III SA/Gl 737/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że podstawowym źródłem jego dochodów była działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej "A". W związku z decyzjami organu celnego oraz tytułami egzekucyjnymi wystawionymi w związku z tymi decyzjami, strona została razem ze swoim wspólnikiem zmuszona do zawieszenia działalności gospodarczej od dnia [...] r. W tej sytuacji, skarżący aktualnie, nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast dochody uzyskiwane przez stronę nie pozwalają na uiszczenie opłaty sądowej w wymaganej przez Sąd wysokości. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną T. i dwójką dzieci: N. (18 lat) i W. (7 lat). Na dochód rodziny składa się wynagrodzenie wnioskodawcy w kwocie 2.000 zł. Z oświadczenia strony wynika, że na jej majątek składa się 33,33 % udziałów w spółce "B" Sp. z o.o. (z zaznaczeniem, że brak jest wyceny wartości udziałów). Ponadto strona jest właścicielem nieruchomości o powierzchni "B" m2 oraz działki budowlanej o powierzchni [...] m2. W tym stanie rzeczy, strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 czerwca 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał kompletny i wyczerpujący materiał źródłowy. Strona nadesłała zaświadczenie o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia [...] r. i o fakcie, że obecnie strona działalności takiej nie prowadzi; kserokopię umowy o pracę, z której wynika, że wynagrodzenie wnioskodawcy zamyka się w kwocie 2.000 zł (czyli 1.425,38 zł netto); zeznania podatkowe strony za 2010 r. oraz zaświadczenia, z których wynika, że żona i córka skarżącego nie osiągnęły w 2010 r. dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych; wyciąg z rachunku bankowego skarżącego oraz z rachunku bankowego firmy "A" spółka cywilna; odpis z księgi wieczystej potwierdzający własność działki budowlanej i umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B" Sp. z o.o. w K. W piśmie przewodnim z dnia [...] r., wnioskodawca oświadczył, że na miesięczny koszt utrzymania jego i jego rodziny składa się kwota 3.000 zł. Na kwotę tę składają się następujące wydatki: woda i ścieki (120 zł); prąd (280 zł); opał (300 zł); żywność i inne wydatki (2.000 zł). Skarżący nadesłał również kopię rachunków i faktur potwierdzających dokonanie niektórych opłat. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że J.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania, jednak tylko w części. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym. W praktyce pozostaje on rzeczywiście jedynym żywicielem rodziny. Żona strony oraz jego starsza córka nie uzyskują żadnego dochodu. Należy jednak stwierdzić, że skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.425,38 zł, natomiast z wydruku z rachunku bankowego małżonków K. wynika, że wpływają na ten rachunek kwoty pieniężne tytułem rozliczenia zaliczki za poszczególne miesiące. Z tego tytułu na rachunek bankowy wpłynęło 1.500 zł (za luty 2011 r.) oraz 943,22 zł (za kwiecień 2011 r.). Tak więc daje to dodatkowy dochód, średnio 1.220 zł miesięcznie. Jednocześnie, skarżący spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 665 zł. Z powyższego wynika, że łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi około 2.646,50 zł, natomiast miesięczne wydatki przekraczają tą kwotę. Należy jednak stanowczo podkreślić, że wnioskodawca nie wykorzystuje wszystkich posiadanych przez siebie możliwości pozyskiwania dochodów. Strona jest mianowicie właścicielem działki budowlanej, która zgodnie z jego oświadczeniem w ogóle nie jest użytkowana w żaden sposób. Nie są prowadzone na niej żadne uprawy, ani nie przeprowadza się na niej żadnych inwestycji. Tymczasem działka taka może być jak najbardziej "użytkowana". Istnieje wiele sposobów użytkowania takiej działki, które mogą przynieść jej właścicielowi dochód i to niezależnie od tego, czy nieruchomość taka jest obciążona ograniczonym prawem rzeczowym (np. hipoteką). Faktem jest, że wpis sądowy od skargi w tego rodzaju sprawach (odpowiedzialność podatkowa osób trzecich) wynosi 500 zł na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Należy mieć również na względzie, że skarżący wniósł łącznie cztery skargi na decyzje organu podatkowego (III SA/Gl 735 – 738/11), z czego wynika, że łączny wpis sądowy od tych skarg wyniósłby 2.000 zł. Taka kwota, w ocenie rozpoznającego wniosek, jest rzeczywiście zbyt wysoka, aby skarżący był w stanie ją uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak uwzględniając stan majątkowy skarżącego oraz fakt, że ma on realną możliwość uzyskiwania dodatkowych dochodów z działki budowlanej, która jest jego własnością, należy stwierdzić, że granicach jego możliwości finansowych jest jednak uiszczenie w przedmiotowej sprawie częściowej opłaty sądowej w wysokości 50 zł (łącznie, w czterech sprawach – 200 zł, zamiast 2.000 zł). W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący będzie w stanie uiścić w przedmiotowej sprawie opłatę sądową w kwocie 50 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.