III SA/Gl 744/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., w wyniku odwołania A.B. na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z [...] nr [...], orzekającej o odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A, jako nabywcy składników majątku B Sp. z o.o. w D. za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę od ww. zaległości obliczonymi do dnia nabycia składników majątku ww. spółki w wysokości [...] zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 112 § 1 pkt 3, § 2, § 3, § 4 pkt 2, § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., odtąd O.p.). W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach wskazano, że w dniu [...] została wydana decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] określająca zobowiązanie podatkowe spółki B za sierpień 2005 r. we wskazanej powyżej wysokości. Ponieważ spółka nie wpłaciła w terminie, który upłynął w dniu 26 września 2005 r., powyższego zobowiązania, przekształciło się ono w zaległość podatkową. Zaległość ta została objęta tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...], ale egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w D. okazała się bezskuteczna. Mając na uwadze powyższe wszczęto postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej A.B. jako nabywcy składników majątku ww. spółki. Na podstawie faktury VAT z [...] nr [...] oraz załącznika do tej faktury organ podatkowy I instancji ustalił, że A.B. nabył od spółki B towary na sumę wynoszącą co najmniej [...] zł. Środki te stanowią aktywa trwałe. Ponadto ustalono także, że strona nie wystąpiła do właściwego organu z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 112 § 6 O.p. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z [...]. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wskazano, że w chwili dokonania przez A.B. transakcji ze spółką B zobowiązanie podatkowe tej spółki nie występowało, zostało dopiero stwierdzone po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Ponadto odwołujący się uznał, że wykazał należytą staranność, bowiem w chwili transakcji dysponował kopiami deklaracji VAT-7, z których wynikało, że spółka B nie zalega z podatkami. Ponadto sama zaległość podatkowa ww. spółki jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, które może uczynić kwestię odpowiedzialności nabywcy bezprzedmiotową. Organ nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy. Z takim rozstrzygnięciem organu podatkowego wydanym w trybie odwoławczym nie zgodziła się strona składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 121 § 1 O. p. a także przepisów prawa materialnego – art. 112 § 1 pkt 3 O.p. poprzez dokonanie jego wykładni w sposób sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 112 § 7 O.p. przez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego obciążające zbywcę z tytułu czynności egzekucyjnych podjętych po zbyciu przez skarżącego składników majątku W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, bez uwzględnienia innych kryteriów. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, materialnego lub procesowego, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych krajowych i wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i ustalając materialny stan prawny, adekwatny do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że spór między stronami sprowadzał się do kwestii odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki B z tytułu nabycia składników jej majątku na kwotę przekraczającą [...] zł. Skarżący uważa, że skoro w momencie nabycia składników majątku spółki nie wiedział o istnieniu zaległości podatkowej powinien korzystać z ochrony przewidzianej dla nabywcy działającego w dobrej wierze. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skarżący nie może powołać się na przesłankę wyłączającą odpowiedzialność nabywcy określoną w art. 112 § 1 in fine O.p., albowiem przepis ten w takim kształcie obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2009 r., a to na mocy ustawy z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 209, poz. 118). W stosunku zatem do odpowiedzialności skarżącego organ zasadnie zastosował art. 112 § 6 O.p. w brzemieniu obowiązującym w dacie nabycia przezeń składników majątku spółki ([...]). Zgodnie natomiast z tym przepisem nabywca nie odpowiadał tylko za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Należy zauważyć, że zaświadczenie to wydawane jest na wniosek nabywcy. Skoro skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o wydanie takiego zaświadczenia nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności posiłkowej z art. 112 § 1 O.p. Deklaracje VAT-7, na które skarżący powołuje się w skardze nie mogą zastąpić zaświadczenia z art. 306g O.p. Skarżący kwestionuje również swoją odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego powstałe po nabyciu przezeń majątku spółki. Z tym poglądem również nie można się zgodzić. Podkreślić należy, że art. 112 § 1 O.p. określa odpowiedzialność podatkową nabywcy za zaległości podatkowe zbywcy powstałe do dnia nabycia, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei art. 51 § 1 O.p. definiuje zaległość podatkową jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Zarówno odsetki za zwłokę jak i koszty egzekucyjne nie są odrębnymi zaległościami podatkowymi, natomiast są ściśle związane z zaległością podatkową. Zatem niezależnie od faktu braku zaświadczenia, o którym mowa w art. 306g O.p. przepis art. 112 § 7 O.p. w ogóle nie znajduje w tej sprawie zastosowania, odnosi się on bowiem do zaległości podatkowej powstałej po dniu wydania zaświadczenia, a nie do kosztów egzekucyjnych związanych z zaległością podatkową powstałą wcześniej. Zatem art. 112 § 1 O.p. określa moment nabycia składników majątkowych podatnika przez osobę trzecią jako granicę odpowiedzialności nabywcy jedynie w zakresie zaległości podatkowych. Z kolei art. 112 § 4 O.p. wyłącza odpowiedzialność nabywcy jedynie w zakresie w nim wskazanym, nieobejmującym kosztów egzekucyjnych. Zatem nabywca będzie stosownie do art. 112 § 1 w zw. z art. 107 § 2 pkt 4 O.p. odpowiadał solidarnie ze zbywcą za koszty egzekucyjne zarówno powstałe przed datą nabycia przedsiębiorstwa jak i po tej dacie, jeżeli zaległość podatkowa z związku z którą powstały zaistniała przed nabyciem przedsiębiorstwa. Również w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu. Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego, iż orzekanie o jego odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki B za sierpień 2005 r. miało charakter przedwczesny, gdyż zaległość ta jest kwestionowana w innym postępowaniu. Jeżeli – co nie budzi w sprawie wątpliwości – decyzja określająca zaległość podatkową jest ostateczna, organ nie miał stosownie do art. 201 § 1 pkt 5 O.p. obowiązku zawieszania postępowania. Z kolei nawet ewentualne złożenie wniosku o wzruszenie decyzji o odpowiedzialności podatnika w trybie nadzwyczajnym (np. wniosek o wznowienie postępowania) nie wzrusza domniemania ostatecznej decyzji z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.