III SA/Gl 73/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. decyzją z [...] r. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego przez K. B. (dalej jako strona, skarżący) świadczenia pieniężnego za okres od [...] do [...] w kwocie [...] zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że ZUS Oddział w C. pismem z [...] r. poinformował stronę o przyznaniu jej dodatku solidarnościowego za okres od czerwca do sierpnia 2020 r. Stronie zaś został wypłacony zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] do [...] r. W myśl art. 3 ust 7 ustawy o dodatku solidarnościowym prawo do zasiłku dla bezrobotnych z mocy prawa ulega zawieszeniu za okres od dnia nabycia prawa do dodatku solidarnościowego do dnia jego utraty. W myśl z kolei art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres, za który został wypłacony dodatek solidarnościowy, stanowi nienależnie pobrane świadczenie, o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skoro zatem pobrany zasiłek jest świadczeniem nienależnym organ I instancji orzekł o obowiązku jego zwrotu. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji, jednakże Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał taką samą argumentację, jak organ pierwszej instancji. W skardze do tutejszego Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając: - błędną interpretację art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym, ponieważ wypłacony dodatek został już pomniejszony o kwotę pobranego zasiłku dla bezrobotnych; - niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 7 ustawy o dodatku solidarnościowym do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przedstawił chronologię wydarzeń istotnych dla niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. W myśl z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie stwierdzić należy, że stan faktyczny sprawy jest niesporny i został należycie ustalony przez organy obu instancji. Nie ulegało bowiem wątpliwości stron, ani Sądu, że skarżący jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, które nabył [...] r. Złożył również wniosek o przyznanie dodatku solidarnościowego, a jego wniosek został uwzględniony przez ZUS, który poinformował stronę pismem z [...] r., że przyznał stronie zasiłek solidarnościowy za czerwiec w kwocie [...] zł, a za lipiec i sierpień 2020 r. po [...] zł. Niemniej jednak błędna jest wykładnia przepisów prawa materialnego dokonana przez organ. Błędną wykładnią zaś dotknięty jest przepis art. 4 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dodatku solidarnościowym przyznawanym w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 1068). Na wstępie jednak przytoczyć należy art. 3 ust. 7 ustawy o dodatku, zgodnie z którym w przypadku nabycia prawa do dodatku solidarnościowego, prawo do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z mocy prawa ulega zawieszeniu na okres od dnia nabycia prawa do dodatku solidarnościowego do dnia jego utraty. Za okres zawieszenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium świadczenia te nie są wypłacane. Jednakże wykładni tego przepisu nie można dokonywać w oderwaniu od art. 4, który wprowadza reguły ustalania wysokości dodatku solidarnościowego i wzajemnej relacji zasiłku dla bezrobotnych i dodatku solidarnościowego. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dodatku solidarnościowym, dodatek ten przysługuje osobie uprawnionej w wysokości [...] zł za miesiąc kalendarzowy. W przypadku pobrania zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w miesiącu złożenia wniosku o dodatek solidarnościowy, dodatek wypłacany jest za ten miesiąc w kwocie, o której mowa w ust. 1, pomniejszonej o wypłaconą kwotę tego zasiłku lub stypendium. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, bowiem dodatek solidarnościowy został wypłacony skarżącemu w kwocie pomniejszonej o kwotę wypłaconego mu zasiłku dla bezrobotnych. A skoro tak, to zastosowanie winien znaleźć art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym, zgodnie z którym zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium, wypłacone za okres, za który został wypłacony dodatek solidarnościowy, z wyjątkiem ust. 3, stanowi nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji powołały ten przepis art. 4 ust. 4 ustawy o dodatku solidarnościowym, jednak nie wiedzieć z jakich przyczyn przy interpretacji tego przepisu pominęły słowa "z wyjątkiem ust. 3". Co więcej organ pierwszej instancji przytaczając treść przepisu jako podstawę rozstrzygnięcia te słowa zupełnie pominął, wyprowadzając błędne wnioski. Doprowadził tym samym do sytuacji, w której nie tylko kwota dodatku solidarnościowego została pomniejszona o kwotę wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, ale jeszcze zobowiązał skarżącego do zwrotu tego zasiłku. Organ odwoławczy jakkolwiek przytoczył przepis w jego pełnym brzmieniu, to jednak nie zauważył błędu wykładni popełnionego przez organ I instancji powielając uchybienia tegoż organu. Tymczasem prawidłowa interpretacja przepisu art. 4 ust. 4 w jego pełnym brzmieniu z uwzględnieniem art. 4 ust. 3 musi prowadzić do wniosku, że jeżeli kwota dodatku solidarnościowego została pomniejszona już o kwotę zasiłku dla bezrobotnych, to pobrany zasiłek nie jest świadczeniem podlegającym zwrotowi. Zasiłek dla bezrobotnych pobrany podlega zwrotowi bowiem z wyjątkiem sytuacji opisanej w ust. 3, czyli wówczas, gdy kwota dodatku solidarnościowego już została pomniejszona o kwotę zasiłku dla bezrobotnych. Sąd zdaje sobie sprawę, że wprowadzając ustawę o dodatku solidarnościowym ustawodawca nie dokonał stosownej modyfikacji art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. To na podstawie tego przepisu zasiłek pobrany za okres, w którym doszło do zawieszenia prawa do jego pobierania staje się świadczeniem nienależnym. Niemniej jednak ustawę o dodatku solidarnościowym, wprowadzoną w związku z epidemią i w czasie jej trwania, należy traktować jak przepis szczególny modyfikujący wspomniany przepis art. 76 ust. 2. Ponownie rozpatrując sprawę organ oceni stan faktyczny przez pryzmat ustawy o dodatku solidarnościowym we właściwym brzmieniu z uwzględnieniem wszystkich sformułowań zawartych w przepisach mających zastosowanie do stanu faktycznego sprawy. Założyć bowiem należy, że każdy fragment przepisu ma znaczenie dla jego wykładni. W myśl przepisu art. 135 ppsa, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uznając zatem, że doszło do naruszenia prawa materialnego przez organy obu instancji Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 135 ppsa.