III SA/Gl 744/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. W. (W.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Pani M.W., od decyzji Burmistrza Miasta C. nr [...] z dnia [...]r., w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości głównych oraz umorzenia odsetek należnych za zajmowanie bez tytułu prawnego lokali użytkowych przy ulicy [...], [...] i [...] w C. - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Jako podstawę prawną wskazano art. 17, 18 i 21 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...]r. M.W. zwróciła się do Burmistrza Miasta C. o rozłożenie na raty zaległości głównych na okres 3 lat oraz o umorzenie odsetek należnych za zajmowanie bez tytułu prawnego lokali użytkowych przy ulicy [...], [...] i [...] w C.. W dniu [...] r. wnioskodawczyni wystąpiła z żądaniem wydania decyzji w przedmiotowym zakresie, co skutkowało zawiadomieniem z dnia [...]r. wydanym przez Burmistrza Miasta C. o wszczęciu postępowania w sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta C. umorzył postępowanie w trybie art. 105 § 1 k.p.a. w sprawie wskazując, że w roku 2006 Komornik Sądowy w C. wykonał wyroki sądów powszechnych w zakresie eksmisji z zajmowanych przez stronę w/w użytkowych lokali. Nadto dotychczasowy zakład budżetowy Gminy C. ("A") przekształcony został w jednoosobową spółkę prawa handlowego – "A" sp. z o.o. i ze względu na posiadającą odrębną od Gminy osobowość prawną Spółka z o.o. przejęła wszelkie prawa i obowiązki, oraz wierzytelności pieniężne przysługujące Gminie z tytułu zajmowania lokali stały się wierzytelnościami spółki. Natomiast Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] roku w sprawie szczególnych zasad i trybu umarzania wierzytelności Gminy z tytułu należności pieniężnych do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja Podatkowa, oraz udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności, a także organów do tego uprawnionych - nie znajduje zastosowania w stosunku do "A" w C. sp. z o. o. Z treści zawartych w niej przepisów wynika jednoznacznie, iż możliwość umorzenia wierzytelności przewidziana została w stosunku do wierzytelności przysługujących Gminie C. Ponieważ wierzytelności zakładu budżetowego "A" w C., w chwili obecnej przejęte zostały przez "A" w C. sp. z o. o., nie ma możliwości umarzania, odraczania czy rozkładania na raty wierzytelności podmiotu odrębnego wobec Gminy, na podstawie wskazanej uchwały. Nadto zauważono, że na gruncie uchwały umorzenie i rozłożenia na raty wierzytelności przy uwzględnieniu możliwości płatniczych dłużnika i interesu Gminy możliwe jest jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wniosek dłużniczki nie zawiera uzasadnienia, które pozwalałoby na rozłożenie na raty wierzytelności, ani też nie informuje organu o możliwościach płatniczych. Jednocześnie wnioskodawczym, jako dłużniczka, w sposób uporczywy nie wywiązywała się ze składanych wcześniej obietnic odnośnie spłaty zaległości, co było powodem dochodzenia przez wierzyciela spłaty zaległości na drodze sądowej, a następnie rozpoczęcia procedury eksmisji z zajmowanych lokali (w szczególności zobowiązania wynikające z porozumień z dnia [...] roku, [...] roku, [...] roku oraz [...] roku). Powyższą decyzję zakwestionowała M.W. pismem datowanym z dnia [...] r. adresowanym do Burmistrza Miasta C., w którym ponowiła żądanie wydania pisemnej decyzji z dnia [...] r., o której została poinformowana osobiście przez Burmistrza Miasta i zapewniona o przesłaniu jej na piśmie, że wyda negatywne rozstrzygnięcie o rozłożeniu na raty. Zarzuciła manipulację postępowaniem administracyjnym i naruszenie wolności proceduralnej. W piśmie z dnia [...] r. Burmistrz Miasta C. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Strona potraktowała powyższe pismo jako postanowienie i zaskarżyła je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia uznając, że pismo z dnia [...]r. nie ma przymiotu decyzji administracyjnej. W konsekwencji M. W. złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w C. o popełnieniu przestępstwa przez Burmistrza Miasta C.. Zażaleniem z dnia [...]r. Prokurator wystąpił do SKO w B. z zażaleniem w oparciu o art. 183 § 1 i art. 133 k.p.a. zarzucając naruszenie przez organ I instancji 7-dniowego terminu do przesłania odwołania M. W. wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego i żądając zobligowania Burmistrza Miasta C. do niezwłocznego dokonania powyższego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając w trybie odwoławczym, nie uwzględniło zgłoszonych zarzutów i utrzymało w mocy decyzję I instancji aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez Burmistrza Miasta C.. Na wstępie stwierdzono, że decyzja z dnia [...]r. umarzająca postępowanie w sprawie nie jest decyzją ostateczną i pismo strony z dnia [...]r. stanowi odwołanie, co potwierdza Prokurator Rejonowy w C. w piśmie z dnia [...]r. nr [...] kwalifikując to pismo strony jako odwołanie i wskazując, że spełnia ono warunki wynikające z art. 128 k.p.a. Również wskazano, że decyzją [...] z [...]r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie, gdyż brak było podstaw by uznać pismo Prokuratury Rejonowej za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...]r., także Rada Miejska w C. nie jest podmiotowo umocowana do złożenia takiego żądania. Nadto zaakcentowano, że decyzja której skarga dotyczy musi być ostateczna, a wobec zakwalifikowania pisma strony z dnia [...]r. jako odwołania od decyzji z dnia [...] r., nie zyskała ona przymiotu ostateczności w myśl art. 16 k.p.a.. Dalej wytknięto organowi I instancji, że w procedurze administracyjnej obowiązuje zasada pisemności, a Burmistrz nie wydał decyzji w sprawie pisma z dnia [...]r., pomimo zapewnienia, o wydaniu decyzji na piśmie. Skarżąca otrzymała pismo w dniu [...]r., które nie posiadało znamion decyzji w rozumieniu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W związku z powyższym w obrocie prawnym nie było żadnej decyzji wydanej z dnia [...]r. Podkreślono także, że należności skarżącej w rozpoznawanej sprawie zostały umorzone w postępowaniu cywilnym - na podstawie przedstawionych sygnatur akt sądowych i komorniczych. Oceniając zaś niniejsza sprawę merytorycznie zaznaczono, że dla oceny tego zagadnienia konieczne jest ustalenie charakteru prawnego przedmiotu sprawy -tj. rozłożenia na raty zaległości oraz umorzenie odsetek za zajmowanie bez tytułu prawnego wyżej wymienionych lokali użytkowych. Reasumując zaś skonkludowano, że jest to sprawa cywilna i z uwagi na brak przedmiotu postępowania administracyjnego dalsze prowadzenie postępowania w sprawie o charakterze cywilnym przed organem administracji państwowej jest bezprzedmiotowe. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia strona zaskarżyła decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zarzucono błędną ocenę stanu faktycznego poprzez stwierdzenie nieistnienia decyzji wydanej w dniu [...] r. ustnie; uznanie, że sprawa ma charakter cywilny i wobec tego jest bezprzedmiotowa; wskazano na naruszenie przepisów postępowania co miało istotny wpływ na wynik sprawy - nie skonkretyzowano jednak tego zarzutu. W uzasadnieniu strona okoliczności złożenia wniosku dot. rozłożenia na raty zaległości z tytułu najmu i umorzenia odsetek; pozbawienie strony możliwości prowadzenia działalności wobec dokonania eksmisji i wyrzucenia z majątku pozostawionego w lokalach. Podkreślono niegospodarność Burmistrza w zarządzaniu środkami publicznymi i niedopełnianie przez niego obowiązku wydawania stosownych decyzji. Organ odwoławczy nie zgadzając się ze skargą wniósł o jej oddalenie przedstawiając chronologiczny przebieg całej sprawy i akcentując, że prowadzenie sprawy o charakterze cywilnym przed organami administracji publicznej jest bezprzedmiotowe, gdyż należności strony zostały umorzone w postępowaniu cywilnym, co wynika z akt sądowych i komorniczych o sygn. akt [...], [...]; [...], [...], [...], [...]; [...], [...]; [...], [...]; [...],[...]. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. skarżąca podtrzymała swoje zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy żądania M. W. rozłożenia na raty należności głównych i umorzenia odsetek za zajmowanie bez tytułu lokali użytkowych przy ul. [...], [...] i [...] w C.. Wnioskowane zaległości wynikają z obowiązków czynszowych opłat z tytułu cywilno-prawnej umowy najmu lokali, które obecnie pozostają w gestii jednoosobowej spółki prawa handlowego - "A" sp. z o.o. Spółka ta posiada odrębną od Gminy osobowość prawną i przejęła wszelkie prawa i obowiązki oraz wierzytelności pieniężne przysługujące Gminie z tytułu zajmowania lokali. Dlatego też umorzenie należności czy też odroczenie terminu spłaty całości lub ich części, rozłożenie ich płatności na raty - w odniesieniu do wspomnianych zaległości o charakterze cywilnoprawnym - nie mieści się w zakresie postępowania administracyjnego i rozstrzygania tego rodzaju spraw przez organ administracji – tu: Burmistrza Miasta C. - w formie stosownej decyzji w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zauważyć również należy, że Rada Miasta C. podjęła uchwały Nr [...] oraz Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych Gminy, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa oraz wskazania organów i osób do tego uprawnionych, w której § 1 wskazuje się, iż "należność pieniężna może zostać umorzona w całości lub w części (...) w drodze decyzji lub zarządzenia Burmistrza" (pkt 1 i 2), natomiast rozłożenie na raty następuje "w odniesieniu do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych w drodze umowy" (§ 1 pkt 4 lit b w zw. z ust. 3). Zatem reasumując powyższe uwarunkowania należy zauważyć, że brak jest konkretnego przepisu zobowiązującego Burmistrza Miasta C. jako organu administracji publicznej do załatwienia tej konkretnej sprawy indywidualnej poprzez wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia wnioskowanych przez stronę należności. Również regulacje cytowanej wyżej uchwały, dotyczącej zresztą wyłącznie należności gminnych, przewidują w odniesieniu do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych rozłożenie na raty wyłącznie w drodze umowy. W konsekwencji więc brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a decyzje organów obu instancji należało uznać zatem za prawidłowe. Natomiast uchybienia proceduralne opisane we wstępnej części uzasadnienia finalnie nie miały wpływu na wynik sprawy, bo - jak wyżej wskazano - nie było podstaw prawnych do załatwienia jej w trybie procedury administracyjnej i rozstrzygania w formie decyzji. Kognicja natomiast sądów administracyjnych dotyczy wyłącznie badania legalności decyzji wydawanych w w/w postępowaniu. Odnosząc się z kolei do zarzutu wadliwego działania Burmistrza Miasta C. to zastrzeżenia w tym zakresie rozpatrywane są w trybie skargowym na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.