III SA/Gl 723/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Apollo, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Asesor WSA Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej, stwierdzając chorobę zawodową, jest związany diagnozą placówki diagnostyczno-lekarskiej co do istnienia choroby, czy też może samodzielnie ocenić związek przyczynowy między warunkami pracy a schorzeniem, nawet jeśli placówka wykluczyła zawodową etiologię?Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, jest związany oceną prawną sądu administracyjnego wyrażoną w poprzednim orzeczeniu, zgodnie z art. 153 PPSA. W przypadku stwierdzenia u pracownika jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenia narażenia na czynnik szkodliwy w miejscu pracy, organ ten ma obowiązek stwierdzić chorobę zawodową, nawet jeśli placówka diagnostyczna wykluczyła zawodową etiologię, o ile nie wykazano innej przyczyny schorzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" spółki z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika H. P. (uszkodzenie narządu słuchu). Pracownik był narażony na hałas przekraczający normę, a placówki diagnostyczne rozpoznały u niego obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu, jednak wykluczyły zawodową etiologię. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu II instancji, organ ten ponownie rozpoznał sprawę i stwierdził chorobę zawodową, opierając się na wcześniejszym wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : Asesor WSA Krzysztof Targoński Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant : sekretarz sadowy Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm. ), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) stwierdził, że u p. H. P. brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uszkodzenia narządu słuchu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., która to placówka rozpoznała u pracownika obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu nie będące jednak chorobą zawodową. Natomiast dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż pracownik był zatrudniony w latach 1971 – 1989 w "A" P.P. w prywatyzacji w K. w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników nie mógł jej stwierdzić.
W odwołaniu od decyzji p. H. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie prawa, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, że to placówka diagnostyczna określa chorobę zawodową.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał, iż P. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Dalej ustalił, iż pracownik był badany w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., która to placówka w orzeczeniach z [...]r. i [...]r. wykluczyła u odwołującego się istnienie przewlekłego urazu akustycznego. Zdiagnozowane obniżenie ostrości słuchu z lekarskiego punktu widzenia nie dawało odstaw do rozpoznania choroby zawodowej, nie powodowało skutków zdrowotnych, nie skutkowało socjalną niewydolnością słuchu. Zatem nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W wyniku skargi wniesionej przez p. H. P., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego i argumentami przez niego przestawionymi sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i wyrokiem z dnia 20 lutego 2004r. sygn. akt 3/II SA / Ka 185 / 02 uchylił decyzję organu odwoławczego.
W uzasadnieniu orzeczenia podkreślił, iż brak było podstaw do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia. Powołał się na wyrok Sadu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000r. sygn. akt III RN 202 / 99. Wskazał, że z orzeczeń lekarskich wynikało, iż u p. P. rozpoznano obustronne odbiorcze uszkodzenie narządu słuchu. W orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...] w S. wynosiło [...] dB w uchu prawym i [...] dB w uchu lewym, zaś w orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S, wynosiło w uchu prawym [...] dB, w uchu lewym [...] dB.
Dalej Sąd wyjaśnił, iż choroba prawna jest pojęciem prawnym. Nie jest związana z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, oznacza stan patologiczny będący odstępstwem od normy. Zatem skoro u p. P. rozpoznano jednostkę chorobową ujętą w wykazie chorób zawodowych i ustalono, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, to spełnione zostały wszystkie przesłanki do jej stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej.
Po powtórnym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. i stwierdził u p. H. P. chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 18 listopada 1983r.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy.
W ocenie organ odwoławczego dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż p. H. P. pracował w latach 1971 – 1989 w "A" P.P. w K., gdzie był eksponowany na działanie hałasu przekraczającego normę higieniczna 82 dB w ciągu zmiany roboczej. Zatem pracował warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej.
Dalej stwierdzono, iż pracownik był badany w Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznała u niego obustronny odbiorczy ubytek słuchu w uchu prawym [...] dB, w uchu lewym [...] dB wykluczając jednak zawodową etiologię niedosłuchu. Następnie pracownik został skierowany do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Ta placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. również rozpoznała u pracownika niedosłuch obustronny, odbiorczy, jednakże nie uznała go za chorobę zawodową, bowiem od 1989r. pracownik nie był narażony na działanie hałasu. Zatem podwyższeni stopnia niedosłuchu nie było związane z warunkami pracy.
Następnie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2004r. sygn. akt 3 / II SA / Ka 185 / 02 i zawartą w nim ocenę prawną, wiążącą organ, a przesądzającą o tym, że p. P. pracował w narażeniu go na działanie czynnika szkodliwego i że w czasie pracy doszło u niego do uszkodzenia słuchu uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził u pracownika chorobę zawodową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagały się uchylenia jego decyzji. Skarżący w pełni podzielił opinię placówki diagnostycznej II stopnia, iż stwierdzony u p. P. ubytek słuchu nie jest chorobą, Ponadto organ inspekcji sanitarnej nie mógł kwestionować diagnozy lekarzy, wyników badań lekarskich. Był związany orzeczeniem placówki diagnostycznej II stopnia. Dlatego samo narażenie pracownika na hałas i obniżenie progu słyszalności nie były wystarczającymi przesłankami do stwierdzenia choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał
stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.
Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ocena prawna i wskazania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wiążą ten sąd w sprawie oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2004r.sygn. akt 3 / II SA / Ka 185 / 02, w szczególności stwierdzeniem, że brak było podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia chorób zawodowych uszkodzenia słuchu ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia słuchu, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane hałasem oraz stwierdzeniem, że skoro u p. P. stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy i ustalono, że pracował w narażeniu na działanie szkodliwego czynnika jakim był hałas o poziomie ponad 82 dB, to spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
Zasadnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia następujących przesłanek określonych w § 1 ust. 1 mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm. ) schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a schorzeniem. Istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno – lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter, warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. miało ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należało zakwalifikować jako chorobę zawodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim wyroku nakazał organowi odwoławczemu stwierdzenie u p. P. choroby zawodowej skoro nie wykazano w postępowaniu administracyjnym innej przyczyny powstania u pracownika obustronnego, odbiorczego uszkodzenia słuchu. Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan narządu słuchu pracownika i uznał, ze odpowiada on pojęciu choroby zawodowej. Zgodzić się także należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w swoim wyroku z 20 lutego 2004r. z uznał, że p. P. pracował w warunkach narażenia go na działanie czynnika szkodliwego, jakim był hałas. Nie zakwestionował w tej mierze ustaleń organu odwoławczego i nie nakazał mu uzupełnienia w tym kierunku postępowania dowodowego.
Zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy nie miał prawa kwestionować diagnozy lekarzy orzeczników nie mógł być uwzględniony. Zadaniem lekarzy wydających w sprawach chorób zawodowych opinie, a taki walor maja orzeczenia lekarskie wydane w niniejszej sprawie, jest rozpoznawanie u pracowników jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. O tym, czy zdiagnozowana choroba jest chorobą zawodową decyduje w decyzji administracyjnej organ inspekcji sanitarnej. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie podważył diagnozy lekarzy. Rozpoznali oni u p. P. obustronny odbiorczy ubytek słuchu, a więc jednostkę chorobową wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983r. O tym, czy pomiędzy rozpoznana chorobą zawodową a warunkami pracy istniej związek przyczynowy rozstrzyga organ inspekcji sanitarnej. A on nie obalił istnienia związku przyczynowego pomiędzy ujawnionym u pracownika już w 1989r. odbiorczym, obustronnym niedosłuchem a ustalonym narażeniem go na działanie w miejscu pracy hałasu o poziomie przekraczającym normę higieniczną 82 dB.
W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu, prawidłowo zinterpretował prawo i go zastosował, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji, wobec zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej, słusznie ją stwierdził.
Wobec powyższego skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło