III SA/Gl 758/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-16

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Henryk Wach, Barbara Orzepowska – Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu karnego uniewinniający od popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu odpadów bez zezwolenia, stanowi nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakwalifikowania towaru jako odpadu i nakazu jego wycofania za granicę?
Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu karnego, nawet uniewinniający, nie stanowi automatycznie nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniającego wznowienie postępowania administracyjnego. Organy celne są władne samodzielnie oceniać stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie sądu karnego nie wiąże ich w zakresie kwalifikacji towaru jako odpadu, zwłaszcza gdy ustalenia organów opierają się na opinii wyspecjalizowanego organu ochrony środowiska. Ponadto, sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, bada jedynie zasadność tej decyzji i przesłanki wznowienia, a nie merytoryczną zasadność pierwotnej decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Spółka cywilna importowała z Węgier polichlorek winylu, który został zakwalifikowany przez organy celne jako odpad i nakazano jego zwrot za granicę. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, wspólnicy spółki wnieśli o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok sądu karnego uniewinniający jednego ze wspólników od zarzutu sprowadzenia odpadów bez zezwolenia. Organ odmówił uchylenia decyzji, uznając wyrok karny za niebędący nową okolicznością. Po uchyleniu przez NSA wcześniejszej decyzji z przyczyn proceduralnych, Dyrektor Izby Celnej ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez pominięcie orzeczenia karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia NSA Henryk Wach Asesor WSA Barbara Orzepowska –Kyć (spr.) Protokolant Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.C., M.D., J.D., B.C.-wspólników s.c. A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie nakazu wycofania towaru za granicę RP podjęta w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. zarządził zwrot za granicę polichlorku winylu sprowadzonego z Węgier przez spółkę cywilną A kwalifikując towar jako odpad. Po rozpoznaniu odwołania strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Wnioskiem z [...] wspólnicy spółki cywilnej powołując się na art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa GUC z [...]. Postanowieniem z [...] nr [...] Prezes GUC wznowił postępowanie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji z [...]. Wnioskiem z [...] powołując się na art. 221 ustawy Ordynacja podatkowa strona wniosła do Dyrektora Izby Celnej w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa GUC z [...]. Z uwagi na fakt, iż strona w wyznaczonym terminie nie wniosła opłaty skarbowej od wniosku, decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wyrokiem z 27 października 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 2286/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...], wskazując na nruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Naruszenie to polegało na nieprawidłowym wezwaniu do zapłaty i nieprawidłowym doręczeniu pisma. Ponownie rozpoznając wniosek z [...] Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną tu decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa GUC z [...] nr [...]. Jako podstawę prawną wskazał art. 221, art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 262, art. 298 ustawy Kodeks celny, art. 5 ustawy Prawo celne W uzasadnieniu powołując się na art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa przypomniał, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności, wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w tej ustawie. Następnie odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku wyjaśnił, istotę regulacji prawnej dotyczącej postępowania wznowieniowego. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z [...], nie znane organowi odwoławczemu. Wbrew twierdzeniom strony, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej czy też nowego dowodu w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...], sygn. akt [...], którym uniewinniono K.C. od popełnienia przestępstwa polegającego na sprowadzeniu na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia odpadów innych niż niebezpieczne. Organ odwoławczy wskazał na wyrok NSA z 8 maja 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1452/95, z którego wynika, że rozstrzygnięcie sądu karnego nie wiąże organów celnych, które są władne samodzielnie oceniać stan faktyczny sprawy i wyciągać z niego odpowiednie wnioski. Podkreślił, że wyrok karny z [...] dotyczy okresu [...], natomiast w rozpoznawanej sprawie odpady zostały wprowadzone w [...], a decyzja o ich cofnięciu została wydana w [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wspólnicy spółki cywilnej A, wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji z [...], ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W szczególności zarzucono pominięcie orzeczenia karnego, które dotyczy tego samego stosunku prawnego. W uzasadnieniu opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie strona skarżąca przypomniała zarzuty - których w jej ocenie - niesłusznie nie uwzględniły organy celne. Przechodząc do przedmiotu tego postępowania, którym było ustalenie, czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na skutek wniosku strony z [...] podkreślono, że uniewinniający wyrok sądu karnego przesądza o tym, że przedmiotem importu do kraju było pełnowartościowe tworzywo termoplastyczne, a nie jakikolwiek odpad. Ten wyrok winien zostać uwzględniony w rozpoznawanej sprawie, ponieważ jest syntezą faktu i prawa. Wskazała na konieczność uwzględnienia dowodów przeprowadzonych w trakcie postępowania karnego, a zwłaszcza dowodu z opinii biegłego S.G., z której to opinii wynika, że do kraju został sprowadzony pełnowartościowy towar a nie odpad. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga wspólników spółki cywilnej A nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 245 § 1 pkt. 4 ustawy Ordynacja podatkowa - która ma zastosowanie w sprawie, ponieważ wniosek o wznowienie strona złożyła [...] - organ podatkowy może uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową i orzec w tym zakresie, co do istoty sprawy jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z przesłanek określonych w art. 240 § 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt. 1,2 i 5: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję." Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 243 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika zaś, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że po wydaniu przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzji z [...] nr [...], nie zaistniała obiektywnie żadna z okoliczności wymienionych we wniosku pełnomocnika o wznowienie postępowania. Strona w swoim wniosku stwierdziła, że prawomocny wyrok karny z [...] - stanowi dowód wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazała zatem na istnienie przyczyny wznowienia postępowania - z art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy Ordynacja podatkowa. Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić z dwóch powodów: po pierwsze-biegły sądowy na użytek sprawy karnej stwierdził, że importowany towar był odpadem tworzyw sztucznych tzw. użytkowym wyrażając przy tym pogląd, że definicja odpadów zawarta w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o odpadach (Dz.U. Nr 96, poz. 592) jest bardzo szeroka i nie przystaje do tworzyw sztucznych termoplastycznych, po drugie - organy celne swoje ustalenia oparły na opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska - organu umocowanego ustawowo, który zakwalifikował towar jako odpad polichlorku winylu. Między innymi przepisy tej ustawy stanowiły dla organów celnych materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Kwestionowanie przez stronę skarżącą na obecnym etapie postępowania legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, z powołaniem się na wyrok sądu powszechnego nie stanowi o tym, że została spełniona przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi. Przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zasadność decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...], którym odmówiono uchylenia w wyniku wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji z [...]. Poza oceną Sądu pozostają zatem te wszystkie argumenty podnoszone przez stronę, które dotyczą merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej z [...]. Rozpoznając skargę na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, nie można pominąć tego, że wszystkie okoliczności, na które powołała się strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania były jej znane, tak w chwili pierwotnej odprawy celnej, jak i w dacie wydania decyzji ostatecznej z [...]. Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło