III SA/Gl 726/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-01-14

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Adam Gołuch, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w okresie pandemii COVID-19, spowodowane okolicznościami związanymi z pandemią, może skutkować przywróceniem terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7 KPA (niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 8 § 1 KPA (brak pouczenia o możliwości przywrócenia terminu) oraz art. 107 § 3 KPA (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego). Organ nie rozważył możliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, który przewiduje procedurę zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, nawet bez konieczności wykazywania braku winy strony, w okresie stanu epidemii. Z tego względu zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za listopad 2020 r. w dniu 1 lutego 2021 r., po upływie ustawowego terminu do 31 stycznia 2021 r. Organ rentowy odmówił zwolnienia, uznając, że warunek złożenia wniosku w terminie nie został spełniony. Po utrzymaniu w mocy decyzji przez Prezesa ZUS, skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących obliczania terminów oraz brak rozważenia możliwości przywrócenia terminu na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...], o odmowie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS, organ) odmówił A. G. (dalej jako skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania ww. składek we wskazanym okresie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia ZUS powołał art. 31 zq ust.8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.) dalej powoływana jako ustawa o COVID-19, oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) – dalej ustawa o sus. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS stwierdził że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, podstawowym warunkiem zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. jest prowadzenie przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wymienionymi kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. W związku z powyższym należy uznać że płatnik, aby mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r musiał spełnić łącznie następujące warunki: - prowadzić na dzień 30 września działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami w określonej wyżej regulacji, - zostać zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. - przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Dodatkowo na podstawie art. art. 31zp ust.1 pkt.4 ustawy o COVID-19, skarżący powinien nie później iż do dnia 31 stycznia 2021r., złożyć wniosek o zwolnienie za listopad 2020r. w ustawowo przewidzianej formie tj. w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystującym sposób potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych udostępniony przez Zakład bezpłatnie w systemie teleinformatycznym. Organ rentowy uznał że jeden z wyżej wymienionych warunków nie został spełniony, to jest skarżący złożył wniosek dopiero w dniu 1 lutego 2021r. a więc po upływie ustawowego terminu, który upłynął z dniem 31 stycznia 2021r. Nadto zdaniem organu przepisy prawne nie przewidują przywrócenia terminu do złożenia wniosku RDZ-B-6. Na ww, decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...], którą to odmówiono zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. skarżący pismem z dnia 18 maja 2021 r wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art.57 § .4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "KPA" co pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z uprawnienia określonego w art.31 z o ustawy o COVID-19. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za listopad 2020 r. w dniu 1 lutego 2021 r. w formie pisemnej ponieważ nie było możliwości dostępu do formularza DRZ-B6, albowiem formularz w tym dniu nie był już dostępny na stronie ZUS. Od wyżej wspomnianej decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia prawa ze składek ZUS za okres listopad 2020 skarżący złożył odwołanie do Prezesa ZUS w dniu 16 kwietnia 2021 r. który decyzją z dnia [...] r., znak [...] utrzymał w mocy swoją zaskarżoną decyzję, powołał się wyłącznie na przepisy prawa materialnego tj. art. 31 z p ust.1 pkt.4 ustawy o COVID-19,który to przepis określał termin na dzień 31 stycznia 2021 r. ,który wypadł na dzień ustawowo wolny od pracy tj. niedzielę. Skarżący podniósł ,że wspomniane wyżej przepisy art.31 zp ust.1 pkt.4 o COVID-19 określają tylko termin z jakim wiążą się określone skutki prawne, natomiast sposób jego obliczania określają przepisy postępowania administracyjnego tj. art.57 par.4 KPA. Skarżący podnosi również, że przepisy w/w ustawy o COVID-19 nie wyłączyły stosowania przepisów KPA dotyczących obliczania terminów. Zdaniem skarżącego złożony przez niego wniosek w dniu 1 lutego 2021r. został złożony w terminie, ponieważ był to pierwszy dzień, który nie był wolny od pracy ani sobotą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc m.in., że skarżący składając wniosek w dniu 1 lutego 2021 r. uchybił terminowi do złożenia wniosku, który jest wskazany w ustawie i którego dotrzymanie jest jednym z warunków do otrzymania prawa do zwolnienia ze składek. Zdaniem organu bez znaczenia jest, że ostatnim dniem terminu czyli dzień 31 stycznia 2021 był dniem wolnym od pracy bowiem termin do złożenia wniosku wskazanym w ustawie jest terminem prawa materialnego czyli terminem, w którym następuje ukształtowanie praw lub obowiązku strony a nie terminem procesowym i dlatego też wyłączona jest możliwość zastosowania przepisów art.57 par.4 KPA dla ustalenia terminu do złożenia takiego wniosku. W konsekwencji organ podniósł, że skarżący nie spełnił wszystkich warunków do uzyskania prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. i należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a skarga nieuzasadniona. Organ podkreślił że niezbędnym warunkiem zwolnienia z opłacenia składek z ubezpieczenia było złożenie wniosku w nieprzekraczalnym terminie do 31 stycznia 2021r. którego to obowiązku skarżący nie dotrzymał. Nadto powołał okoliczności wskazane w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.),. