III SA/Gl 759/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-14
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska-Kyć, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem do kontroli na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) jest zgodne z prawem, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił przesłanki odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem do kontroli było zgodne z prawem, ponieważ przewoźnik nie wykonał obowiązku określonego w art. 12a ust. 3 ustawy SENT. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a przesłanki odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny nie zostały spełnione. Kara ma charakter obligatoryjny i opiera się na odpowiedzialności obiektywnej, wykluczając uznaniowość organów w tym zakresie.Stan faktyczny
W. D., jako przewoźnik, została ukarana karą pieniężną za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem do kontroli w oddziale celnym, co było obowiązkiem wynikającym z ustawy SENT. Organ I instancji nałożył karę, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy, odrzucając argumenty skarżącej dotyczące m.in. sytuacji finansowej i pandemii COVID-19. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i proceduralnego oraz niewłaściwą ocenę przesłanek odstąpienia od kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], znak [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., (dalej jako organ), utrzymał decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020r . poz.1325 ze zm., dalej ustawa O.p.) w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 3 i art. 26 ust. 1, 2 i 5, art. 27 ust 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 859 ze zm., dalej ustawa SENT), nakładającą na W. D. (dalej jako "skarżąca") karę pieniężną w wysokości [...] zł za niedopełnienie przez przewoźnika obowiązku o którym mowa w art. 12a ust 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 859 ze zm.), poprzez nieprzedstawienie środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] w wyznaczonym oddziale celnym Urzędu Celno-Skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
Z akt sprawy wynika że, w uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji m.in. podniósł że, w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, w dacie zakończenia przewozu towarów, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli. Skarżąca (Przewoźnik) nie wypełniła nałożonego przepisem art. 12a ust 3 ustawy SENT obowiązku i dlatego podlega karze pieniężnej.
Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie oraz odstąpienie od nałożenia kary, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji naruszył zasadę prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie do organów tj. art.121 § 1 ustawy O.p. oraz zasadę przekonywania tj. art.124 ustawy O.p. przez przyjęcie że uchybienie formalne skarżącej uniemożliwiło stwierdzenie czy w przedmiotowej sprawie doszło do uszczuplenia podatku bądź że stwarzało realne zagrożenie uszczuplenia przez skarżącą dochodów budżetowych państwa. W związku z czym organ I instancji nie uwzględnił wyrażonego w art.22 ust 3 ustawy SENT, "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" i nie odstąpił od wymierzenia nałożonej kary ponieważ z uwagi na pandemię koronawirusa COVID-19, dotkliwość obostrzeń w branży transportowej jest porównywalna z innymi obszarami życia mimo że, skarżącej nie towarzyszyła całkowita utrata dochodów. Nadto zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie art.120, 121, 122, 187 § 1 oraz art.191 ustawy O.p. w sposób mający istotny wpływ na wynika sprawy, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego.
Organ nie podzielił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano podstawowe elementy stanu faktycznego sprawy wskazując, że zgodnie ze zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów (dalej określanego jako system SENT) przewoźnikiem wykonującym przewóz była skarżąca, która dokonywała przewozu towaru klasyfikowanego pod pozycją [...], w ilości [...]kg,. Podmiotem wysyłającym towar była "A", [...],[...] z N. Podmiotem odbierającym była "B", [...], [...] ze S. Przewoźnikiem była skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "C", ul. [...], [...] J. Wjazd na teren polski miał mieć miejsce w O. a opuszczenie kraju w C.. W wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono że, przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wobec czego wezwano przewoźnika do przedstawienia środka transportu z towarem do siedziby Oddziału Celnego w C. w celu przeprowadzenia kontroli. Jednocześnie w wezwaniu pouczono stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niewykonania obowiązku stawiennictwa się do kontroli. Skarżąca (Przewoźnik) nie stawiła się do kontroli, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...]zł.
W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie przewoźnik towaru, wskazanego w zgłoszeniu, miał niewątpliwie obowiązek, wynikający z art. 12a ust. 3 ustawy, stawienia się na wezwanie w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego w C. w celu przeprowadzenia kontroli. Obowiązku tego Skarżąca nie dokonała przez co naruszyła art. 12a ust. 3 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie została nałożona kara pieniężna w wysokości [...]zł.
Odnosząc się do oceny zarzutów odwołania koncentrujących się wokół kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość stosowania tej instytucji. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest uzasadnione jedynie w przypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które przewoźnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przypadki takie muszą być nadzwyczajne, gdyż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od tej zapłaty. Podano, że zawarte w art. 22 ust. 3 ustawy, pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika" są pojęciami nieokreślonymi i muszą być oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że zadaniem organów podatkowych jest również dbanie o wpływy do budżetu państwa.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie niniejszej badając istnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, w związku z przedstawieniem przez stronę informacji o jej sytuacji finansowej, organ pierwszej instancji, oparł się na tych informacjach oceniając kondycję finansową skarżącej. W oparciu o powyższe okoliczności organ doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje groźba utraty przez skarżącą płynności finansowej, czy brak możliwości regulowania zobowiązań. Stwierdzone zaś w sprawie niniejszej naruszenia nie powstały w związku ze szczególnymi zdarzeniami, niezależnymi od sposobu postępowania strony, (np. zdarzenie losowe, wypadek, sytuacja nadzwyczajna), a wręcz przeciwnie były bezpośrednią konsekwencją działania skarżącej jako przewoźnika, co skarżąca sama potwierdziła w piśmie z dnia 25 lipca 2020r. stwierdzając że: "nasz błąd był wynikiem przeoczenia a niecelowego działania". Wskazane natomiast przez stronę argumenty takie jak błąd, omyłka, czy działania przyczyn zewnętrznych nie są sytuacją nadzwyczajną, która wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Reasumując organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie, wbrew temu co podnosi w odwołaniu skarżąca, nie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego uzasadniających możliwość skorzystania z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wydanie rozstrzygnięcia odstępującego od wymierzenia kary stanowiłoby nienależną stronie subwencję z budżetu państwa i prowadziłoby do nierównomiernego traktowania pozostałych przewoźników drogowych, którzy spełniają wymogi wymagane przedmiotową ustawą. W świetle powyższego, za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła w dniu [...] skargę do WSA. W skardze wniesionej do tutejszego sądu administracyjnego na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. skarżąca zarzuciła jej naruszenie:
1) art. 120, 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego w następstwie czego organ II instancji nie poddał pod ocenę:
-czy transport z dnia 31 stycznia 2020r. był zgodny z prawem,
-czy w związku z naruszeniem obowiązków przewidzianych w ustawie SENT doszło do uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa,
-jaki jest stosunek wysokości kary nałożonej na ww przewóz względem wysokości dochodu skarżącej uzyskanego z tego przewozu (po potrąceniu kosztów związanych z tym zleceniem),
-czy stwierdzone uchybienie zostało dokonane w warunkach oszustwa czy innego przestępstwa,
-czy nieprawidłowości zdarzyły się jednokrotnie (sporadycznie), czy tez występują na tyle często, że świadczą o co najmniej niedbałości i nienależytej staranności w prowadzeniu przez skarżącą działalności gospodarczej,
-niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, który został ustalony w sposób niepełny poprzez całkowite pominięcie wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary, jak też pandemii koronawirusa, co podważa zaufanie co do sposobu prowadzenia postępowania i rzetelności organów podatkowych;
2) pominięcie że, z woli ustawodawcy zbędne i niepotrzebne do osiągnięcia celu ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020, poz. 859 z późn. zm., dalej jako ustawa SENT) jest wszczynanie postępowań, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towaru i usług.
3) art. 124 ust. 3 ustawy O.p. w zw. z art. 121 § 1 ustawy O.p. poprzez brak realnego i adekwatnego uzasadnienia decyzji, a w szczególności – pozbawionego analizy wszystkich istotnych przesłanek wyjaśniających to, czy w niniejszej sprawie istnieje ważny interes przewoźnika lub interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia tak wysokiej kary pieniężnej,
4) zasady proporcjonalności, wywodzonej z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia określonego celu i nienakładanie na podmioty prawa dotkliwych kar pieniężnych nieproporcjonalnych do rozmiaru przewinienia dokonanego w sposób nieumyślny i niezawiniony,
5) art. 22 ust. 1 pkt 3 i ust 3 oraz art. 26 ust. 1, ust. 3 ustawy SENT poprzez błędną zawężającą wykładnię pojęcia "ważny interes przewoźnika i interes publiczny".
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...],
- zasądzenie kosztów postepowania sądowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły się rozważania na temat instytucji odstąpienia od nałożenia kary, mimo, iż okoliczności indywidualne dotyczące skarżącej firmy takie jak jej sytuacja finansowa zostały wskazane we wniosku z dnia 15 września 2020 r. o odstąpienie od nałożenia kary, jak też te same okoliczności zostały podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej powinny one być wzięte pod uwagę podczas wydawania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy czego nie zrobiono. Nadto skarżąca zarzuciła, iż organ całkowicie pominął w uzasadnieniu skarżonej decyzji kwestię powszechnie wiadomą, a mianowicie fakt trwającej pandemii koronawirusa i związanego z nią zamknięcia granic oraz jego wpływu na kwestie ewentualnego choćby odstąpienia od kary z uwagi na interes publiczny, jak też interes strony. Nadto zarzuciła organom nienależyte zbadanie okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej powoływana jako p.p.s.a. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...], Nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...]zł za nieprzedstawienie do kontroli na wezwanie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 859 z późn. zm.; dalej: "ustawa o SENT").
W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy przypisując Skarżącemu jako przewoźnikowi niewykonanie obowiązku stawienia się w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem, co było okolicznością bezsporną.
Według treści zgłoszenia przewozem tranzytowym przez terytorium Polski z N. na S. miały być objęte towary podlegające monitorowaniu ze względu na klasyfikację i wagę (towar klasyfikowany do pozycji [...], o masie brutto [...] kg).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.
W ocenie orzekającego Sądu, w niniejszej sprawie prawidłowo wygenerowano zgłoszenie zawierające wystosowane do skarżącego przewoźnika, na podstawie art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, wezwanie do przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanego najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli. Wraz z wygenerowanym automatycznie numerem referencyjnym zgłoszenia skarżący przewoźnik otrzymał – zgodnie z art. 12a ust. 3 przesłane wraz z numerem referencyjnym – wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym w wezwaniu miejscu. Jak wynika z formularza zgłoszenia, wezwanie wskazuje numer referencyjny zgłoszenia, którego dotyczy, zawiera pouczenie o możliwości przyspieszenia czynności kontrolnych przez zgłoszenie się pod wskazany adres, jak również zawiera pouczenie o karze pieniężnej w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli. Jak wyżej wskazano, a co wynika wprost z art. 12a ust. 1 ustawy o SENT wynika, że wezwanie jest przesłane wraz z numerem referencyjnym. Zatem osoba dokonująca zgłoszenia w imieniu przewoźnika musi być uprawniona do odebrania numeru referencyjnego, a jeśli wraz z tym numerem przesyłane jest wezwanie, to również i do odebrania tego wezwania. Powyższa okoliczność w przedmiotowej nie jest kwestionowana, przez Skarżącą.
Dodatkowo wskazać należy, że ustawa o SENT zawiera autonomiczne przepisy regulujące kontrolę przewozu towarów. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2, kontrola przewozu polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie odpowiednio zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, czemu służy m.in. wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem wystosowane na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o SENT, kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru, oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji.
Zdaniem Sądu, uchylanie się skarżącej od udzielenia odpowiedzi na wezwania organu, nie może zwalniać przewoźnika od określonej odpowiedzialności.
W trakcie postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów i dokumentów, które mogłyby podważyć ustalenia organów. Z kolei analiza aktywności organu w trakcie postępowania (postanowienie o wszczęciu, kierowane wezwania i pouczenia), poinformowanie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów wskazują, że nie doszło do naruszenia przepisów procesowych o zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu oraz zasady budzenia zaufania do organów podatkowych i udzielania niezbędnych wyjaśnień (art. 121 § 1 O.p).
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały także podstawę prawną ukarania w zakresie nieprzedstawienia środka transportu do kontroli i właściwie określiły wysokość kary (art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT). Należy przy tym zauważyć, że wezwanie otrzymane przez przewoźnika wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia zawierało wyraźne pouczenie o karach administracyjnych, zaś w pouczeniu zawartym w postanowieniu o wszczęciu postępowania wskazano, że prosi się "o przekazanie informacji, dokumentów uzasadniających ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, które mogą wpłynąć na treść wydanego na zakończenie postępowania rozstrzygnięcia".
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organy przy ba daniu przesłanek uzasadniających odstąpienie od ukarania wynikające z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Stosownie do treści art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki czy działania przyczyn zewnętrznych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Istotnie, przyznać trzeba, że kara za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem jest wysoka, ale ma ona spowodować, by naruszenia przepisów były nieopłacalne. Sankcja ma odstraszać i działać prewencyjnie. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej wskazać należy, że konstrukcja przepisu art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT, wskazuje jednoznacznie na odpowiedzialność obiektywną, niedopuszczającą różnicowania odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy.
