III SA/Gl 75/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007r. przy udziale – sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru – wymiaru należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrokiem z 23 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 2620/03 wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję ostateczną Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...], którą uchylono decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...]w części naliczającej odsetki wyrównawcze w wysokości [...]zł oraz wzywającej do zapłaty tej kwoty i umorzono postępowanie w tej części oraz utrzymano w mocy w części uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...]r. dokonane na SAD nr [...], określającej kwotę długu celnego, obejmującej towar w postaci samochodu marki [...] o nr nadwozia [...], rok prod. [...] procedurą dopuszczenia do obrotu i stwierdzającej, że nie podlega zwolnieniu od cła. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że poczynione ustalenia faktyczne nie są wystarczające, zaś wyprowadzone na ich podstawie wnioski należało uznać za przedwczesne. Organy celne nie zbadały za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, jak przesłuchanie żony skarżącego czy sąsiadów w jakim czasie A. K. w istocie zamieszkał w Polsce pod adresem stałego zameldowania. Art. 190 § 1 pkt 6 lit. b Kodeksu celnego ma zastosowanie do osób przybywających do kraju, czyli sprecyzowany czas jego stosowania został ograniczony do momentu przyjazdu osoby zamierzającej osiedlić się w kraju, zatem nie dotyczy osób zamieszkałych na terytorium Polski w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku postępowania naruszającego zasadę swobodnej oceny dowodów sformułowanej w art. 191 ordynacji podatkowej, gdyż wyprowadzenie końcowych wniosków nastąpiło w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy, konieczny do właściwego zastosowania przepisów art. 190 § 1 pkt 6 lit. b Kodeksu celnego. Tym samym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za bezsporne uznano, że skarżący spełnił wymogi wynikające z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 grudnia 1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych (Dz. U. Nr 156, poz. 1023 ze zm.) przedkładając do zgłoszenia celnego wszystkie dokumenty wymagane do stwierdzenia podstawy zwolnienia od cła. Załączył bowiem oryginał zaświadczenia polskiego konsula, kartę stałego pobytu w Polsce oraz spis przywożonych rzeczy. Kwestią sporną było spełnienie przesłanek określonych w art. 190 § 1 pkt 6 lit. b Kodeksu celnego, od wystąpienia których uzależnione było zwolnienie od cła. Przepis ten obejmuje zwolnieniem od cła rzeczy stanowiące mienie osoby fizycznej, będącej w rozumieniu przepisów ówcześnie obowiązującego prawa dewizowego osoba zagraniczna przez co najmniej 1 rok, przybywającej do kraju na pobyt stały, które służyły tej osobie do użytku domowego lub osobistego. Zgodnie z § 4 powyższego rozporządzenia rzeczy te są wolne od cła w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia pobytu za granicą, określonego w zaświadczeniu. Z akt administracyjnych wynikało, że A. K. – obywatel [...] posiadał prawo stałego pobytu w Polsce od [...]r. i od tego czasu był zameldowany w na stałe w C., gdzie zamieszkuje jego żona. Jednocześnie od [...] r. do [...]r. był zameldowany na pobyt stały w [...], co potwierdzało zaświadczenie Konsula Generalnego Polski w M. z [...]r. nr [...] oraz [...] dokument urzędowy o wymeldowaniu z pobytu stałego. Przedmiotem sporu było to czy A. K. w dacie zgłoszenia celnego był osobą zagraniczną przybywającą do kraju na pobyt stały, w rozumieniu prawa dewizowego. Organ celny, na podstawie zameldowania na pobyt stały w C. i posiadania przez skarżącego karty stałego pobytu w Polsce ustalił, że A. K. przed [...]r. od kilku lat mieszkał na stałe w Polsce. Nie był więc osobą zagraniczną w rozumieniu prawa dewizowego, a tym samym podmiotem uprawnionym do korzystania ze zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 lit.b Prawa celnego. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, zgodnie z ocena prawną i wskazaniami sądu orzekającego co do dalszego postępowania, którymi organ odwoławczy był związany na podstawie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.) Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...] z [...]r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji w części dotyczącej uznania zgłoszenia celnego nr SAD [...] z [...]r. za nieprawidłowe i stwierdzającej, że samochód samochodu marki [...] sprowadzony przez A. K. jako mienie przesiedlenia nie podlega zwolnieniu od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego. Uchylono i umorzono postępowania w części dotyczącej naliczonych przez organ I instancji odsetek wyrównawczych. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano m.inn. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 ustawy Kodeks celny oraz art. 13 § 3 pkt 2 i § 5, art.19 § 1, art.23 § 7, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, art. 69, art. 70 § 2, art. 190 § 1 pkt 6 lit. b, art. 209, art. 222 § 1, art. 230 § 1 i art. 231 pkt 1 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 69, poz.623). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na ustalenia dowodowe w postaci przesłuchań świadków, a w szczególności zeznania M. P., która zamieszkuje w sąsiednim lokalu od [...]r. i potwierdziła, że skarżący od tego czasu mieszkał fizycznie w C. przy ulicy [...]. Wskazano, że stosownie do zapisu art. 4 pkt 4 ustawy z 25 czerwca 1997 r. (tekst jed. z 2001 r. Dz. U. nr 127, poz. 1400) karta pobytu jest dokumentem wydawanym cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na zamieszkanie lub osiedlenie się w Polsce. Karta pobytu z zezwoleniem na zamieszkanie odpowiada dawnej karcie pobytu czasowego, a karta pobytu z zezwoleniem na osiedlenie karcie stałego pobytu. Skarżący uzyskał zgodę na pobyt stały [...]r., a od [...]r. jest zameldowany na pobyt stały w C.. Dowody z przesłuchań świadków, samego skarżącego oraz dokumenty urzędowe wskazane wyżej w sposób jednoznaczny pozwoliły organowi celnemu ustalić, że A. K. zamieszkuje w Polsce co najmniej od [...]r. i nie może zostać uznany za osobę przybywającą do Polski w [...]r. Nie mógł zatem skorzystać ze zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 lit. b Kodeksu celnego. Zaświadczenie Wystawione przez Konsula, zdaniem organu odwoławczego, nie jest dokumentem uprawniającym do zwolnienia od cła, a jedynie upoważnia do ubiegania się o zwolnienie od cła przywożonego mienia. Zwolnieniu od cła podlegają rzeczy mienia przesiedlenia po spełnieniu wszystkich warunków określonych w Kodeksie celnym i przepisach wykonawczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik ponownie zakwestionował legalność wydanej decyzji. Wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie: - art. 190 § 1 pkt 6 przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w tym przepisie, - art. 122 ordynacji podatkowej przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, - art. 75 i art. 76, art. 180 i art. 194 ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienie dowodu na okoliczność zamieszkiwania poza granicami kraju w postaci dokumentu urzędowego –Zaświadczenia Konsula Generalnego w M., - błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, że A. K. nie był osobą przybywająca na pobyt stały, gdyż był zameldowany w Polsce na pobyt stały od [...] r., podczas gdy jego "centrum życiowe" do [...]r. znajdowało się w [...], naruszenia art. 125 i art. 12 ordynacji podatkowej przez niedokonanie zmiany wysokości cła, pomimo istnienia przesłanek do jej zmiany w [...] r. - naruszenie art. 121, art. 125, art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów oraz nie rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego z należytą wnikliwością. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. W całej rozciągłości podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Rozpatrując skargę złożoną w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić czy organy celne miały podstawy do zakwestionowania zgłoszenia celnego samochodu marki [...] jako mienia zwolnionego od cła czyli czy A. K. był osoba przesiedlającą się i dokonał spornego zgłoszenia w terminie 12 miesięcy od zakończenia pobytu za granicą. W tej kwestii Sąd nie podzielił stanowiska organów celnych i uznał, że przedstawione przez skarżącego Zaświadczenie Konsula Generalnego Rzeczpospolitej Polskiej w M. nr [...] z [...]r. stwierdzające, że A. K. za zgodą miejscowych władz i zgodnie ze złożonym oświadczeniem zakończył pobyt w [...] w dniu [...]r., które w sposób jednoznaczny i wymagany prawem określa datę jego przesiedlenia do Polski. Organ celny tylko z uzasadnionych przyczyn kwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do zgłoszenia celnego, lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego dołączone. A. K. spełnił wymogi formalne wynikające z zapisów rozporządzenia Ministra Finansów z 12 grudnia 1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych (Dz. U. Nr 156, poz. 1023 ze zm.). Zgłoszeniem celnym objęto jeden samochód osobowy (§ 1 pkt 6), a do zgłoszenia załączono zaświadczenie polskiego konsula (§ 2 pkt 1 ust. 2) i kartę czasowego pobytu w Polsce (§ 3 pkt 1 ust. 3) oraz dowód rejestracyjny samochodu [...] (§ 3 pkt 2) i spis przywożonych rzeczy (§3 pkt 3). Przypominając treść zapisu zaświadczenia bezspornym jest, że skarżący dopełnił również wymogu wynikającego z § 4 powyższego rozporządzenia bowiem zgłoszenie celne dokonane [...]r. mieściło się w zakreślonym w nim terminie (12 miesięcy od dnia zakończenia jego pobytu za granica określonego w zaświadczeniu). Zgłoszenia dokonano [...]r., a datę zakończenia pobytu w [...] w zaświadczeniu określono na dzień [...]r. Należy podkreślić, że data wskazana wyżej nie pozostaje w sprzeczności z faktem posiadania przez skarżącego karty stałego pobytu w Polsce i zameldowania na pobyt stały w C. od [...] r. Zameldowanie, jak słuszne zauważył sąd orzekający wcześniej w niniejszej sprawie nie jest tożsamym pojęciem z miejscem zamieszkania, centrum życiowym. A. K. konsekwentnie twierdził, że przeniósł się do Polski i zamieszkał na stałe dopiero w [...]r. Wcześniej w Polsce przebywał z różną częstotliwością i przez różne okresy czasu, co jednak nie wiązało się z przeniesieniem do Polski na stałe. Przyjeżdżał bo tu mieszkała jego żona i posiadał mieszkanie. Nie pozostają również w sprzeczności z jego zeznaniami złożone lakoniczne zeznania świadka M. P. (k. [...]akt). Zamieszkała ona w sąsiednim mieszkaniu w [...]r., a skarżący "w tym czasie mieszkał fizycznie pod tym adresem". Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie oznacza to jednak, że A. K. przebywał w nim codziennie i mieszkanie w C. stanowiło od [...]r. jego centrum życiowe i miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Również fakt posiadania przez skarżącego karty stałego pobytu w Polsce od [...]r. i zameldowania na pobyt stały nie pozostaje w sprzeczności do treści dokumentu urzędowego jakim jest "Zaświadczenie" wystawione przez Konsula Generalnego w M. w dniu [...]r. określające zakończenie pobytu w [...] A. K. na dzień [...]r. Na marginesie Sąd zauważa, iż dokument ten wydano na podstawie dokumentu urzędowego o wymeldowaniu A. K. i jego żony E. z pobytu stałego w [...] w mieście I. przy ulicy [...] k. [...] akt. Po raz wtóry powyższą datę zakończenia pobytu skarżącego w [...] potwierdził Konsul Generalny RP w M. w piśmie z [...]r. nr [...]. Tym samym mamy do czynienia z materiałem dowodowym w postaci zeznań świadków i dokumentami urzędowymi. Tylko Zaświadczenia Konsula oraz karta stałego pobytu dołączone do zgłoszenia celnego samochodu ujętego w spisie przywożonych rzeczy załączonego do zgłoszenia celnego w terminie 12 miesięcy od dnia zakończenia pobytu za granicą, określonego w zaświadczeniu warunkują zwolnienie osoby zagranicznej od cła przywozowego na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego. Reasumując Sąd stwierdza, że wskutek błędnych ustaleń dowodowych zaskarżona decyzja zastała wydana z naruszeniem art. 190 § 1 pkt 6 lit b Kodeksu celnego, pozbawiając skarżącego należnego mu zwolnienia od cła sprowadzonego jako mienie przesiedlenia samochodu marki [...] i jako taka nie mogła się ostać. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do zapisu art. 145 § 1 ust.1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w zakresie kosztów znajduje uzasadnienie treści art. 200 i art. 205 powołanej wyżej ustawy. Zaś wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika z zapisu art. 152 p.p.s.a.