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 31zq ust. 7 w zw. z art. 31zp ust. 1 pkt.4 ustawy o COVID-19, oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o sus. W opinii Sądu stanowisko organu w zakresie formy prawnej odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy) jest zasadne. Zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy, od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy KPA w zakresie odwołań od decyzji oraz p.p.s.a. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 1 lutego 2021 r. skarżący złożył do organu pierwszej instancji wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność gospodarczą w branżach określonych w rozporządzeniu. W dniu [...] r. na podstawie art.31zq ust.7, art.31zp ust.1 pkt.4 ustawy o COVID-19 oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o sus. Organ odmówił zwolnienia z opłacania należności ze składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. W uzasadnieniu podał, że podstawowym warunkiem zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. jest prowadzenie przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 kodami wymienionym zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. W związku z powyższym należy uznać że płatnik, aby mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r musiał spełnić łącznie następujące warunki: - prowadzić na dzień 30 września 2021r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami w określonej wyżej regulacji, - zostać zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. - przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. Dodatkowo na podstawie art. art. 31zp ust.1 pkt.4 ustawy o COVID-19, skarżący powinien nie później iż do dnia 31 stycznia 2021r., złożyć wniosek o zwolnienie za listopad 2020r. w ustawowo przewidzianej formie tj. w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystującym sposób potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych udostępniony przez Zakład bezpłatnie w systemie teleinformatycznym. Organ rentowy uznał że jeden z wyżej wymienionych warunków nie został spełniony to jest wnioskodawca złożył wniosek dopiero w dniu 1 lutego 2021r. a więc po upływie ustawowego terminu. Nadto zdaniem organu przepisy prawne nie przewidują przywrócenia terminu do złożenia wniosku RDZ-B6. Skarżący skorzystał z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, składając stosowny wniosek do organu w dniu 5 marca 2021r. W wyniku czego organ w dniu [...] r. decyzją, znak [...] utrzymał w mocy swoją zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. znak [...] o odmowie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych. Od powyższej decyzji skarżący w dniu 18 maja 2021r wniósł skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Sąd zauważył w niniejszej sprawie że w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przyczyną odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. był brak złożenia wniosku przez skarżącego w terminie, ponieważ złożenie przedmiotowego wniosku o zwolnienie na druku RDZ-B6 nastąpiło w dniu 1 lutego 2021 r. W konsekwencji spór w niniejszej sprawie zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania przez organ przepisu art. 31zp ust.1 pkt.4 ustawy o COVID-19, bowiem zdaniem organu, skarżący powinien nie później niż do dnia 31 stycznia 2021r., złożyć wniosek o zwolnienie za listopad 2020r. w ustawowo przewidzianej formie tj. w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo wykorzystującym sposób potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych udostępniony przez Zakład bezpłatnie w systemie teleinformatycznym. Skoro zaś skarżący tego nie uczynili to organ uznał że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Jednakże zdaniem Sądu jeżeli skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu to organ powinien się to tego wniosku odnieść oraz do wskazanej argumentacji merytorycznie a nie lakonicznie stwierdzić ze przepisy prawa nie pozwalają na przywrócenie terminu. Zatem kluczowym i zasadniczym zagadnieniem na gruncie niniejszej sprawy jest kwestia złożenia wniosku zwolnienia z obowiązku opłacania składek po terminie w której to kwestii obie strony postępowania sądowego prezentują przeciwstawne stanowiska. W rozpoznawanej sprawie organ ZUS, przyjmując, że skarżący nie złożył wniosku w ustawowym terminie, z tego właśnie względu odmówił przyznania zwolnienia. Tak więc organ, pominął całkowicie procesowy aspekt wniosku skarżącego o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu jest błędne, ponieważ nie uwzględnia ono nadzwyczajnej sytuacji, jaka panuje obecnie na terenie kraju wywołanej