka wykazała stratę (-) 434.809,31 zł, a jej zobowiązania na koniec maja 2017 r. wynoszą 12.760.156,92 zł. Z oświadczenia spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych spółki (wg bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie 15.338,53 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w kwocie 2.939.998,57 zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano aż cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: • w B S.A – 248.373,30 zł; • w C S.A. – 727.241,73 zł; • w C S.A. – 209.137,80 zł (w tym zablokowana kwota 208.966,05 zł); • w D (rachunek podstawowy) – 42.599,58 zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że stan kasy spółki na dzień 13 czerwca 2017 r. wynosi 39.830,76 zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdziła, że jej wydatki za czerwiec 2017 r. zamknęły się w kwocie 37.734,97 zł. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy postanowieniem z 30 sierpnia 2017 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z samych oświadczeń zamieszczonych na druku urzędowego formularza PPPr wynika już, że spółkę stać jest na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w tej sprawie w kwocie 500 zł. Dalej podniesiono, że w treści wniosku tylko jeden z rachunków bankowych został wskazany jako zablokowany. Ustalono, że po uregulowaniu wydatków za czerwiec 2017 r. w kasie spółki pozostała jeszcze kwota 2.095,79 zł, przewyższająca wpis w sprawie. Na podstawie analizy Krajowego Rejestru Sądowego referendarz stwierdził brak podstaw zarówno do uznania, aby w sprawie toczyło się postępowanie upadłościowe wobec spółki, jak i by wniosek spółki został oddalony Wreszcie powołano się na pierwszeństwo kosztów sądowych jako danin publicznoprawnych przez zobowiązaniami cywilnoprawnymi podkreślając fakt, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku spółka była w stanie uregulować wszystkie swoje podstawowe wydatki, związane z jej bezpośrednim funkcjonowaniem (m. in. wynagrodzenia pracowników, zaliczki na podatek dochodowy, czynsze dzierżawne i media). Postanowienie powyższe zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie zwrócono uwagę, że w dniu [...]r. Sąd Rejonowy K. w K. wydał postanowienie o sygn.. akt [...]zabezpieczające majątek skarżącej spółki poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Podniesiono także, że zablokowane są wszystkie cztery rachunki bankowe i na potwierdzenie tej tezy przedłożono stosowne wydruki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku skarżącego, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że przedmiotem sprawy jest zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, tj. kwestia niezwiązana bezpośrednio z kwotą pieniężną a zatem wpis w sprawie jest stały i wynosi 500 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr221, poz. 2194) Tak więc istota problemu w postępowaniu wpadkowym sprowadza się do uznania czy strona skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na uiszczenie tej właśnie kwoty. W tym zakresie należy podzielić pogląd referendarza sądowego, zgodnie z którym strona skarżąca dysponując kwotą przekraczająca 2.000 złotych była w stanie uiścić wpis od skargi w momencie jej wniesienia. Tym bardziej, że w wypadku osoby prawnych bez znaczenia dla decyzji o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy jest natomiast potencjalny wpływ uiszczenia wpisu na majątek strony skarżącej i jej zdolność do regulacji zobowiązań prywatnoprawnych a taki charakter miały wydatki strony skarżącej w czerwcu 2017 r. Tym bardziej jest to zasadne, że w sprzeciwie strona nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o pogorszeniu jej sytuacji majątkowej od tego okresu. Z kolei podniesiony we wniosku i sprzeciwie fakt poniesienia straty oznacza jedynie wysoką nadwyżką kosztów uzyskania przychodów nad ich wartością brutto i dodatkowo pozwala przyjąć, że strona w tym okresie obracała pieniędzmi znacznie przekraczającymi wysokość wpisu w sprawie. Natomiast pozostałe kwestie podniesione w sprzeciwie – tj. blokada wszystkich rachunków bankowych jak i postanowienie ustanawiające tymczasowego nadzorcę sądowego nie mają wpływu na ocenę zasadności postanowienia referendarza. Wprawdzie referendarz, kierując się nieprecyzyjną treścią wniosku, przyjął, że strona skarżąca ma zablokowany jeden rachunek bankowy a do sprzeciwu dołączono dowody zajęcia wszystkich czterech rachunków. Należy jednak zwrócić uwagę, że strona nie musi korzystać ze środków zgromadzonych na którymkolwiek z tych rachunków gdy wpis w sprawie wynosi zaledwie 500 zł i mógł być pokryty z bieżących kosztów strony skarżącej. Z kolei ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego nie jest równoznaczne z uwzględnieniem wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.