III SA/Gl 778/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch,, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi G. J. na czynność Wojewody [...] w przedmiocie dotacji z budżetu państwa postanawia: odrzucić skargę. G. J. (dalej jako strona, skarżący) [...] r. nadał na Poczcie skargę na czynność Wojewody [...] (dalej jako organ) z [...] r. w przedmiocie odrzucenia oferty w ramach Resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "[...]" [...] (dalej jako Program). Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił: Dnia [...] r. wpłynęła do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. złożona w module 3 oferta strony na utworzenie i funkcjonowanie 50 miejsc instytucji opieki w niepublicznym żłobku prowadzonym przez stronę. W trakcie weryfikacji tej oferty organ powziął wątpliwość co do faktycznego utworzenia nowych miejsc w żłobku, ponieważ miałyby one zostać utworzone w tym samym miejscu, w którym funkcjonował już żłobek z 50 miejscami opieki prowadzony przez spółkę z o.o., której prezesem zarządu jest skarżący. Miejsca w żłobku prowadzonym przez spółkę miały zostać zlikwidowane, a w ich miejsce miały powstać miejsca w żłobku prowadzonym przez stronę. Powyższe wątpliwości doprowadziły organ do podjęcia decyzji o niezakwalifikowaniu oferty strony do wsparcia ze środków programu. Oferta została ujęta w wykazie ofert odrzuconych w module 3 i przekazana [...] r. Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej. Tenże zaakceptował listę ofert odrzuconych i zgodnie z pkt 8.4 Programu [...] opublikował w ogłoszeniu prasowym, na stronie internetowej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., dołączając wymaganą informację o ofertach odrzuconych. Na rozprawie 10 listopada 2021 r. Sąd postanowił zobowiązać organ do przedstawienia wykazów ofert złożonych w module trzecim pozostawionych bez rozpatrzenia oraz odrzuconych, które zostały przekazane do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej [...] r. oraz oświadczenia się kiedy zostały ogłoszone wyniki konkursu zgodnie z pkt 8.12 Programu. W odpowiedzi organ przekazał żądany wykaz wskazując jednocześnie, że oferta strony spełnia również przesłanki do pozostawienia jej bez rozpatrzenia (nie tylko odrzucenia). Podał również, że wyniki konkursu zostały ogłoszone [...] r. Do pisma organ dołączył pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Polityki Rodzinnej z [...] r. skierowane do Urzędu Wojewódzkiego w K. informujące o ogłoszeniu wyników konkursu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako wniesiona po terminie. Sąd podzielił zawarte w skardze stanowisko co do dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na czynność w ramach I etapu ubiegania się o otrzymanie dotacji, a oparte na postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 452/19. Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako ppsa), wiązane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska (red. T. Woś), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). Rozważenia wymaga kwestia terminu do wniesienia skargi na tą czynność. Zgodnie z art. 53 § 2 ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Skarżący w złożonej skardze argumentował, że o odrzuceniu jego oferty dowiedział się z pisma organu z [...] r., a zatem z datą jego doręczenia rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu. Argumentacji tej jednak Sąd nie podzielił uznając, iż termin do wniesienia skargi zaczął biec z dniem ogłoszenia wyników konkursu. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisu art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 75), zgodnie z którym minister właściwy do spraw rodziny opracowuje resortowe oraz rządowe programy rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz finansowo wspiera te programy. Opracowanie i realizacja programów odbywa się we współpracy z wojewodą. Programy, o których mowa w ust. 1, określają tryb i kryteria wyboru podmiotów korzystających z nich, w szczególności (...). Resortowy program rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 "[...]" [...] z [...] r. według którego przeprowadzony był konkurs, w którym skarżący wziął udział stanowi w punkcie 8.12, że wyniki konkursu zostaną podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz przekazane do urzędów wojewódzkich. Ogłoszenie wyników konkursu nastąpi w następujących terminach: 1). Moduł 1 – do [...] r., 2). Moduł 2-4 – do [...] r. W myśl z kolei punktu 8.13 odrzucenie oferty w wyniku oceny, a także nieprzyznanie dofinansowania, jest ostateczne i nie podlega procedurom odwoławczym. Z powyższego wynika, że Program określa m.in. tryb wyboru podmiotów korzystających z Programu. W ramach określenia trybu, w Programie "[...]" [...] określono sposób ogłoszenia wyników i termin dokonania tej czynności. W ocenie Sądu z datą ogłoszenia wyników rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi wynikający z art. 53 § 2 ppsa. Uzyskanie przez skarżącego pisma z [...] r. nie otworzyło na nowo terminu, który już upłynął. Na przedstawioną wyżej ocenę nie ma wpływu fakt, że poprzez ogłoszenie wyników skarżący nie poznał motywów, jakimi kierował się organ odrzucając jego ofertę. Taka bowiem jest istota czynności podlegających skardze do sądu administracyjnego, że nie muszą one zawierać uzasadnienia. Czynnością tą było odrzucenie oferty, o czym skarżący winien się dowiedzieć zapoznając się z wynikami konkursu opublikowanymi zgodnie z Programem ustalonym na podstawie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. SK 21/99 wskazał, że nie istnieje w żadnym systemie prawnym bezwzględne i absolutne prawo do sądu - które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony swych praw na drodze sądowej. To stwierdzenie należy odnieść do wszystkich kategorii praw, bowiem samo ukształtowanie postępowania przed sądem w sposób respektujący określone procedury, (co do zasad inicjowania postępowania, terminów procesowych i materialnych, opłat, reprezentacji stron przed sądem, rygorów postępowania dowodowego etc.) stanowi istotne i rzeczywiste ograniczenie prawa do sądu, konieczne jednak ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, jak w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu czy zaufania do prawa. Te powszechnie przyjęte i ogólnie stosowane we wszystkich rodzajach postępowania formalne rygory proceduralne wyznaczają więc bardzo wyraźnie granice, w jakich może być realizowane prawo do sądu, a jednocześnie tworzą punkt odniesienia przy ocenie tych formalnych restrykcji, które sięgają dalej i wyznaczają węziej pole, w jakim może dokonywać się ochrona sądowa określonego prawa. W konsekwencji przyjęcie stanowiska, że termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg z chwilą otrzymania pisma organu z [...] r. doprowadziłby do nieograniczonej w czasie niepewności co do rozstrzygnięcia konkursu. Każdy uczestnik konkursu, którego oferta zostałaby odrzucona poprzez złożenie wniosku o podanie wyników konkursu otwierałby sobie termin do zaskarżenia czynności do sądu administracyjnego, a tym samym do podważenia jego wyników. Takiej sytuacji akceptować nie można. Skoro ani Program ani ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 nie przewidują pisemnego zawiadamiania uczestników konkursu o jego wynikach, to nie ma podstaw do przyjęcia, że przesłanie pisma z [...] r. otwierało bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin rozpoczął swój bieg z chwilą ogłoszenia wyników konkursu. Zaznaczyć również należy i to, że Sąd rozpoznając skargę nie pozostaje związany podniesionymi w niej zarzutami i złożonymi wnioskami, lecz bada sprawę w jej całokształcie. Dysponuje więc aktami administracyjnymi pozwalającymi prześledzić tok rozumowania organu i zbadać zgodność z prawem podjętej czynności. Dla rozpoznania skargi nie jest zatem konieczne przedstawienie szczegółowej argumentacji przez skarżącego odnoszącej się do motywów podjętej czynności. Z tego względu dla skuteczności skargi skarżący nie musi podnosić konkretnych zarzutów, albowiem Sąd i tak rozstrzyga w granicach danej sprawy. W niniejszej sprawie nie zachodziły również okoliczności, które uzasadniałyby rozpoznanie skargi wniesionej po upływie trzydziestodniowego terminu. Skarżący bowiem pozostawał w swym zachowaniu bierny, przez okres trzech miesięcy licząc od daty opublikowania wyników nie przedsięwziął żadnej czynności zmierzającej do podważenia wyników konkursu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.