koronawirusem, a przede wszystkim szczególnego rozwiązania prawnego, które w dniu doręczenia skarżącym decyzji organu, regulowało kwestie związane z terminami procesowymi w postępowaniu administracyjnym w sposób odmienny niż w normalnych okolicznościach. Organ całkowicie pominął okoliczność, że ustawą z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r. dodany został art. 15zzzzzn2, o treści: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Powołana regulacja nie oznacza wyłączenia ogólnych reguł postępowania administracyjnego odnośnie zasad wnoszenia środków odwoławczych, w tym stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia odwołania, (zażalenia) lub przywracania terminu do wniesienia zażalenia lecz nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Wymaga ona od organu administracji podjęcia dodatkowych czynności. Obecnie odnośnie do terminów, którym uchybiono po 16 grudnia 2020 r., organ zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Uwzględniając powyższe, wskazać należy, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 KPA). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 KPA). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 KPA. Organ nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony. Naruszenie ww. przepisów postępowania, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się organ w dobie pandemii i związanych z tym ograniczeń, mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie uznać zatem trzeba, że nastąpiło naruszenie art. 7 KPA, przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie wyjaśnienia statusu podmiotowego strony, naruszenie art. 8 § 1 KPA przez brak wskazania i pouczenia strony o możliwości przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku i naruszenie art. 107 § 3 KPA przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego ponieważ organ nie wyjaśnił i nie odniósł się do wątpliwości występujących w sprawie co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają bowiem na bezsporne ustalenie, że termin do wniesienia przedmiotowego wniosku nie mógł zostać przywrócony. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien przede wszystkim przeanalizować procedurę, zgodnie z którą odbywało się wnoszenie podań w styczniu 2021 r., kiedy to obowiązywały szczególne ograniczenia związane z przeciwdziałaniem skutkom pandemii. Następnie zaś wykaże, na podstawie jakich przepisów prawa ustalono że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jest niezasadny. ZUS winien wziąć także pod uwagę wszelkie aspekty wnoszenia pism przez strony, także te uniemożliwiające stronie złożenia dokumentów w formie elektronicznej na określonym formularzu. W sytuacji wątpliwej, jeżeli strona nie mogła złożyć wniosku w terminie, organ, nie będąc w stanie przedstawić jednoznacznych ustaleń na poparcie swojego stanowiska, nie może obciążać jej negatywnymi konsekwencjami nierozpatrzenia wniosku do przywrócenia terminu. W tej sytuacji organ winien więc rozstrzygnąć niedające się usunąć wątpliwości na korzyść strony, mając na uwadze okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku (stan epidemii COVID-19), charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania, jako okoliczność wpływającą na rozstrzygnięcie o przywrócenia terminu wniosku do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Ponadto biorąc pod uwagę przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19 (dodany przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 2255), organ zawiadomi skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo, wyznaczając termin do przywrócenia terminu do ich złożenia. Przepis ten bowiem wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, nie wymaga wykazania braku winy strony. Przepis ten obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 491). W tej sytuacji Sąd nie widzi przeszkód do zastosowania w sprawie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID - 19 i do wezwania skarżącego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Trzeba przy tym mieć na uwadze, z jakich przyczyn i w jakich okolicznościach doszło do wprowadzenia w życie ustawy o szczególnych rozwiąza-niach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Kolejnej fali pandemii towarzyszyły restrykcje, ograniczenia i zakazy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Przedsiębiorcom, którzy popadli w trudności nie z własnej winy Państwo zobowiązało się pomóc, między innymi przez zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia. Jeśli intencje te mają być traktowanie poważ-nie, to ich realizacja nie może polegać na zwykłym formalizmie i odmawianiu wnio-skom płatników bez zachowania podstawowych standardów demokratycznego państwa prawnego, takich jak wynikająca z przepisu art. 9 k.p.a. zasada informowania stron, ale też i z art. 7 i art. 7a kodeksu - zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasady te należy uwzględnić z tym większą mocą, że stan prawny w tym okresie był skomplikowany i zmieniał się wielokrotnie, nie był łatwy do opanowania przez drobnych przedsiębiorców, pozbawionych profesjonalnej obsługi prawnej. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rozliczeniowych, we wniosku tym skarżący powinien wykazać i doprecyzować, że niezłożenie dokumentów w terminie do 31 stycznia nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). ), p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło