III SA/Gl 733/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] r. skarżący J. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu sądowego wystąpił o przyznanie prawa pomocy na stosownym formularzu. Przedstawiając sytuację rodzinną i majątkową podkreślił, iż nie jest w stanie ponieść kosztów skargi, która jest jedną z [...] spraw, a łączna opłata przekracza [...] zł. Nie osiąga dochodów, pomaga mu żona, majątku również żadnego nie posiada. Postanowieniem z dnia 9 października 2009r. referendarz Sądowy odmówił przyznania pomocy, gdyż skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów, których przedłożenie było konieczne dla zobrazowania jego aktualnej sytuacji materialnej. Natomiast z przesłanych dokumentów wynikało, że strona zbyła posiadane w spółce udziały za kwotę [...] zł, a suma ta wystarczyłaby na opłacenie kosztów postępowania. Natomiast pokrycie z tej kwoty zobowiązań cywilnoprawnych nie może uzasadniać przedmiotowego wniosku. Postanowienie powyższe doręczono wnioskodawcy w dniu [...], a w dniu [...] wpłynął sprzeciw, w którym strona podtrzymała wniosek o przyznanie pomocy prawnej w zakresie częściowym. W uzasadnieniu zaznaczono niemożność posiadania zeznań podatkowych żony z uwagi na panującą sytuację małżeńską. Nie złożenie zaś protokołu zajęcia komorniczego wynikało z braku możliwości uzyskania jego odpisu, a odpisu akt egzekucyjnych stronie nie udało się otrzymać w tak krótkim czasie. Następnie zaakcentowano, że pieniądze ze sprzedaży udziałów strona zobowiązana była przeznaczyć na spłatę długów aby nie narazić się na konsekwencje karne. W załączeniu przedstawiono protokół o stanie majątkowym zobowiązanego spisany w dniu [...] przez pracownika Urzędu Skarbowego w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływana dalej jako P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 9 października 2009r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 §1 P.p.s.a. na wniosek strony może być przyznane jej prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Nadto w zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Rozstrzygając kwestię zwolnienia skarżącego od opłat sądowych, Sąd kierował się zasadą, zgodnie z którą, instytucja prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych. Zasada ta obowiązuje również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co wynika z art. 199. oraz art. 214 § 1 P.p.s.a. Sąd po analizie obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy uznał, że strona uprawdopodobniła okoliczność, że w nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ocena stanu majątkowego skarżącego prowadzi bowiem do wniosku, że uzasadnione jest uwzględnienie jego żądania. Aktualna bowiem sytuacja materialna skarżącego wskazuje, że nie dysponuje on środkami pieniężnymi, które wystarczałyby na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. W konsekwencji zatem mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.