III SA/Gl 739/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. C. (C.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 sierpnia 2016 r. w ten sposób, że zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 300 (trzysta) złotych; 2. Ustanowić stronie skarżącej adwokata z urzędu 3. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domagał się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z synem. Ich miesięczne dochody to emerytura skarżącego w kwocie 2.640,56 zł, do której skierowana została egzekucja, a zatem do wypłaty pozostaje kwota 1.163,46 zł. Natomiast syn w związku z wykonywanymi pracami dorywczymi uzyskuje miesięcznie ok. 1.200,00 zł, z czego kwotę 300,00 zł przekazuje skarżącemu na tzw. życie. Tymczasem ponoszone wydatki wynoszą: 15,08 zł (podatek od nieruchomości), 18,58 zł (wieczyste użytkowanie gruntu), 9,20 zł (ubezpieczenie mieszkania), 73,00 zł (ubezpieczenie na życie), 25,60 zł (wywóz śmieci), 60,00 zł (energia elektryczna), 50,00 zł (gaz), 140,00 zł (woda), 55,00 zł (telefon), 200,00 zł (odzież i obuwie), 115,00 zł (środki higieny osobistej), 100,00 zł (środki chemiczne), 250,00 zł (opał) 200,00 zł (leki), 150,00 zł (przejazdy) 100,00 zł (inne nieprzewidziane wydatki np. naprawy), 100,00 zł (rekreacja, kultura i sport), 200,00 zł (spłata zobowiązań za brata), ok. 1.300,00 zł (wyżywienie). Według złożonego oświadczenia skarżący jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2 obciążonego hipotecznie, gdyż wobec jego osoby toczy się szereg postępowań egzekucyjnych. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono m.in.: - potwierdzenie zameldowania na pobyt stały skarżącego i jego dwóch synów; - umowy zaciągniętych kredytów wraz z informacjami o stanie zadłużenia; - rachunki za media; - PIT-40A, PIT-40 i PIT-11 za 2015 r.; - elektroniczny wydruk z księgi wieczystej oraz CEIDG; - zaświadczenie o zarobkach syna; - wyciągi z rachunku bankowego skarżącego. Ponadto w piśmie z dnia 3 sierpnia 2016 r. wskazano, że skarżący jest osobą pozostającą w związku małżeńskim. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej. Zamieszkują osobno każdy w swoim mieszkaniu. Z informacji PIT-40, którą przedłożono ustalono, że żona skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskała w roku 2015 dochód w kwocie 35.423,75 zł. Ponadto posiada samochód marki Renault rocznik 2009. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uznał bowiem, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący by znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniósł, że skarżący z żoną ma rozdzielność majątkową, mieszkają osobno, żona nie posiada własnego mieszkania. Mieszka u H. M., na dowód tego załączył kserokopię wydanej na panią M. decyzji o podatku od nieruchomości. Ponadto wyjaśnił, że kwota 4653,87 jest kwotą brutto z kwoty netto po odjęciu 1 163,46 na egzekucję na rękę otrzymuje 2640,56. Syn dokłada mu 300 zł więc dysponuje kwotą ok. 3000 zł. Wyjaśnił także kwestię obecności adwokata przy przeglądzie akt, mianowicie po zapoznaniu się z aktami i zaproponowaniu usługi stwierdził, że go na nią nie stać a zbyt obszerne akta są dla niego niezrozumiałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Dodać jeszcze należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Wobec powyższego podkreślić należy, że zadaniem Sądu rozpoznającego sprzeciw nie jest merytoryczne zbadanie wniosku, ale porównanie argumentacji zawartej w postanowieniu referendarza i w sprzeciwie. Jeśli w sprzeciwie zawarte zostały przekonujące argumenty, podano nowe, nieznane referendarzowi okoliczności lub też po wniesieniu sprzeciwu Sąd dopatrzy się w orzeczeniu referendarza sprzeczności, w takiej sytuacji może dokonać zmiany postanowienia referendarza. W innym wypadku utrzymuje je mocy. Wobec wyjaśnień zawartych przez skarżącego w sprzeciwie Sąd uznał, że są one wewnętrznie spójne i logiczne a także wyczerpująco wyjaśniają wątpliwości, które mógł mieć referendarz na etapie rozpoznawania wniosku o prawo pomocy. Rzeczywiście skarżący wykazał jaka jest jego sytuacja finansowa i możliwości płatnicze. Należy je uznać za wystarczające by skarżący mógł bez uszczerbku partycypować w kosztach postępowania sądowego, gdzie wpis sadowy wyniósłby 3810 zł. A więc kwota, którą skarżący będzie miał uiścić w związku z niniejszym postanowieniem wyniesie 300 zł czyli ok. 8 % pełnej kwoty należnego w sprawie wpisu sądowego. Skarżący odniósł się także do kwestii pełnomocnika, wyjaśnił, że w obecności adwokatów L. G. i M. F. został zapoznany z aktami administracyjnymi po wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże po wycenie usługi stwierdzić musiał, że nie stać go było pełnomocnika. Następnie skarżący wyjaśnił, że uzyskuje świadczenia emerytalno-rentowe, które od 1 lipca 2016 r. wynoszą 4.653,87 zł. i jest to kwota brutto stąd po potrąceniu przez komornika kwoty 1163 zł dochód netto wynosi 2.640,56 zł. Mając na uwadze powyższe Sad stwierdził, że wątpliwości referendarza zostały wyjaśnione a z dokładnej analizy sytuacji finansowej skarżącego Sąd doszedł do wniosku iż kwota 300 zł to kwota którą skarżący będzie w stanie wygospodarować by chociaż w niewielkim stopniu partycypować w kosztach sądowych bez uszczerbku dla siebie. Dlatego też działając na podstawie art. 260 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.