III SA/Gl 774/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-06-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony skarżącej, charakteryzująca się niskimi, nieregularnymi dochodami z prac dorywczych, statusem osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, korzystaniem z dopłaty do czynszu oraz doraźną pomocą materialną, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niskie dochody skarżącego, nieregularność tych dochodów, status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, korzystanie z dopłaty do czynszu oraz doraźna pomoc materialna wskazują, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Strona skarżąca A.P. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie, nieregularne dochody z prac dorywczych, status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, korzystanie z dopłaty do czynszu oraz doraźną pomoc materialną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia doradcy podatkowego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się przyznania pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.
A.P. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.
Z oświadczenia wnioskodawcy, zawartego na druku urzędowego formularza wynika, że z uwagi na jego sytuację finansową, nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, niezbędnym jest – w ocenie wnioskodawcy – korzystanie z pomocy wykwalifikowanego pełnomocnika procesowego. Skarżący wskazał też, że mieszka sam w lokalu o powierzchni [...] m2. Lokal ten znajduje się w zasobach MPGKiM w S., nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, od dnia [...] posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych, z których miesięczny dochód brutto wynosi około [...] zł.
W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego, skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową. W pierwszej kolejności wnioskodawca oświadczył, że wykonywane przez niego prace dorywcze polegają na: pisaniu pism urzędowych, sprawdzaniu wiarygodności firm, sprawdzaniu dokumentów geodezyjnych oraz sprawdzaniu planów zagospodarowania przestrzennego i warunków zabudowy w poszczególnych gminach. Ponadto załatwia także "inne sprawy na życzenie klientów". Usługi te nie są wykonywane na podstawie umów zlecenia, czy o dzieło. Łącznia kwota stałych opłat miesięcznych ponoszonych na czynsz, energię i gaz wynosi [...] zł. W utrzymaniu skarżącego w dużej mierze pomaga mu jego dobra znajoma B.K. Z jej pisemnego oświadczenia wynika, że nie udziela ona skarżącemu pomocy pieniężnej, a jedynie pomoc materialną, w postaci posiłków oraz środków czystości. Decyzją Prezydenta miasta S. przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] do [...]. Z tym, że warunkiem koniecznym przyznania dodatku mieszkaniowego jest wywiązywanie się z bieżących opłat mieszkaniowych.
Postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i odmówił przyznania pomocy w pozostałym zakresie, stwierdzając, że okoliczności sprawy uzasadniają jedynie częściowe uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Od tego postanowienia w ustawowym terminie wpłynął sprzeciw skarżącego, w którym wniósł o udzielenie pomocy w pełnym zakresie, tj. również poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu podniósł, że jego dochody są nieregularne; w maju dochód wyniósł tylko [...] zł; pomoc udzielana mu przez B.K. jest doraźna; dopłaty eksploatacyjne za mieszkanie są zmienne, zależne od sezonu grzewczego; musi ponosić koszty biletów miesięcznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a.) mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy, wskazać trzeba, że w ocenie Sądu okoliczności sprawy uzasadniają całkowite uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że: prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe; od [...] posiada status bezrobotnego bez prawa do zasiłku; wykonuje prace dorywcze z nieregularnym średnim miesięcznym dochodem w kwocie około [...] zł, a czasami [...] zł; ponosi miesięczne stałe opłaty na mieszkanie, media w kwocie [...] zł; korzysta z dopłaty za mieszkanie w kwocie [...] zł; korzysta z doraźnej pomocy w formie posiłków i środków czystości.
W ocenie Sądu niskie dochody skarżącego, korzystanie z pomocy społecznej w postaci dopłaty do czynszu za mieszkanie wskazują, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w całości (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło