III SA/Gl 750/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-11-29

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Mirosław Kupiec, Krzysztof Targoński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia do polskich ksiąg stanu cywilnego, wydana na wniosek rodzica, może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli matka dziecka twierdzi, że nie brała udziału w postępowaniu, mimo że wpisanie aktu było zgodne z jego treścią?
Ratio decidendi
Decyzja o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg nie może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli mimo braku udziału jednego z rodziców w postępowaniu, wpisanie aktu było zgodne z jego treścią. W takim przypadku, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na przepisaniu jego treści, a organ nie może ingerować w jego treść ani rozstrzygać o brzmieniu nazwisk.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika USC w K. o wpisaniu do księgi stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia jej córki. Twierdziła, że nie składała wniosku i nie brała udziału w postępowaniu, w wyniku którego zmieniono nazwiska jej i córki. Kierownik USC wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, stwierdzając naruszenie prawa przez brak udziału matki, które nie miało wpływu na treść decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika USC, uznając, że wpisanie aktu było zgodne z prawem i nastąpiło na wniosek ojca. Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia : Asesor WSA Mirosław Kupiec, Sędzia : Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant sek. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie wpisania do księgi stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. zezwolił na wpisanie do księgi Urzędu Stanu Cywilnego w K. aktu urodzenia sporządzonego w z następującymi danymi: 1) dziecka – N. E. S., urodzona [...] r. w H., 2) rodziców: ojciec – C. A. S., matka – E. R. S., nazwisko rodowe – J.. Jako podstawę prawną tej decyzji Kierownik USC wskazał art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688), a w jej uzasadnieniu powołał się na oryginał wypisu aktu urodzenia wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w H.. Akt urodzenia N. E. S. uzyskał w księdze Urzędu Stanu Cywilnego w K. nr [...]. Kolejną decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. dokonał w trybie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego sprostowania aktu urodzenia Nr [...] w części dotyczącej nazwiska, imion ojca oraz II imienia matki dziecka, w ten sposób, że zamiast "S.", "C. A." oraz "E. R.", wpisał "S.", "K. A." oraz E. "R.". Jako podstawę sprostowania aktu urodzenia wskazał akt małżeństwa rodziców dziecka sporządzony w USC w K. pod Nr [...] na nazwisko "S. – J.". Odrębną decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik USC, powołując się tym razem na art. 36 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz akt małżeństwa rodziców dziecka Nr [...], postanowił uzupełnić treść aktu urodzenia Nr [...], między innymi, przez wpisanie w rubryce II poz. 3 "S." Wnioskiem z [...]r. E. S. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji z [...] r. sprostowanej i uzupełnionej decyzjami z [...] r., twierdząc, iż nie składała wniosku o wpisanie aktu urodzenia córki do księgi Urzędu Stanu Cywilnego w K., nikogo nie upoważniła do złożenia takiego wniosku, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, którą zmienione zostały nazwiska jej i córki ze "S." na "S.". Postanowieniem z [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kierownik USC w K. wznowił postępowanie w sprawie dokonania umiejscowienia, sprostowania i uzupełnienia aktu urodzenia N. E. S. zakończonej decyzjami ostatecznymi Kierownika USC w K.: - Nr [...] z [...] r., o wpisaniu do ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia N. E. S. pod Nr [...], - Nr [...] z [...] r. o sprostowaniu aktu, - Nr [...] z [...] r. o uzupełnieniu aktu. W dalszej kolejności Kierownik USC w K. wydał trzy decyzje z [...] r., powołując w każdej z nich art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pierwszą z nich, o nr [...], stwierdził, że wydanie decyzji Nr [...] z [...] r. o wpisaniu do akt stanu cywilnego aktu urodzenia N. E. S. nastąpiło z naruszeniem prawa polegającym na braku uczestnictwa w postępowaniu matki dziecka E. S., co jednak pozostało bez