III SA/Gl 765/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-01-30
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpisanie terminu ważności w dokumencie prawa jazdy, podczas gdy wcześniej nabyte uprawnienia w danych kategoriach były bezterminowe, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego, i czy organ był uprawniony do takiego wpisu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpis terminu ważności w dokumencie prawa jazdy jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niemniej jednak, skarga została oddalona, ponieważ organ prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa, wyznaczając datę ważności dokumentu na 15 lat od daty wydania, co było zgodne z obowiązującymi przepisami w momencie wymiany dokumentu. Sąd podkreślił, że data ważności dokumentu prawa jazdy nie jest tożsama z datą nabytych uprawnień, a skarżący nie kwestionował wcześniej takiego sposobu określania ważności dokumentu, co czyniło skargę przedwczesną.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na czynność Prezydenta Miasta B. polegającą na wpisaniu terminu ważności w wydanym dokumencie prawa jazdy. Skarżący podniósł, że pierwotnie uzyskał prawo jazdy bezterminowe, a późniejsze wymiany dokumentu na terminowy naruszają jego uprawnienia. Organ wyjaśnił, że wpisany termin ważności wynikał z zastosowania przepisów rozporządzenia dotyczącego wymiany zagranicznych praw jazdy, a skarżący wcześniej nie kwestionował takiego sposobu określania ważności dokumentu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia 3 marca 2023 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności w dokumencie prawa jazdy oddala skargę.
M. W. (dalej: skarżący) złożył skargę na czynność Prezydenta Miasta B. (dalej: organ, Prezydent) w przedmiocie wpisania terminu ważności w wydanym dokumencie prawa jazdy.
W skardze podniósł, że w 1987 r. uzyskał prawo jazdy kat. A i B jako bezterminowe, jednak przy kolejnych wymianach prawa jazdy zmieniono je na terminowe. Wskazał przy tym, że wymieniał również polskie prawo jazdy na angielskie, a po upływie roku z powrotem na polskie, co nie powinno zmienić zakresu wcześniej uzyskanych uprawnień. Przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. K 5/13, podnosząc, że techniczna wymiana blankietu prawa jazdy nie może pozbawiać wcześniej nabytych uprawnień.
Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że rozpoznając wniosek skarżącego z 8 lutego 2023 r. o wymianę prawa jazdy, wymienił dokument ze względu na zmianę danych, przy czym nie dokonał żadnych zmian w zakresie ważności uprawnień kat. AM.A1.A2.A.B1,B,B+E,T. Wskazał, że w poprzednim dokumencie prawa jazdy, uprawnienia pojazdami w tym zakresie zostały nadane z terminem ważności do dnia 7 stycznia 2034 r., a nowy dokument wydany 3 marca 2023 r. zawierał tylko powtórzenie tych zapisów. Organ wyjaśnił ponadto, że 7 stycznia 2019 r. na podstawie złożonego wniosku i załączonych dokumentów, w tym prawa jazdy brytyjskiego, wydano skarżącemu prawo jazdy w zakresie uprawnień m.in. kat. AM,A1,A2,A2, A, B1,B, B+E,T, z terminem ważności do dnia 7 stycznia 2032 r., na podstawie §10 ust. 3 pkt 10 lit. f Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. 2016r., poz. 231 ze zm.). Termin ważności powyższych uprawnień w brytyjskim dokumencie opiewał na dzień 2 czerwca 2034 r. i w dniu wymiany na polskie prawo był dłuższy niż 15 lat. Stosując ww. przepis, dodano do daty wydania prawa jazdy ( 7 stycznia 2019 r.) 15 lat i wpisano termin ważności uprawnień do dnia 7 stycznia 2034 r., czego skarżący wówczas nie kwestionował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej polegająca na wpisaniu przez organ terminu ważności uprawnień w dokumencie prawa jazdy wydanym 3 marca 2023 r.
Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że wpis w prawie jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu jest objęty kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności przeprowadzona przez Sąd w tak zakreślonej kognicji wykazała, że skarga nie jest uzasadniona.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest, czy organ administracji był uprawniony do wpisania w dokumencie prawa jazdy odnośnie kat. A i B, daty ważności tego dokumentu 7 stycznia 2034 r., podczas gdy wcześniej nabyte uprawnienia skarżącego w tych kategoriach były bezterminowe.
Poza sporem pozostaje, że skarżący posiadał brytyjskie prawo jazdy, w którym jako termin ważności uprawnień m.in. kat. AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T wpisano 2 czerwca 2034 r. W dniu wymiany tego dokumentu na polskie prawo jazdy zastosowano przepis § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia, zgodne z którym w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii Cl + E, C+E, D1+E lub D+E.
Uwzględniając treść powołanego przepisu rozporządzenia organ prawidłowo oznaczył datę ważności uprawnień dla kategorii AM,A1,A2,A,B,B1,B+E, T na dzień 7 stycznia 2034 r. , dodając 15 lat do daty wydania prawa jazdy tj. 7 stycznia 2019 r.
Należy przy tym podkreślić, że data ważności prawa jazdy nie jest tożsama z datą nabytych uprawnień do kierowania pojazdami, o czym szeroko wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, tracą ważność. Sam dokument prawa jazdy z określoną datą ważności nie ma wpływu na dalsze istnienie uprawnień do kierowania pojazdami po stronie osoby, która je uprzednio bezterminowo nabyła. Zatem mimo określonego terminu ważności samego dokumentu prawa jazdy, nie utracą bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Należy przy tym dodać, że organ zastosował obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wymianę prawa jazdy przepisy prawa. Skarżący, mimo wcześniejszych licznych wniosków o wydanie i wymianę prawa jazdy dopiero w skardze sformułował swoje żądanie co do określenia wcześniej uzyskanych uprawnień kat. A i B jako bezterminowe. Skoro wcześniej nie występował do organu z żądaniem objętym skargą, należy stwierdzić, że złożona skarga jest przedwczesna. Wydane prawo jazdy nie było pierwszym, w którym określono datę ważności dokumentu. W stanie faktycznym sprawy, organ został pozbawiony możliwości zajęcia stanowiska, a stan sprawy i podstawę prawną przedstawił dopiero w odpowiedzi na skargę. Sąd nie zastępuje organu w podejmowaniu rozstrzygnięć.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło