III SA/Gl 740/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. T.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że podstawowym źródłem jego dochodów była działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej "A". W związku z decyzjami organu celnego oraz tytułami egzekucyjnymi wystawionymi w związku z tymi decyzjami, strona została razem ze swoim wspólnikiem zmuszona do zawieszenia działalności gospodarczej od dnia [...] r. W tej sytuacji, skarżący aktualnie, nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast dochody uzyskiwane przez stronę nie pozwalają na uiszczenie opłaty sądowej w wymaganej przez Sąd wysokości. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną J. Na dochód składa się emerytura strony w kwocie 1.413,71 zł oraz emerytura i renta jego żony (odpowiednio 808,56 i 1.794,39 zł – obie kwoty brutto). Łączny miesięczny dochód małżonków N. zamyka się wiec w kwocie 4.016,66 zł brutto. Z oświadczenia strony wynika, że na jej majątek składa się 33,33 % udziałów w spółce "B" Sp. z o.o. (z zaznaczeniem, że brak jest wyceny wartości udziałów). Ponadto strona i jego małżonka mieszkają w domu o powierzchni [...] m2, który zajmują jednak na podstawie umowy dożywocia. W tym stanie rzeczy, strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2011 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał kompletny i wyczerpujący materiał źródłowy. Strona nadesłała kserokopię decyzji ZUS potwierdzająca aktualną wysokość świadczeń emerytalno – rentowych skarżącego i jego małżonki, zeznania podatkowe za 2010 r. – swoje i żony; wydruk z rachunku bankowego firmy "A" spółka cywilna oraz ze wspólnego rachunku bankowego małżonków N.; potwierdzenie zawieszenia działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 2011 r. (na 24 miesiące); akt notarialny, z którego wynika, że małżonkowie N. podarowali nieruchomość swojej córce w zamian za co ustanowiona została na ich rzecz służebność mieszkania w tej nieruchomości; zaświadczenie o zameldowaniu w tym lokalu; umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "B" Sp. z o.o. w K.. W piśmie przewodnim z dnia [...] r., strona oświadczyła, że miesięczny koszt wspólnego utrzymania strony i jego małżonki wynosi około 2.000 zł. Na kwotę tą składają się następujące wydatki: woda i ścieki (160 zł); prąd (150 zł); gaz (150 zł); telefon (45 zł); leki (200 – 300 zł); opał (250 zł); żywność (1.000 zł). Skarżący nadesłał również kopię rachunków i faktur potwierdzających dokonanie niektórych opłat. Skarżący zaznaczył, że jego syn D.N. i jego córka D. N. są aktualnie współwłaścicielami domu, w którym zamieszkuje wraz z małżonką. Jednak dzieci jego obecnie nie pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że T.N. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania, jednak tylko w części. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Aktualnie dochód małżonków N. stanowią uzyskiwane przez nich świadczenia emerytalno – rentowe. Łączny dochód miesięczny zamyka się w kwocie 3.373,15 zł. Kwota ta jest zsumowaniem emerytury wnioskodawcy oraz emerytury i renty pobieranej przez jego żonę. Poza tym wpływ takiej kwoty w cyklu miesięcznym potwierdza załączony do akt wydruk z bankowego rachunku osobistego małżonków N.. Należy jednocześnie zauważyć, że zgodnie z oświadczeniem strony, jej wydatki na bieżące utrzymanie w okresie miesięcznym zamykają się w kwocie 2.000 zł. Z wyliczenia załączonych faktur i rachunków wynika, że kwota wydatków zamyka się w kwocie 2.055 zł. Z porównania miesięcznego dochodu małżonków N. z ich miesięcznymi wydatkami wynika, że w budżecie domowym występuje nadwyżka w kwocie około 1.300 zł. Taka kwota miesięczna pozostaje w gospodarstwie domowym skarżącego po uregulowaniu wszelkich rachunków i miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania. Faktem jest, że wpis sądowy od skargi w tego rodzaju sprawach (odpowiedzialność podatkowa osób trzecich) wynosi 500 zł na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Należy mieć również na względzie, że skarżący wniósł łącznie cztery skargi na decyzje organu podatkowego (III SA/Gl 739 – 742/11), z czego wynika, że łączny wpis sądowy od tych skarg wyniósłby 2.000 zł. Taka kwota, w ocenie rozpoznającego wniosek, jest rzeczywiście zbyt wysoka, aby skarżący był w stanie ją uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak uwzględniając stan majątkowy skarżącego oraz fakt, że ma on realną możliwość takiego wydatkowania pieniędzy, aby miesięczne wydatki nie przekroczyły miesięcznego dochodu osiąganego we wspólnym gospodarstwie domowym, należy stwierdzić, że granicach jego możliwości finansowych jest jednak uiszczenie w przedmiotowej sprawie opłaty sądowej w wysokości 250 zł (łącznie, w czterech sprawach – 1.000 zł, zamiast 2.000 zł). W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący będzie w stanie uiścić opłatę sądową w kwocie 250 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.