III SA/Gl 752/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-10-13

Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Magdalena Jankiewicz, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenie narządu głosu, które nie odpowiada ściśle jednostkom chorobowym wymienionym w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, może zostać uznane za chorobę zawodową, nawet jeśli objawy występowały w czasie zatrudnienia i pacjentka przeszła na świadczenie kompensacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że schorzenie narządu głosu może zostać uznane za chorobę zawodową tylko wtedy, gdy odpowiada ściśle jednostkom chorobowym wymienionym w wykazie chorób zawodowych (w tym przypadku poz. 15 rozporządzenia). Nawet jeśli objawy występowały w czasie zatrudnienia, a pacjentka przeszła na świadczenie kompensacyjne, brak stwierdzenia konkretnych zmian patologicznych wymienionych w wykazie wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki orzecznicze są wiążące dla organów administracji i nie mogą być podważane przez dokumentację medyczną spoza tego systemu.
Stan faktyczny
Skarżąca, nauczycielka, domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu, twierdząc, że jej schorzenie jest wynikiem wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego. Organy obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując, że istniejące schorzenia nie odpowiadają chorobom wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Skarżąca kwestionowała te orzeczenia, powołując się na inne dokumenty medyczne i fakt przejścia na świadczenie kompensacyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z [...]r. nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej A.K. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pracowała od [...]r. do [...]r. w Zespole Szkolno-Przedszkolnym na stanowisku nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Strona została skierowana na badania w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu. W wywiadzie podawała chrypkę i zaniki głosu trwające od ok. 17 lat, a także suchy kaszel okresowo od 7 lat, chrząkanie, zmianę barwy głosu, chrapanie. W ramach postępowania wyjaśniającego narażenie zawodowe organ uzyskał orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...]r.) oraz Instytut Medycyny Pracy w L. (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...]r.). W oparciu o ww. orzeczenia, wydał decyzję, w której nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej. W odwołaniu strona stwierdziła, że długoletnia eksploatacja narządu głosu podczas wykonywania zawodu nauczyciela przyczyniła się do przewlekłej choroby krtani, powodując trwały uszczerbek na zdrowiu. Podniosła, iż obie jednostki orzecznicze I i II stopnia nie odniosły się do - jej zdaniem - kluczowego dowodu, jakim jest zaświadczenie lekarskie z badania specjalistycznego przeprowadzonego przez A w K. Powyższe zaświadczenie załączyła do odwołania. W dokumencie tym rozpoznano m. in.: ,,...brak zwarcia fonacyjnego wrzecionowaty wzdłuż głośni - niewydolność mięśni zwierających i napinających fałdy głosowe pochodzenia zawodowego" oraz "Przerost fałdów głosowych pochodzenia zawodowego z cechami niewydolności mięśni zwierających i napinających fałdy głosowe pochodzenia zawodowego.'' Skarżąca dodała, iż w związku z orzeczeniem o niezdolności do pracy z powodu choroby krtani została zmuszona do przejścia w czerwcu 2019r. na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Stwierdziła, iż decyzja PPIS w L. jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 Kodeksu pracy. W ramach badania przeprowadzono diagnostykę foniatryczną obejmującą m.in. badanie wideolaryngostroboskopowe, próbę obciążenia głosu oraz komputerową analizę akustyczną głosu. Nie stwierdzono charakterystycznych zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Na podstawie wywiadu, dostarczonej dokumentacji oraz przeprowadzonej diagnostyki Iekarze orzecznicy jednostki I stopnia postawili rozpoznanie: ,,Przewlekły przerostowo-obrzękowy stan zapalny błony śluzowej krtani. Obrzęk Reinckego obustronny. Stan po operacji zmian obrzękowych prawego fałdu głosowego met. Kleinssasera. Dysfonia hyperfunkcjonalna.'' W związku z powyższym lekarze orzekli, iż zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawnymi brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie strona była badana w IMP w L., gdzie lekarze orzecznicy również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przeprowadzona w Instytucie [...] r. ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są lekko obustronnie przekrwione z obrzękiem podnabłonkowym typu Reinkego, prawidłowo ruchome w stawach pierścienno-nalewkowych. Zwarcie fonacyjne - nadmierne, drgania fałdów głosowych - niejednakowe, niejednoczesne, nieregularne. Amplituda drgań zmniejszona. Przesunięcie brzeżne było obustronnie obecne, poziom fałdów głosowych - równy. Próba obciążenia narządu głosu wypadła ujemnie. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym lekarzem orzecznicy IMP w L. rozpoznali przewlekły nieżyt krtani, obustronny obrzęk podnabłonkowy typu Reinkego, stan po dekortykacji prawego fałdu głosowego ([...]r.). Nie stwierdzili natomiast zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosu w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, których to stwierdzenie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji zwrócił się do WOMP PChZ w S. o merytoryczne odniesienie się do dostarczonego przez stronę zaświadczenia lekarskiego z badania przeprowadzonego w A. W odpowiedzi z [...]r. orzecznicy poinformowali, iż przedstawione w dokumencie rozpoznanie jest zawarte we wpisie z [...]r. w historii choroby pacjentki i nie jest to "zaświadczenie lekarskie". Ponadto podkreślili, iż do rozpoznania choroby zawodowej upoważnieni są lekarze zatrudnieni w określonych jednostkach orzeczniczych, natomiast A do nich nie należy. Strona w pismach [...]r . oraz [...]r. podtrzymała swoje stanowisko, iż nie zgadza się z decyzją PPIS w L. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wniosła również nową dokumentację lekarską, którą organ przesłał do jednostki diagnostyczno - orzeczniczej, z wnioskiem o ustosunkowanie się. W odpowiedzi lekarze orzecznicy wyjaśnili, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzone w jednostkach uprawnionych do orzekania w chorobach zawodowych. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie, czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, tj. że badanie lekarzy nieuprawnionych do orzekania o chorobie zawodowej stanowiłoby podstawę do weryfikacji badań przeprowadzonych w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Takie założenie podważałoby kompetencje i zasadność istnienia z mocy prawa jednostek uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych. Z tego powodu specjaliści WOMP PChZ w S. poinformowali, że brak jest możliwości spełnienia prośby o merytoryczne odniesienie się do dokumentacji medycznej z jednostek nieuprawnionych do orzekania o chorobie zawodowej, zwłaszcza pochodzącej z okresu po wydaniu orzeczenia lekarskiego przez Poradnię Chorób Zawodowych, a następnie orzeczenia lekarskiego wydanego w trybie odwoławczym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, tj. Instytut Medycyny Pracy w L. Dodali, iż dostarczona przez stronę nowa dokumentacja medyczna z 2021 r. mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do ponownego wszczęcia postępowania w kierunku choroby zawodowej narządu głosu jedynie w przypadku, gdyby po wydaniu ww. orzeczeń lekarskich kontynuowała ona pracę zawodową w narażeniu na nadmiemy wysiłek głosowy. Z uwagi na ustanie narażenia zawodowego tj. nadmiernego wysiłku głosowego czyIi czynnika sprawczego, który mógłby mieć wpływ na stan narządu głosu w okresie późniejszym, brak jest podstaw do ponownego rozpatrywania zawodowej etiologii schorzenia. Organ podkreślił też, że opinie WOMP PChZ w S. oraz IMP w L. są spójne oraz zbieżne w swych konkluzjach i zgodnie wskazują, iż u skarżącej nie stwierdzono: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych ani niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, a zatem wszystkich schorzeń, które mieszczą się pod pozycją 15 wykazu chorób zawodowych. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji uzyskał również stanowisko lekarzy orzeczników dotyczące badań strony z [...]r. Konkludując stwierdził, że przy braku kontynuacji narażenia zawodowego orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych należy potraktować jako ostateczne, ponieważ dalsza progresja schorzenia narządu głosu nie jest już związana z pracą zawodową. Wszystkie kolejne badania, łącznie z wykonanymi obecnie, nie stanowią więc uzasadnienia dla oceny uszkodzenia narządu głosu związanego z pracą zawodową. Podkreślił, że wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. W skardze do sądu administracyjnego strona oświadczyła, że nie zgadza się ze stanowiskiem jednostki diagnostyczno-orzeczniczej. Zarzuciła, że mimo złożonych wyjaśnień dot. badania z [...] r. nie uwzględnia się tego dowodu wskazującego na istnienie choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie 13 października 2021r. strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Podniosła, że w związku z wynikami badań z kwietnia 2019r. zmuszona była przejść na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, z którego nadal korzysta, dlatego twierdzi, że wyniki innych badań powinny być uwzględnione przez lekarzy orzeczników. W dalszym ciągu przebywa pod opieką poradni foniatrycznej i odczuwa dolegliwości chorobowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa. Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 z późn. zm.) zwanej dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 2352 k.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W przedmiotowym przypadku postepowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Zatem okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata. W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy: -1 wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, -2 choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, -3 ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik lub były pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu. W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest okoliczność wskazana w punkcie 1 tj. czy choroba, na którą niewątpliwie cierpi strona stanowi chorobę zawodową. W sytuacji bowiem, gdy istniejące schorzenie nie należy do chorób zawodowych, bezprzedmiotowa jest analiza, jakimi czynnikami została spowodowana, bo i tak nie można jej uznać za chorobę zawodową, natomiast okoliczność trzecia jest bezsporna, bo objawy choroby wystąpiły jeszcze w czasie zatrudnienia. W orzeczeniu WOMP z [...] r. wskazano bowiem, że chrypka i zaniki głosu trwają od ok. 17 lat a suchy kaszel, chrypka, chrapanie od 7 lat. W pkt 15 załącznika do rozporządzenia jako choroba zawodowa zostały wskazane "przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat: 1. guzki głosowe twarde, 2. wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3. niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową. Natomiast z orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej sporządzonego [...]r. przez lekarzy orzeczników WOMP PChZ w S. wynika, że "nie stwierdzono charakterystycznych zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia narządu głosu" w postaci trzech ww. zmian. Na podstawie przeprowadzonej diagnostyki i badań orzecznicy stwierdzili natomiast, że skarżąca cierpi na "przewlekły przerostowo-obrzękowy stan zapalny błony śluzowej krtani. Obrzęk Reinckego obustronny. Stan po operacji zmian obrzękowych prawego fałdu głosowego met. Kleinssasera. Dysfonię hyperfunkcjonalną." Orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. Instytutu Medycyny Pracy im. [...] nr [...] z [...]r. również stwierdza na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż "nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy" w postaci ww. trzech grup zmian patologicznych. W orzeczeniu tym rozpoznano natomiast przewlekły nieżyt krtani, obustronny obrzęk podnabłonkowy typu Reinkego, stan po dekortykacji prawego fałdu głosowego." Z powyższego wynika, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne zarówno co do tego, że choroby stwierdzone u skarżącej nie odpowiadają schorzeniom uznanym za chorobę zawodową wymienioną w poz. 15 rozporządzenia, jak i co do postawionego rozpoznania. Taka zbieżność w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny. Z powyższego w ocenie Sądu niezbicie i jasno wynika, że nie został spełniony ww. warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, określony jako 1., tj. nie zaistniała sytuacja, gdy u pracownika lub byłego pracownika została stwierdzona choroba ściśle wymieniona w rozporządzeniu. Nie było zatem podstaw do jej stwierdzenia. Zasadne jest także stanowisko, że jednostka orzecznicza nie ma kompetencji do recenzowania innych orzeczeń lekarskich, wydanych poza systemem orzecznictwa, nie należy to bowiem do jej ustawowych zadań, a które obejmują jedynie działalność orzeczniczą. Odnośnie zarzutu strony nieuwzględnienia rozpoznań i wyników badań z innych jednostek służby zdrowia wyjaśnić trzeba, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać rozpoznań postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu. Z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego organ II instancji skorzystał występując do jednostki orzeczniczej II stopnia o wydanie orzeczenia lekarskiego, jak i wnosząc pismem z [...] r. do WOMP PChZ o odniesienie się do dostarczonej przez stronę dokumentacji medycznej z NZOZ "[...]" oraz z B w C.. Należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi przez WOMP PChZ, że opinie i rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa o chorobach zawodowych nie może podważać orzeczeń wydanych w ramach tego orzecznictwa, gdyż podważałoby to sens istnienia takich jednostek specjalnie powołanych do prowadzenia orzecznictwa w tym zakresie, o czym była już mowa w niniejszym uzasadnieniu. Dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, organ II instancji wystąpił także pismem z [...] r. do WOMP PChZ o wyjaśnienie, czy przedłożona przez skarżącą nowa dokumentacja medyczna nie może stanowić podstawy do ponownego wszczęcia postępowania zmierzającego do rozpoznania choroby zawodowej skoro nie upłynął jeszcze okres 2 lat od zakończenia przez nią pracy w narażeniu zawodowym. W odpowiedzi w piśmie z [...] r. WOMP PChZ wyjaśnił dodatkowo, że z uwagi na ustanie narażenia zawodowego w związku z zaprzestaniem pracy zawodowej brak jest podstaw do ponownego rozpatrywania zawodowej etiologii schorzenia. Podsumowując: w sprawie zgromadzono materiał dowodowy w postaci orzeczeń i pism uzupełaniających, wydanych przez jednostki orzecznicze dwóch szczebli, właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a sporządzone przez zatrudnionych w nich lekarzy uprawnionych do orzekania w tym przedmiocie. Są one zbieżne co do zasadniczej konkluzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Są one poprawne formalnie, jasne co do wywiedzionych wniosków, jednoznaczne w swej treści i poczynionych ustaleniach. Zatem organ ani nie był uprawniony do ich podważania z racji braku ku temu kompetencji, ani zobowiązany do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, skoro stan faktyczny został ustalony. W szczególności orzeczenia te nie mogły być skutecznie podważone dokumentacją lekarską wystawioną poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych jako jedynie właściwego do orzekania w tym przedmiocie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło