III SA/Gl 730/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na pismo Starosty B. z dnia [...] r., nr [..] w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odrzucenia skargi postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. W dniu 8 czerwca 2016 r. wpłynęła do tutejszego Sądu skarga na pismo Starosty B. z dnia [...] r., nr [...], wniesiona (podpisana) osobiście przez J.L. – również w imieniu "poszkodowanych i pokrzywdzonych" E.L. i J.L.. W aktach sądowych niniejszej sprawy znajdują się odpisy skróconych aktów zgonu E.L. (zmarła w dniu [...] r.) oraz J.L. (zmarł w dniu [...] r.). W tym stanie rzeczy, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r., tutejszy Sąd odrzucił przedmiotową skargę względem E.L. i J.L. z uwagi na to, że z chwilą śmierci, osoby te utraciły zdolność sądową. Skargę w tej sprawie odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – dalej w skrócie "P.p.s.a.". Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę jeżeli strona nie ma zdolności sądowej. Pismem z dnia 21 września 2016 r., zatytułowanym jako "wniosek – zażalenie wraz ze skargą wniosek, pozew, skarga", J.L. zaskarżył w całości ww. postanowienie, stwierdzając, że nie zgadza się z nim w całości i "zaskarżamy" w całości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego zażalenia, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ten został w całości uwzględniony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. pełnomocnikiem procesowym z urzędu w tej sprawie ustanowiła adwokata R.S. (pismo z dnia [...] r.). Adwokat z urzędu wniósł w dniu 6 kwietnia 2017 r. wniósł do Sądu pismo procesowe zatytułowane, "zażalenie na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odrzucenia skargi z wnioskiem o przewrócenie terminu do jej złożenia" (pisownia oryginalna). Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. (w przedmiocie odrzucenia skargi), adwokat z urzędu uzasadnił faktem, że o ustanowieniu pełnomocnikiem skarżącego dowiedział się w dniu 30 marca 2017 r. – tym samym zachowany został siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu i "dochowania" czynności. W tym samym piśmie procesowym zawarte zostało zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 22 sierpnia 2016 r. Osobistemu zażaleniu skarżącego na ww. postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. nadano bieg i postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt: II GSK 1846/17) odrzucił skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez skarżącego, wskazując, że skarżącemu nie przysługiwał w tej sprawie środek odwoławczy w postaci zażalenia, ponieważ przyczyna odrzucenia skargi z uwagi na utratę zdolności sądowej którejś ze stron nie jest zamieszczona w katalogu postanowień kończących postepowanie w sprawie, na które przysługuje zażalenie (art. 58 § 1 pkt 2- 4 i art. 220 § 3 P.p.s.a.). Tym samym na postanowienie o odrzuceniu skargi w stosunku do którejś ze stron, z uwagi na utratę przez nią zdolności sądowej, nie przysługuje zażalenie, lecz skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.), a ten środek odwoławczy obarczony jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 i § 2 P.p.s.a.). W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że rozpoznanie środka odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2017 r., wniesionego przez adwokata ustanowionego dla skarżącego z urzędu będzie mogło nastąpić dopiero po rozpoznaniu przez tutejszy Sąd wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu; postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie, stosownie do art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 22 sierpnia 2016 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w tej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Tymczasem adwokat złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia nieprawidłowego środka odwoławczego wraz z tym środkiem odwoławczym, tj. zażaleniem. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił bowiem skargę inicjującą niniejsze postępowanie sądowe tylko wobec E.L. i J.L. – z uwagi na to, że w chwili wniesienia skargi osoby te nie żyły, tym samym nie miały zdolności sądowej. W tym przypadku jest to brak nieusuwalny, uniemożliwiający funkcjonowanie osobom nieżyjącym, jako strona postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Od postanowienia odrzucającego skargę na tej podstawie przysługuje środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, a nie zażalenia. W tym stanie rzeczy, profesjonalny pełnomocnik procesowy powinien skarżyć takie postanowienie poprzez złożenie skargi kasacyjnej, a w przypadku uchybienia terminowi do złożenia tego środka odwoławczego – powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (wnosząc równocześnie tę skargę kasacyjną). W niniejszej sprawie reprezentujący skarżącego adwokat nie dopełnił tego warunku. Zamiast skargi kasacyjnej wniósł bowiem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Złożony środek odwoławczy jest zatem niedopuszczalny. Równocześnie dodać należy, że nie spełnia on warunków formalnych przewidzianych dla skargi kasacyjnej, ponieważ nie przytacza w sposób precyzyjny podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 P.p.s.a.). Nawet więc gdyby przyjąć, że wniesiony przez adwokata środek odwoławczy stanowi w istocie skargę kasacyjną (pomimo określenia tego środka, jako zażalenie), byłaby ona dotknięta nieusuwalnym brakiem formalnym, jakim jest nieprzytoczenie podstaw kasacyjnych. Reasumując, stwierdzić należy, że złożony przez pełnomocnika strony środek odwoławczy w postaci zażalenia jest niedopuszczalny. Jeżeliby natomiast uznać, że jest to skarga kasacyjna, to byłaby ona obarczona nieusuwalnym brakiem formalnym. Niedopuszczalność czynności procesowej powoduje, że niedopuszczalny z mocy ustawy jest również wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 88 P.p.s.a., wniosek pełnomocnika strony skarżącej odrzucił.