III SA/Gl 767/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści wniesionej do tut. Sądu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności L.J., jako Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tejże Spółki z tytułu podatku od towarów i usług, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał również ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Poza domem o pow. [...] m2 innych składników majątku nie posiadają. Ich miesięczny dochód wynosi 3.700,00 zł brutto. Kwota ta obejmuje świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1.500,00 zł oraz wynagrodzenie za pracę żony rzędu 2.200,00 zł. Dlatego też do zapłacenia zobowiązania podatkowego wynikającego ze spornej decyzji zmuszony był zaciągnąć pożyczkę, którą aktualnie spłaca. Tymczasem od lat choruje na nadciśnienie tętnicze oraz cukrzycę, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami na zakup leków oraz z koniecznością odbywania podróży z osobą towarzyszącą. Ponieważ powyższe dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia [...] r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku przez: - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość pobieranego przez żonę wynagrodzenia za pracę w okresie ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie odpisu bądź kserokopii złożonego przez skarżącego oraz jego żonę za 2010 r. zeznania podatkowego lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości wszystkich osiągniętych w roku 2010 dochodów; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp.; - przedłożenie wyciągu z posiadanego przez wnioskodawcę i jego żonę rachunku bankowego obrazującego operacje dokonywane w jego ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - udokumentowanie stosownymi fakturami VAT, rachunkami lub paragonami wystawionymi przez przychodnie, szpitale albo apteki ponoszonych na leczenie wydatków, natomiast w przypadku ich nieposiadania należało przedstawić zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt konieczności stałego zażywania leków, regularnego poddawania się odpłatnym świadczeniom leczniczym lub opiece osób trzecich; - przedłożenie odpisów lub kserokopii zawartych umów obrazujących wysokość zaciągniętych kredytów, ich oprocentowanie oraz przewidywany termin spłaty w oparciu o ustalony harmonogram; - nadesłanie odpisów lub kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez wnioskodawcę dochodów w postaci przekazu pocztowego czyli tzw. "odcinka" z pobieranej emerytury za ostatni miesiąc, a także decyzji o jej przyznaniu. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczone zostało adresatowi za pośrednictwem Urzędu Poczty w dniu [...]r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono jednak bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Do dnia dzisiejszego skarżący nie wykonał bowiem wezwania z dnia 17 czerwca 2011 r., tj. nie nadesłał żądanych dokumentów obrazujących wielkość spłacanych z tytułu zaciągniętego kredytu lub pożyczki rat. Podobnie wysokość zadeklarowanego dochodu nie została potwierdzona w sposób przewidziany w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), podczas gdy poziom i struktura ponoszonych stale wydatków dotyczących kosztów bieżącego utrzymania i leczenia nie została w żaden sposób podana. Dlatego też przyjąć należało, iż skarżący nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania tak w całości jak i w części. Orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.