Zdaniem Sądu organy obydwu instancji prawidłowo zinterpretowały przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego". Podkreślić przy tym należy, że mimo pouczenia w postanowieniu o wszczęciu postępowania, strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek przesłanek oraz jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej uiszczenie kary czy okoliczności charakteryzujących jej sytuację finansową wystarczająco by uzasadnić odstąpienie od wymierzenia kary.
Zdaniem Sądu organ uzyskał informacje o sytuacji ekonomicznej skarżącej na podstawie dostępnych danych. Dokonał uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej skarżącej. Dowiódł wielkości prowadzonej działalności, niewystępowanie złej sytuacji ekonomicznej czy braku płynności. Organ pierwszej instancji zatem, przy prawidłowo zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumieniu pojęcia "ważny interes przewoźnika", nie miał możliwości sformułowania oceny o wystąpieniu tej przesłanki odstąpienia od ukarania, w tym nie miał możliwości dokonania innej niż wyżej przedstawiona, uproszczona analiza ekonomiczna sytuacji przewoźnika. Natomiast wyłącznie fakt surowości kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej skarżącej, czy wręcz doprowadzeniu do zagrożenia egzystencji firmy. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika".
Ponadto, wbrew temu co podnosi w skardze skarżąca, organ rozpatrując odwołanie zapoznał się z pismem skarżącej z dnia 25 lipca 2020 r. o odstąpieniu od nałożenia kary z uwagi na przedstawione tam argumenty. Treść tego pisma, jak wynika z akt administracyjnych, jest co do zasady tożsama z treścią odwołania. W ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że wskazane w nim okoliczności w zakresie kondycji finansowej firmy zostały wzięte pod uwagę przy badaniu przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Zgodzić się jednocześnie należy z organem II instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na złą kondycję finansową skarżącej firmy.
Wobec przedstawionych okoliczności należy podzielić konkluzję zawartą w zaskarżonej decyzji, że w sytuacji skarżącej nie zaistniały uzasadnione ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Ponadto, co godzi się również podkreślić, zagrożenie na jakie wskazywała Skarżąca we wniosku o odstąpienie od nałożenia kary, a mianowicie ograniczenie transportu drogowego w tym również międzynarodowego w związku z trwającą pandemią koronawirusa Covid 19, nie miały znaczenia w niniejszej sprawie.
W kwestii "interesu publicznego" wskazać należy, że prawidłowo organy zinterpretowały ten interes jako uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Prawidłowo również organ wskazał, że zasadą jest płacenie należności publicznych, gdyż odstąpienie od tego obowiązku stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku powodujący konieczność sięgnięcia przez stronę po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy prawidłowo i wyczerpująco ustaliły brak wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od sposobu postępowania skarżącej. Organy prawidłowo dokonały analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji zobowiązanego) lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Zwrócono uwagę na przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy czy też ratio legis ustawy o SENT i uznano, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Argumentacja organów zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. Wobec braku wystąpienia przesłanek interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika (podstawowych i kluczowych dla uzyskania przywileju odstąpienia od ukarania) brak jest podstaw do sięgania po treść art. 26 ust. 3 ustawy o SENT i rozważanie, czy odstąpienie odpowiada tym przepisom.
Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podniesione przez Skarżącą. Organy oparły bowiem swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Postępowanie było zaś prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji.
Należy zgodzić się ze skarżącą, że zgodnie z art. 121 § 1 ustawy O.p, postępowanie o nałożenie kary pieniężnej (jak podatkowe) powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 122 ustawa O.p). Organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 ustawa O.p). Zgodnie zaś z art. 191 ustawy O.p., organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budziły wątpliwości, a ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach procedury podatkowej, jakie miały zastosowanie w tej sprawie. Sąd nie dostrzegł jednak wadliwości w tym zakresie, tym bardziej, że sama Skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych, ale wyłącznie umniejsza rangę stwierdzonego uchybienia celem uniknięcia kary.
Podsumowując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadniły swoje stanowisko co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. W konsekwencji za bezpodstawne należy uznać zarzuty sformułowane w skardze.
W tym stanie rzeczy, skoro zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło