III SA/Gl 734/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.853 zł skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że jej sytuacja finansowa nie pozwala jej na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.853 zł – nawet w części. Ciężka sytuacja finansowa spółki jest spowodowana, w ocenie wnioskodawcy, wyłącznie działaniami organu skarbowego. Wnioskodawca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. W ciągu ostatniego roku spółka nie uzyskała żadnych zysków, lecz poniosła stratę. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 5.000 zł, spółka wg swojego oświadczenia w ogóle nie posiada środków trwałych. Ponadto, wg bilansu za ostatni rok obrotowy spółka poniosła stratę w kwocie (-) 8.000 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w "A" S.A. – na koncie spółki występuje debet w wysokości (-) 44.000 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz raport kasowy, obrazujący stan gotówki w kasie spółki. W odpowiedzi na to wezwanie wpłynęły do tutejszego Sądu następujące dokumenty i materiały źródłowe: raporty kasowy z dnia [...] r. i z dnia [...] r.; zaświadczenie o zamknięciu w dniu [...] r. rachunku bankowego prowadzonego przez spółkę w "A" S.A. i zestawieniem operacji dokonywanych na tym rachunku od dnia [...] r. do dnia [...] r.; zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. i za 2014 r.; deklaracje VAT-7 za okres od lutego 2015 r. do kwietnia 2015 r.; sprawozdanie finansowe za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. wraz z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat; sprawozdanie finansowe za okres od dnia 13 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. W piśmie przewodnim z dnia [...] r. zawarto oświadczenie, zgodnie z którym nie było raportu kasowego za kwiecień i maj bieżącego roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że spółka przedłożyła komplet dokumentów, o które była wzywana. Tym samym wnioskodawca wykazała swoją aktualną sytuacje majątkową w sposób dostatecznie wyczerpujący i rzetelny. W ocenie rozpoznającego wniosek spółka zasługuje na uwzględnienie swojego wniosku, jednak tylko w części. W przedłożonym materiale źródłowym znajdują się zeznania podatkowe CIT – 8 za 2013 i 2014 r. Z zeznań powyższych wynika, że w 2013 r. spółka osiągnęła dochód w wysokości 279.180,08 zł. Natomiast rok 2014 zamknął się stratą w wysokości 4.432,63 zł. W ostatnim czasie ewidentnie zmniejszyły się obroty spółki. Z nadesłanych do akt sprawy deklaracji podatkowych VAT – 7 wynika, że spółka de facto w ogóle nie wykazuje żadnego obrotu. Fakt ten ma bezpośrednie przełożenie na aktualną kondycję finansową wnioskodawcy, która rzeczywiście jest ciężka. Do podobnego wniosku prowadzi analiza rachunku bankowego prowadzonego dla strony w "A" S.A., który został zresztą zamknięty w dniu [...] r. Z nadesłanych do akt raportów kasowych, obrazujących wprawdzie stan gotówki w kasie spółki na koniec marca 2015 r. wynika, że spółka dysponowała gotówką w kwocie 324,16 zł. Z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2014 r. wynika wprawdzie, że spółka posiada w pozycji pasywów zobowiązania krótkoterminowe głównie z tytułu dostaw i usług: (-) 475.366,50 zł. Jednocześnie jednak w tej samej pozycji aktywów spółka wykazała należności krótkoterminowe. Wynika z tego, że wnioskodawca powinien dążyć do windykacji tych należności. Konstatacja ta nie zmienia jednak faktu, że spółka znajduje się aktualnie w ciężkiej sytuacji finansowej. Faktem jest, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.853 zł jest poza zasięgiem jej możliwości finansowych. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona jest jednak w stanie uiścić cząstkę tego wpisu – mianowicie kwotę 100 zł, stanowiącą niespełna 2,5 % kwoty wpisu sądowego od skargi, którą spółka byłaby zobowiązana uiścić w przedmiotowej sprawie, w przypadku całkowitego nieuwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.