wpływu na treść decyzji z [...] r., a zatem skutkuje odmową jej uchylenia. Następną decyzją, o Nr [...], Kierownik USC stwierdził, że wydanie decyzji z [...] r. Nr [...] o sprostowaniu aktu urodzenia Nr [...] również nastąpiło z takim samym naruszeniem prawa, pozostającym bez wpływu na wynik sprawy, i podobnie, jak w poprzednim przypadku odmówił jej uchylenia. Ostatnią z trzech decyzji z [...] r., tą o Nr [...] Kierownik USC w K. stwierdził, że także decyzja z [...] r. Nr [...] i uzupełnieniu aktu urodzenia Nr [...] nastąpiło z naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miało wpływu na treść decyzji. I w tym zatem przypadku odmówił uchylenia swej wcześniejszej decyzji. Odwołanie od wymienionych tu trzech decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z [...] r. wniosła E. S., domagając się ich uchylenia, jako wydanych z naruszeniem prawa. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] wydał trzy postanowienia z [...] r. o nr. [...],[...] oraz [...], którymi zawiesił postępowania w sprawie odwołań E. S. od decyzji Kierownika USC w K. z [...] r. o numerach – odpowiednio: [...],[...],[...]. W uzasadnieniach tych postanowień Wojewoda [...] stwierdził, że rozpoznanie odwołań E. S. jest uzależnione od wyników innego postępowania, dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie umiejscowienia i sprostowania aktu małżeństwa rodziców małoletniej "N. S.", a zatem zachodzą podstawy do zawieszenia postępowań z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak przy tym wynika z akt administracyjnych decyzją z [...] r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z [...] r. nr [...] dotyczącej wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa, które zawarli C. A. S. i E. R. J., sporządzonego w K. w dniu [...] r. pod nr [...] i jednocześnie stwierdził jej nieważność. Skoro zatem ustała przyczyna zawieszenia postępowań odwoławczych od decyzji Kierownika USC w K. z [...] r. Wojewoda [...] podjął postępowania w sprawach zawieszonych mocą postanowień z [...] r., po czym decyzjami z [...] r.: - uchylił decyzję Kierownika USC w K. z [...] r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji o sprostowaniu aktu urodzenia małoletniej N. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania ([...]) - uchylił decyzję Kierownika USC w K. z [...] r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji o uzupełnieniu aktu urodzenia małoletniej N. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania ([...]) i ostatnią decyzją o nr [...] utrzymał w mocy decyzje Kierownika USC w K. z [...] r. Nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji o wpisaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia małoletniej "N. S.". W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że wpisanie zagranicznego aktu stanu cywilnego - aktu urodzenia "N. S."- do polskich ksiąg stanu cywilnego nastąpiło zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej – ojca dziecka. Nie nastąpiło w tym postępowaniu naruszenie przepisów prawa materialnego, a zatem brak udziału w nim matki dziecka nie skutkował wydaniem decyzji niezgodnej z prawem. To z kolei oznacza zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., że nie uchyla się decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ta ostatnia decyzja Wojewody [...] z [...] r. Nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez E. S.. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie [...] rażące naruszenie prawa, a w szczególności: art. 145 § 1 pkt 1, 4, 6, 8 k.p.a., art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w związku z art. 7, 10, 28 k.p.a., art. 7 ust. 1 w związku z art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, art. 129 § 2 w związku z art. 130 § 4 k.p.a, art. 156 § 1 pkt 4, § 1 pkt 7 k.p.a. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że Wojewoda [...] nie usunął wad, jakie zawarte są w decyzji Kierownika USC z [...] r. o wpisaniu zagranicznego aktu urodzenia N. E. S. oraz w "decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie decyzji j.w. z dnia [...]..." Dalej stwierdziła, że skoro w obrocie prawnym nie istnieje akt małżeństwa osób o tożsamości E. S. i K. S. to wpisanie zagranicznego aktu urodzenia dziecka na wniosek osoby o tożsamości K. S., a więc osoby, której dane osobowe jako ojca nie istnieją nie posiada mocy prawnej, zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Decyzja ta nie mogła być doręczona osobie o nazwisku K. S.. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że art. 83 Prawa o aktach stanu cywilnego nie daje podstawy do uznania K. S. za "stronę w postępowaniu o wpisaniu aktu stanu cywilnego do akt stanu cywilnego w trybie art. 73 ust. 1 prawa o a.s.c., nie ma on zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Zaś przeprowadzenie dowodu w sprawie wątpliwości co do zgodności danych zawartych w akcie stanu cywilnego z prawdą odbywa się na drodze postępowania sądowego..." Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga E. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Decyzją tą Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. wydaną na podstawie art. 146 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tak więc istota tej sprawy zamyka się w odpowiedzi na pytanie, czy uchylenie decyzji Kierownika USC w K. z [...] r. nr [...] mogłoby doprowadzić do wydania w postępowaniu wszczętym wnioskiem K. S. decyzji odmiennej w swej istocie, niż wskazana tu decyzja z [...] r. Oczywiście wymaga to w pierwszej kolejności oceny tej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. W tym natomiast zakresie stwierdzić należy, że decyzja ta została wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity w Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688).Przepis ten brzmi "Akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu." W postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu kierownik urzędu stanu cywilnego rozstrzyga wyłącznie o wpisaniu bądź odmowie wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego. Podejmując rozstrzygnięcie o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego w decyzji opisuje akt podlegający transkrypcji, a więc przytacza jego treść i nie może podać innej treści aktu, niż treść wynikająca wprost z dokumentu zagranicznego. Tak więc kierownik Urzędu Stanu Cywilnego nie może w ramach tego postępowania ingerować w treść zagranicznego aktu stanu cywilnego, nie może zatem rozstrzygać o brzmieniu nazwisk podlegających wpisowi. Decyzja Kierownika USC w K. z [...] r. odpowiada tym wymogom. Wpisanie aktu stanu cywilnego sporządzonego w H. pod Nr [...] do polskiej księgi aktów stanu cywilnego polegało tu na przepisaniu jego treści bez żadnych ingerencji ze strony organu. Czym innym są orzeczenia Kierownika USC w K. [...] r. nr [...] o sprostowania aktu urodzenia Nr [...] oraz [...] o uzupełnieniu treść tego aktu urodzenia. Są to odrębne rozstrzygnięcia, nie objęte zaskarżoną decyzją i nie podlegające ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. O wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg aktów stanu cywilnego rozstrzyga się, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, na wniosek osoby zainteresowanej. Ustawodawca nie sprecyzował pojęcia "osoba zainteresowana", tak więc istnienie interesu prawnego do złożenia takiego wniosku musi być oceniane każdorazowo w stosunku do osoby występującej z takim wnioskiem. Bez wdawania się w szersze dywagacje ponad potrzebę rozstrzygnięcia tej sprawy, stwierdzić należy, że niewątpliwie uprawnionymi do złożenia takiego wniosku są rodzice dziecka, którego dotyczy akt urodzenia podlegający wpisaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego. Tak więc decyzja Kierownika USC w K. została wydana na wniosek uprawnionego podmiotu, jakim jest ojciec dziecka, który pozostaje nim bez względu na to, jaką pisownię jego nazwiska zastosuje się. Skoro zatem decyzja ta jest zgodna z prawem, to pozostaje rozważyć, czy udział skarżącej E. S. w postępowaniu poprzedzającym jej wydaniu mógłby doprowadzić do wydania decyzji odmiennej w swej istocie. Zdaniem Sądu nie ma ku temu podstaw, a i sama skarżąca ich nie przytacza. Argumenty skarżącej są tego rodzaju, że pozostają bez wpływu na ocenę decyzji kierownika USC w K. z [...] r., która, co jeszcze raz tu należy przytoczyć, polega na przepisaniu treści zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg aktów stanu cywilnego. Żaden z argumentów skarżącej nie wskazuje na to, by przepisanie aktu urodzenia jej córki do polskiej księgi aktów stanu cywilnego nastąpiło niezgodnie z treścią aktu sporządzonego w H. pod nr [...]. Mając to wszystko na uwadze sąd oddalił skargę E. S. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło