III SA/Gl 748/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia [...] r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Oddział Zamiejscowy w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, złożonej przez B. M., zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnione jest tym, że "B. M. nie posiada środków na uregulowanie określonych treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia zaległości podatkowych (wraz z odsetkami za zwłokę), natomiast egzekucja z jego majątku spowoduje niepowetowane szkody z realnym zagrożeniem podstaw egzystencji włącznie". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a. – wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 2 P.p.s.a., w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał zaskarżony akt, może wstrzymać z urzędu lub na wniosek skarżącego jego wykonanie w całości lub w części chyba, że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności, albo gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi przez organ, do rozpoznania przedmiotowego wniosku staje się właściwy sąd. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Spełnienie wskazanej przesłanki będzie miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Ocena wskazanych okoliczności pozostaje w gestii sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia okreslonych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis art. 61 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż pozytywne przesłanki wstrzymania wykonania istotnie wystąpiły spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Inaczej rzecz ujmując, wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (zob. również B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006 r., str. 162). Przedmiotowy wniosek nie zawiera jednak precyzyjnego wskazania na konkretne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W skardze powtórzono w zasadzie brzmienie przepisu, nie znalazło się tam natomiast odwołanie do jakichkolwiek okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji skarżącego, które odpowiadałyby przesłankom wstrzymania wykonania. Skarżący nie wykazał zatem żadnych faktów, ani nie opisał jakichkolwiek zdarzeń mogących przemawiać za odstępstwem od generalnej zasady wykonywania aktów administracyjnych. Taka sytuacja uniemożliwia rozstrzygnięcie przez Sąd w zakresie wstrzymania wykonania w sposób odpowiadający oczekiwaniom skarżącego. Na prawną doniosłość przedstawienia przez skarżącego okoliczności świadczących o spełnieniu pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zwrócił również uwagę NSA w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepublik.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczna ocenę. Jednocześnie należy wyjaśnić, że ocena prawna decyzji, która będzie przedmiotem oceny Sądu I instancji w toku rozprawy i ochrona tymczasowa, wynikająca z art. 61 P.p.s.a., to dwie różne kwestie. O ile pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga znacznie może poprzedzać merytoryczną decyzję sądu i ma odmienną osnowę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (tak NSA w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/2005, LEX nr 3022510). Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.