III SA/Gl 758/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi R. S. (S.) na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 2 lipca 2024 r. nr WNS/DZ/KI/537.306226.2022 w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z 2 lipca 2024 r. nr WNS/DZ/KI/537.306226.2022, którą to Dziekan Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] w K. – dalej Dziekan, Organ odwoławczy, II instancji- po rozpoznaniu odwołania – K. S. dalej strona, skarżący - utrzymał w mocy decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z 27 kwietnia 2022 r. nr [...] orzekającą o skreśleniu R. S. - z listy studentów pierwszego semestru kierunku [...] w roku akademickim 2021/2022. W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego Dz. U. 2021.0.738 t.j - Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego) dalej k.p.a. W uzasadnieniu Dziekan wskazał, iż w/w decyzja z 27 kwietnia 2022 r. została doręczona skarżącemu w dniu 18 maja 2022 r. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie z dnia 1 czerwca 2022 r., które wpłynęło do Dziekanatu Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] w dniu 10.06.2022 r. Zaznaczył także, iż sprawa dotycząca skreślenia skarżącego z listy studentów pierwszego semestru kierunku: [...] w roku akademickim 2021/2022 była po raz kolejny rozpatrywana przez WSA w Gliwicach gdzie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r. (sygn.. akt m SA/GI 1034/23) Sąd zalecił organowi rozpoznającemu sprawę: ponowne rozpoznanie sprawy przy ocenie terminowości złożonego odwołania w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a następnie dokonanie analizy w tym zakresie i rozstrzygnięcie w zakresie wniesionego odwołania od decyzji z dnia 27 kwietnia 2022 r. Dziekan wskazał, iż środek zaskarżenia został wniesiony przez skarżącego po upływie ustawowego terminu przy czym w decyzji zawarte było pouczenie, iż stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin ten upłynął zatem w sprawie w dniu 1 czerwca 2022 r., zaś odwołanie od decyzji z dnia 1 czerwca 2022 r., które skarżący pozostawił poza Wydziałem Nauk Społecznych, zostało przekazane od Dziekanatu z Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej w dniu 10 czerwca 2024 r. złożono po upływie wskazanego terminu. W sytuacji zaś gdy organ ustali, że środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji został wniesiony przez stronę po upływie ustawowego terminu, a strona jednocześnie nie wniosła o jego przywrócenie organ odwoławczy musi wydać orzeczenie o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dalej Dziekan wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym ustalono: iż w dniu 10 czerwca 2022 r. z Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej - wspólnej biblioteki uczelni: Uniwersytetu [...] i Uniwersytetu [...] przekazano do dziekanatu wydziału odwołanie R. S., opatrzone datą 1 czerwca 2022 r. Zgodnie z informacją przekazaną przez pracownika CINTBA pismo zostało umieszczone we wrzutni książek. Zgodnie z § 12.5 Regulaminu studiów w Uniwersytecie [...] podania w sprawach wymagających wydania decyzji administracyjnych są wnoszone na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu na adres właściwego dziekanatu. Odwołanie od decyzji o skreśleniu R. S. z listy studentów zostało przekazane do dziekanatu Wydziału Nauk Społecznych w dniu 10 czerwca 2022 r. W związku z tym w ocenie Dziekana nie podlega ono rozpatrzeniu, z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do WSA w Gliwicach strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej normy i zasady postępowania administracyjnego a to w szczególności: art.6, art.7, art. 7a §1, art.7b w związku z art. 77§1 art. 10§1, art. 11§1 c k.p.a w związku z art.20a ust.2 Ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących I zadania publiczne (Dz.U.2024.307 t.j). Skarżący zwrócił nadto uwagę, iż organ wydający rozstrzygnięcie w sprawie określił jej jako "Decyzja", przy czym w zdaniu pierwszym pouczenia stwierdził, że "postanowienie jest ostateczne w toku instancji." Nadto Dziekan winien mieć na uwadze to iż poza wynikającym z Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] w K. terminem czternastu na odwołanie od decyzji o skreśleniu z listy studentów - alternatywnym terminem odwoławczym jest trzydzieści dni na ewentualne złożenie skargi do WSA w Gliwicach . Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2024r. poz. 935) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce w sprawie albowiem organ odwoławczy jak wynika z treści sentencji zaskarżonej decyzji po rozpoznaniu odwołania strony w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Rektora z dnia 27 kwietnia 2022r o skreśleniu z listy studentów. Tymczasem w uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził w sposób jednoznaczny, iż środek zaskarżenia od decyzji Rektora z dnia 27 kwietnia 2022r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów został wniesiony z uchybieniem 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Powyższe oznacza, iż zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem co w następstwie oznacza, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Warunkiem merytorycznego oceniania legalności decyzji Rektora z dnia 27 kwietnia 2022r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest konieczność zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia przysługującego stronie w administracyjnym toku instancji po myśli art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024r. poz. 1571) - odwołania. Jak stanowi art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. (§ 2). Po myśli zaś art. 134. K.p.a organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Obowiązkiem zatem organu II instancji przed podjęciem decyzji w postępowaniu odwoławczym jest konieczność przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Konsekwencją powyższego jest także konieczność podjęcia orzeczenia po myśli art. 134 k.p.a w sprawie przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przenosząc powyższe uwagi na stan faktyczny sprawy należy stwierdzić ,że organ II instancji wydając sporną decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Utrzymanie w mocy spornej decyzji z dnia 27 kwietnia 2022r. oznacza, iż organ ten przyjął, że strona dotrzymała ustawowego terminu do wniesienia odwołania co nie znajduje już wprost potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji gdzie stwierdzono, iż doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Ponownie orzekając w sprawie organ odwoławczy najpierw oceni, czy środek odwoławczy został wniesiony w ustawowym terminie i czy spełnia inne wymogi formalne, a następnie adekwatnie do dokonanych ustaleń podejmie stosowne rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym mające umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.