III SA/Gl 779/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 kwietnia 2021 r. nr PSIII.8640.57.2021 w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z 21 kwietnia 2021 r., znak: PSIII.8640.57.2021, Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania K. K. – dalej strona, skarżąca- od decyzji nr [...] z 9 marca 2021r.Prezydenta Miasta T. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 lutego 2021r. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 256 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o: utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2021r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 9 marca 2021r. organ I instancji orzekł o utracie wobec strony na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1409 z późn.zm.) statusu osoby bezrobotnej z dniem 4.02.2021r. na okres 120 dni, z powodu niepodjęcia po skierowaniu proponowanej formy pomocy. Jak ustalono 3 lutego 2021 r. strona otrzymała skierowanie do pracodawcy - Restauracja P. J. J. na stanowisko kelnerka. Termin spotkania z pracodawcą wyznaczono na dzień 10 lutego 2021r. W dniu 11 lutego strona złożyła oświadczenie, w którym wyjaśniła, że nie zgłosiła się do pracodawcy, ponieważ pomyliła termin. W konsekwencji powyższych ustaleń, gdy strona zarówno w dniu rejestracji jak i w dniu 3 lutego 2021 r. została prawidłowo pouczona o konsekwencjach związanych z niezgłoszeniem się po skierowaniu urzędu pracy w miejscu i terminie wyznaczonym w celu skorzystania z formy pomocy organ I instancji uznał, iż zaistniały przesłanki do pozbawienia strony statusu bezrobotnego z dniem 4 lutego 2021r. Organ I instancji, w wydanej decyzji przyjął, iż na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy który stanowi iż "starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, osobę, która po skierowaniu nie podjęła szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie" zaistniały przesłanki do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej . W złożonym odwołaniu strona nie zgodziła się z wydaną decyzją. Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania uznał, iż decyzję należy uchylić i orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2021r. Stwierdził, iż okoliczności sprawy nie odpowiadają treści art. 33 ust. 4 pkt 8 lecz art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy. Pozbawienie statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 8 statusu bezrobotnego odnosi się do takich form aktywizacji zawodowej, jak: staże, przygotowanie zawodowe dorosłych, prace społecznie użyteczne, szkolenia. Dotyczy głównie sytuacji, gdy mimo uzgodnień urzędu z pracodawcą (lub wykonawcą np. w sprawach szkoleń) na realizację danej formy aktywizacji i uprzedniej zgody samego bezrobotnego, w rezultacie bezrobotny nie podejmuje tej formy aktywizacji. Odwołująca otrzymała natomiast propozycję zatrudnienia i na tę okoliczność otrzymała skierowanie na rozmowę kwalifikacyjną. Odmowa przyjęcia propozycji pracy, pod kątem sankcji, usytuowana jest w hierarchii powyższego przepisu w punkcie 3, a zatem podstawa utraty statusu bezrobotnego winna wynikać z tego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 33 ust 4 pkt 3 "starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie." Organ wskazał, iż strona otrzymała propozycję zatrudnienia pracy w Restauracji "P." J. J. w T., ul [...] , na stanowisku kelnera, gdzie pracodawca oczekiwał od kandydata wykształcenia średniego i oferował wynagrodzenie odpowiadające minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Strona zaś posiada wykształcenie średnie, zamieszkuje w T., nie zgłaszała wcześniej żadnych przeciwwskazań do pracy a czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem z miejsca zamieszkania nie przekraczał 3 godzin. Te dane pozwalają zatem na przyjęcie, iż odwołująca otrzymała propozycję zatrudnienia odpowiadającą ustawowej definicji odpowiedniej pracy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 w/cyt. ustawy wykonywanie "odpowiedniej pracy - oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy". Skoro strona 3 lutego 2021 r. otrzymała skierowanie i nie zgłosiła się do pracodawcy na umówioną przez urząd pracy rozmowę kwalifikacyjną w dniu 10 lutego 2021 r. niedopełnienie tego obowiązku oznacza odmowę przyjęcia pracy i skutkuje sankcją określoną w art. 33 ust. 4 pkt 3 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w postaci pozbawienia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej na wskazany okres. W ocenie organu za odmowę przyjęcia pracy należy uważać nie tylko odmowę opartą na wyraźnie złożonym oświadczeniu, ale także każde zachowanie bezrobotnego, z którego wynika, że zaproponowanej pracy bezrobotny nie chce podjąć. Odnosząc się do wyjaśnienia z 11 lutego 2021r. strony co do pomylenia terminu zgłoszenia organ zauważył, że termin spotkania odwołującej z pracodawcą został ustalony przez Urząd Pracy na dzień 10 lutego 2021r. na godz. 11.30, natomiast termin zwrotu skierowania do Urzędu z obowiązkiem poinformowania o wyniku rozmowy kwalifikacyjnej - w dniu następnym. Zdaniem organu treść art. 33 ust. 4 pkt 3 w/cyt. ustawy wskazuje, że bezrobotny nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego z powodu odmowy przyjęcia propozycji pracy lub innej formy aktywizacji, jeżeli podana przyczyna tej odmowy może być uznana za uzasadnioną. W ocenie organu niestawienie się do pracodawcy na rozmowę kwalifikacyjną w wyznaczonym terminie jest jednoznaczne z odmową podjęcia odpowiedniej pracy a wyjaśnienie braku stawiennictwa z powodu pomyłki nie może zasługiwać na uwzględnienie. Pomylenie przez stronę daty spotkania z pracodawcą dowodzi zaniedbania wykonywania podstawowych obowiązków, do których zobowiązała się w dniu rejestracji. Za uzasadnioną może być uznana wyłącznie taka przyczyna, która stanowi nieprzewidzianą przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się na rozmowę. Strona zaś nie wykazała żadnych obiektywnych przyczyn z powodu których nie udała się do pracodawcy, w związku z czym nieprzyjęcie pracy nastąpiło z jej winy. Organ dodał, że w dniu otrzymania skierowania bezrobotna potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór skierowania oraz informację, że zapoznała się z wyznaczonym terminem spotkania z pracodawcą, a co za tym idzie przyjęła ten termin do wiadomości. Podkreślił, że niestawienie się na spotkanie z pracodawcą w miejscu i czasie wyznaczonym na skierowaniu jest równoznaczne z odmową podjęcia pracy i skutkuje sankcjami określonymi w art. 33 ust. 4 pkt 3 lit.a ustawy o promocji zatrudnienia (...). W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze strona nie zgodziła się z wydaną decyzją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jej zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ostateczna w przedmiocie orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2021r. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z jego treścią starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: (a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, (b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, (c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Brzmienie powołanego przepisu jest kategoryczne i nie nasuwa wątpliwości, że w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim przesłanek organ ma obowiązek podjąć decyzję o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego. Organ odwoławczy orzekający w niniejszej sprawie uznał, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy wystąpiły podstawy do wydania decyzji o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 lutego 2021r na okres 120 dni w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, tj. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy określonej w ustawie. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko jest prawidłowe. Wyjaśnić trzeba, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 33 ust 4 stanowi , iż bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W myśl zaś art. 33 ust. 4 pkt 3 starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który: odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a)120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b)180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy; Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 16 wykonywanie odpowiedniej pracy - oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca 3 lutego 2021r. otrzymała skierowanie do pracodawcy do Restauracji P. J.J. z datą zgłoszenia w dniu 10 lutego 2021r. w godzinach od 8.00 do 15.00. w charakterze kelnerki. Organ I instancji przedstawiając skarżącej propozycję pracy u wskazanego powyżej pracodawcy uwzględnił poziom jej wykształcenia i dotychczasowe kwalifikacje zawodowe. Natomiast skarżąca nie stawiła się w wyznaczonym dniu to jest 10 lutego 2021r. wskazując w piśmie z 11 lutego 2021r. iż nastąpiło to z powodu cyt" omyłkowo przyjętego błędu terminu ustalonego dnia 10 lutego 2021r. nie uczestniczyła w nim". W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wyjaśnienia skarżącej w tej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Podnoszona kwestia omyłki co do terminu do spotkania z pracodawcą nie stanowi uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa na spotkaniu z przyszłym pracodawcą. Okoliczność omyłki co do terminu stawienia się na spotkaniu świadczy o zaniedbaniu po stronie bezrobotnej która miała świadomość konieczności dotrzymania obowiązków związanych z wykonaniem skierowania do pracodawcy, na co wskazują dowody zebrane w aktach sprawy w postaci innych skierowań do pracodawcy jak chociażby do G M. B., gdzie skarżąca stawiła się o wymaganym czasie i terminie na rozmowę z pracodawcą. Zgodzić należy się z organem orzekającym, że wskazana przez skarżącą przyczyna nie stawienia u pracodawcy nie stanowi "uzasadnionej przyczyny odmowy" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy. Ustawodawca odwołał się w ww. przepisie do zwrotu nieostrego, wymagającego stosowania ocen, których efekty będą zależały od konkretnej sytuacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że "uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie to przede wszystkim okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Należą do nich na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nadzwyczajne zdarzenie losowe typu pożar, powódź, które uniemożliwia bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 142/12, z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt I OSK 734/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 469/10; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych na skutek lekkomyślności, niedbalstwa zainteresowanego, czy też wynikających z jego woli. Wbrew twierdzeniom skarżącej, przedstawiony przez nią powód nie stawienia się na otrzymane skierowanie do pracodawcy nie wyczerpuje znamion uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Omyłka w odczytaniu daty spotkania z pracodawcą nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji tej formy pracy . Status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie wniosku złożonego przez osobę zainteresowaną, a więc z jej własnej inicjatywy. Jest to zatem dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nieprzestrzeganie wywołuje określone prawem skutki. Osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym określone propozycje pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z tych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt I OSK 2283/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 809/11; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić należy się z organem, że skarżąca została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, a także o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy czy innej formy pomocy określonej w ustawie, w tym propozycji odbycia stażu. Dowodem na to jest własnoręczny podpis skarżącej złożony na dokumentach załączonych do akt sprawy; była zatem świadoma ciążących na niej obowiązków oraz konsekwencji prawnych wynikających z ich niedopełnienia. Podsumowując w sytuacji gdy organ odwoławczy nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i zastosował odpowiednie w sprawie przepisy prawa materialnego Sąd stwierdził iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.