III SA/Gl 779/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sądowy Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Kierownika Biura Podatkowego tejże Agencji w N. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. W tych zaś ramach podniesiono, że E.S. ubiegając się o przyznanie płatności za 2010 rok złożył w dniu [...]r. wniosek, w którym zadeklarował do płatności dwie działki rolne, oznaczone symbolami [...], [...], zlokalizowane w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w gminie K., obręb: Z. W ramach powyższego do Jednolitej płatności obszarowych (JPO_TUZ) została zgłoszona powierzchnia [...] ha użytków rolnych. Podczas kontroli administracyjnej organ I instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na 2010 rok. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta oraz materiał graficzny, tj. mapę zawierającą w tle fotograficzny obraz powierzchni ziemi uzyskany ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Na materiale graficznym oprócz ortofotomapy wydrukowane są m. in. granice i numery działek ewidencyjnych oraz granice pól zagospodarowania (tj. informacja o sposobie użytkowania gruntu) określona na podstawie ortofotomapy. W przypadku działki rolnej [...] o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha wykluczono na podstawie powyższych pomiarów [...] ha. W rezultacie organ I instancji stwierdził u wnioskodawcy brak warunku posiadania działek rolniczych o powierzchni nie mniejszej niż [...] ha. W tym stanie rzeczy Kierownik Biura Podatkowego Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił przyznania E. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 rok. Od decyzji organu I instancji strona pismem z dnia [...] r. złożyła odwołanie kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia i potwierdziła wymaganą powierzchnię działek powyżej [...] ha. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją odwołania i wydał decyzję jak na wstępie. W uzasadnieniu podzielił pogląd organu I instancji o braku spełnienia przez odwołującego się przesłanek przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w związku z nieposiadaniem przezeń gospodarstwa o wymiarze powyżej 1 ha co potwierdzają otofotomapy. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia pismem z dnia [...]r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, w której podtrzymała swój pogląd spełnienia kryteriów płatności, dołączając wyciąg z ewidencji gruntów. W uzasadnieniu zarzuciła organowi niedokładność pomiarów, co wynika z faktu, iż w ocenie skarżącego obrazy lotnicze są zakłócone przez lasy, których cień zasłania użytki rolne i lasy. W ocenie skarżącego łączną powierzchnia jego działki wynosi [...] ha. Nadto zawnioskowano o wizję lokalną, która potwierdzi słuszność podnoszonych twierdzeń. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami skargi i wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1051), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (podkreślenie Sądu), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (podkreślenie Sądu), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści tego przepisu wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sam zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Uprawniony jest zatem pogląd, że organy administracji publicznej realizując zasadę praworządności, mimo, iż są związane zakresem wniosku strony, mają obowiązek precyzyjnie ustalić zakres tego żądania, a stwierdzając rozbieżność wniosku z danymi posiadanymi przez organ, winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i o jego wynikach poinformować składającego wniosek. Ograniczenie się bowiem do wyciągnięcia konsekwencji w późniejszym okresie tj. na etapie już orzekania - nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Również w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt III SA/Po 757/2010 wyrażono pogląd, że nie można wykluczyć niedokładności ortofotomapy. Ortofotomapa wykonana na podstawie zdjęć lotniczych jest najlepszym narzędziem do pomiaru działek rolnych, ponieważ wykonane na jej podstawie obliczenia są równie dokładne jak kontrola na miejscu. Jednakże zdarzają się sytuacje, w których wektoryzacja nie została przeprowadzona wystarczająco precyzyjnie np. po cieniach zamiast po miedzach. Jednakże ze względu na obowiązek wizualizacji każdej działki rolnej, dla której rolnik deklaruje powierzchnię większą od powierzchni PEG (powierzchnia ewidencyjno- gospodarczej wyznaczonej przez agencję na podstawie pomiaru powierzchni użytkowej rolniczo na obrazie ortofotomapy) - wszystkie takie przypadki są weryfikowane w procesie kontroli administracyjnej przez pracowników biur powiatowych ARiMR i zwracane wykonawcy danych LPIS jako reklamacja. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że skarżący konsekwentnie akcentował, iż wnioskowane przez niego do przyznania płatności działki mają łączną powierzchnię [...] m. Powyższe potwierdza również dołączony do skargi wypis z rejestru gruntów. Natomiast organy obu instancji w wydanych decyzjach, powołując się na dostępną w systemie ZSZIK ortofotomapę, zakwestionowały podawaną przez stronę powierzchnię nieruchomości stwierdzając, iż jest ona mniejsza niż 1 ha. Wobec zaś tak oczywistej sprzeczności organ analizując wniosek, winien był poinformować o stwierdzonej dysproporcji w powierzchniach działek skarżącego, realizując zasadę wynikającą z § 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również przeprowadzić stosowne czynności wyjaśniające w tym zakresie. Wprawdzie zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 powoływanej na wstępie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - r_@POCZ@_olnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli_@PO posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha. Natomiast art. 17 tegoż rozporządzenia nr 73/2009 stanowi podstawę do przeprowadzania kontroli w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS. Powyższe jednak uwarunkowania prawne nie stoją na przeszkodzie przeprowadzeniu przez organ orzekający w sprawie postępowania dowodowego w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, do którego zresztą odsyła art. 3 w/w ustawy. _@POCZ@_ Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy - w ocenie Sądu - nie można kategorycznie uznać w oparciu o pomiary ortofotomap, że E.S. nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanej płatności. Dla wydania bowiem prawidłowej decyzji w tym zakresie koniecznym jest zweryfikowanie wielkości powierzchniowych deklarowanych przez stronę działek także w oparciu o np. rejestr ewidencji gruntów, księgę wieczystą, wizję w terenie czy dane z referatu podatkowego urzędu miasta, którego właściwości podlegają kwestionowane nieruchomości. Dopiero szczegółowa analiza zebranego materiału dowodowego pozwoli na jednoznaczne ustalenie zasadności złożonego w dniu [...]r. wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej z faktycznym, rzeczywistym obszarem posiadanych przez wnioskodawcę gruntów. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 3 ust. 2 ustawy, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż przedwcześnie uznano, że wnioskowana płatność skarżącemu nie może zostać przyznana. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku żądania strony w tym zakresie. Uznając, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych i nie nadaje się do realizacji wobec odmownego rozpatrzenia wniosku Sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonanie do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.