III SA/Gl 78/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-05-10
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej jest zasadne, gdy pojazd ma dopuszczalną masę całkowitą powyżej 3,5 tony, a przewóz nie jest niezarobkowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy bez wymaganej licencji wspólnotowej, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kara pieniężna w wysokości 12 000 zł została prawidłowo nałożona na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym, a zarzuty dotyczące niezarobkowego charakteru przewozu oraz naruszenia przepisów postępowania zostały oddalone.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej 3300 kg bez ważnej licencji wspólnotowej. Kontrola drogowa wykazała, że przewóz miał charakter zarobkowy, a Skarżący nie posiadał wymaganych zezwoleń. Skarżący kwestionował prawidłowość decyzji, twierdząc, że przewóz był niezarobkowy i nie podlegał ustawie o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2023 r. nr BP.501.1618.2023.1284.KA12.496615 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 11 grudnia 2023r., nr BP.50I.1618.2023.1284.KAI2.4966I5 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego(dalej: ŚITD) o nałożeniu na Z.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: P ul. [...] [...] M. (dalej: Skarżący) kary pieniężnej w wysokości 12 000 (słownie: dwanaście tysięcy) zł.
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 1 ust. 1 i 5, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 4 ust. 1-6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 72, z późn. zm.; dalej: rozporządzenia 1072/2009), art. 16 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1123), art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 4 pkt 2, pkt 3 i pkt 22, art. 5, art. 5a, art. 87 ust. 1 pkt 1), art. 92a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.), oraz Ip. 1.1a.załącznika nr 3 do u.t.d.
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 kwietnia 2023 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości Z. (przejście graniczne, kierunek Słowacja) miała miejsce kontrola drogowa samochodu ciężarowego marki RENAULT o nr rej. [...]. Skarżący okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny, faktury VAT oraz potwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Z przedstawionych dokumentów wynikało, że Skarżący jest właścicielem pojazdu. W potwierdzeniu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jako dostawca wskazany został przedsiębiorcę R.P. Firma PP, [...], [...] P. oraz pojazd marki Renault o nr rej. [...], a w okazanych fakturach VAT jako sprzedawcę obuwia również wskazany był przedsiębiorca R.P. Firma PP. Skarżący nie okazał innych dokumentów uprawniających do wykonywania przedmiotowego przewozu w imieniu własnym lub innego podmiotu. Podczas kontroli Skarżący złożył pisemne oświadczenie, w wykonywał transport międzynarodowy z miejscowości P. (Polska) do Słowacji i po zrealizowaniu przewozu będzie wystawiona faktura VAT. Zlecenie transportowe dostał od firmy PP – R.P.. Ustalenia z kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli drogowej z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr [...].
Pismem z dnia 8 maja 2023 r. ŚWITD zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania Skarżący nie złożył wyjaśnień w sprawie.
Decyzją z 7 czerwca 2023 r. ŚWITD nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.
Od decyzji Skarżący złożył odwołanie.
Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego GITD utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał mający zastosowanie w sprawie stan prawny.
GITD wskazał na znaczenie, jakie ze względów dowodowych ma protokół kontroli. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Skarżący chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu urzędowego, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego.
Tymczasem w toku postępowania wyjaśniającego Skarżący na dzień kontroli faktycznie nie miał ważnej licencji wspólnotowej, nie zostały mu udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego. Z dokonanych w toku postępowania ustaleń wynika, że Skarżący wykonywał przewóz drogowy z Polski na Słowacji bez odpowiednich uprawnień. Okoliczność ta nie została zakwestionowane przez Skarżącego.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu, że wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego pojazdem o dmc nieprzekraczającej 3,5 t nie podlega u.t.d. GITD podkreślił, że z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, aby przewożone rzeczy były własnością Skarżącego, zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby. Dowodów na tę okoliczność nie przedstawił także Skarżący. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki wykonywania międzynarodowego przewozu na potrzeby własne
W ocenie GITD organ I instancji dysponując tak zgromadzonym materiałem dowodowym słusznie ocenił, że w dniu kontroli Skarżący nie dysponował ważnym uprawnieniem jakim jest licencja wspólnotowa i tym samym nałożona na niego kara pieniężna z tytułu lp. 1.1a załącznika nr 3 do u.t.d. jest zasadna. Uzasadnionym zatem jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12000 (słownie: dwanaście tysięcy) zł.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego zebranego w sprawie organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty strony nieuzasadnione.
Ponadto poddany kontroli pojazd przekraczał 2,5 t, jego dmc wynosiła 3300 kg. Wykonywano nim międzynarodowy, a nie krajowy transport drogowy rzecz. Wykonywano przewóz miał charakter zarobkowy, co wynika z okazanych przez Skarżącego podczas kontroli faktur VAT oraz potwierdzeń wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Przewożone obuwie zostało przekazane odbiorcom odpłatnie, w wyniku sprzedaży przez przedsiębiorcę R.P..
Dodatkowo GITD ustalił na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Działalności i Informacji Gospodarczej, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą P oznaczoną kodem PKD 49.41.Z Z tego GITD wywodzi, że jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy powinien Skarżący dołożyć należytej staranności i wykonywać ją zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem z informacji organu licencyjnego wynika bezspornie, że nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.
Niezależnie od powyższego GITD w sprawie nie stwierdził okoliczności wskazujących, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem postępowania. Nie będzie więc miał zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie:
I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, art. 10, art. 15, art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na:
1) dokonaniu analizy wyłącznie tej części materiału dowodowego, z której wynikają okoliczności dla skarżącego niekorzystne;
2) oparcie decyzji na ustaleniach poczynionych jedynie na etapie kontroli pomimo ich zakwestionowania w odwołaniu od decyzji I instancji;
3) całkowicie dowolnej, sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym i zasadami racjonalnego rozumowania ocenie stanu faktycznego, przejawiającej się upartym przypisywaniu Skarżącemu wykonywania transportu międzynarodowego towarów w sytuacji, w której sprawa dotyczy Skarżącego który zajmuje się wytwarzaniem obuwia i jego sprzedażą na straganach;
4) niedokładnego wyjaśnionego przez organ drugiej instancji stanu faktycznego i rozpoznania przez niego sprawy niezgodnie z istotą zasady dwuinstancyjności, wobec odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, dokonania ponownej oceny całej sprawy, a nie tylko formalnej oceny odwołania i weryfikacji stanowiska organu pierwszej instancji;
II. Naruszenie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, w szczególności art. 10, art. 11, art. 12, w zakresie w jakim organ nie rozstrzygnął wątpliwości faktycznych na korzyść strony i nie kierował się zasadą zaufania do przedsiębiorcy oraz w całości pominął zasadę proporcjonalności.
III. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 3 ust. 1 pkt 2 lit b u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie.
W związku tak sformułowanymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa; zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że postępowanie w sprawie oparto wyłącznie na ustaleniach kontroli, nie przeprowadzono innych czynności dowodowych jak przesłuchanie Skarżącego lub kontrolujących.
Skarżący zakwestionował też ustalenia kontroli. Zajmując się zawodowo wytwarzaniem butów i ich sprzedażą detaliczną na targach i straganach (kod PKD 47.82.Z) nie miał świadomości doniosłości prawnej tak sformułowanego protokołu kontroli oraz wiedzy z zakresu regulacji dotyczących międzynarodowego transportu drogowego, którym się nie zajmował.
Nie jest racjonalne stwierdzenie GITD, że Skarżący jest profesjonalistą skoro międzynarodowym transportem towarów się nie zajmuje.
W sprawie Skarżący wskazuje na naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców, a mianowicie zasad domniemania uczciwości przedsiębiorcy, przyjaznej interpretacji przepisów, pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz pewności prawa.
Ponadto Skarżący dopuścił się jedynie niezarobkowego przewozu drogowego wykonanego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony a zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 lit b u.t.d. taki stan faktyczny nie podlega w ogóle ustawie o transporcie drogowym. Przewóz (w tym wypadku kilkudziesięciu par butów) prowadzony był pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności, którą jest sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach. Pojazd prowadzony był osobiście przez Skarżącego i stanowił jego własność. Przewożone rzeczy były własnością Skarżącego lub miały być przez niego sprzedane. Przewóz ten nie był przewozem w ramach jakiejkolwiek działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Spełniona została zatem definicja niezarobkowego przewozu drogowego zawarta w art. 4 pkt 4 u.t.d.
W odpowiedzi na skargę GOTD podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej stała się decyzja GITD z 11 grudnia 2023r. utrzymująca w mocy decyzję ŚITD z 7 czerwca 2023 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 (słownie: dwanaście tysięcy) zł.
Przystępując do badania niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie jest sporny.
Kwestię sporną natomiast jest jego ocena pod względem prawnym dokonana przez orzekające w sprawie organy. W ocenie Skarżącego nie jest ona prawidłowa, a swoje stanowisko opiera na regulacji art. 3 ust. 1 pkt. 2 lit. b u.t.d., według której przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Skarżący wywodzi, że przedmiotowy przejazd nie miał charakteru zarobkowego w rozumieniu art. 4 pkt. 4 u.t.d. Odmienne stanowisko w tym zakresie zajął GITD. Zdaniem Sądu kontrolowany przewozu nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne, jak tego chce Skarżący. Wynika to z okazanych przez niego dokumentów. Po pierwsze, w potwierdzeniu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jako dostawcę wskazany został przedsiębiorca R.P. Firma PP, [...], [...] P. oraz pojazd marki Renault o nr rej. [...]. Po drugie zaś, w fakturach VAT w których jako sprzedawca obuwia wskazany był również przedsiębiorca R. P. Firma PP. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie złożył innych dokumentów na poparcie twierdzenia o wykonywaniu przedmiotowego przewozu w imieniu własnym i niezarobkowo. Znaczenie ma również fakt, że poddany kontroli pojazd przekraczał 2,5 t, jego dmc wynosiła 3300 kg. (s. 7-8 zaskarżonej decyzji), co wyklucza zastosowanie art. 3 ust. 1 lit. 2a u.t.d.
Znaczenie w sprawie ma oświadczenie złożone przez Skarżącego w trakcie kontroli drogowej w dniu 28 kwietnia 2023r. Skarżący potwierdził w nim wykonywanie transportu międzynarodowego z miejscowości P. (Polska) do Słowacji na zlecenie transportowe od firmy PP – R.P. (s. 18 akt administracyjnych). Tymczasem z art. 5 ust. 1 u.t.d. wynika, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Z kolei art. 5a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w;
1) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009", lub
2) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1073/2009".
Oznacza to, że Skarżący pomimo wykonywania międzynarodowego transportu drogowego nie dysponował wymaganym zezwoleniem. Zaznaczyć przy tym trzeba, że – stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. - podczas wykonywania transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Sąd podziela stanowisko GITD co do tego, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (s. 2 zaskarżonej decyzji).
Jak wynika z art. 92a u.t.d. naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych podlega karze. Według art. 92a ust. 1 pkt 2 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 ww. ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Z kolei według Ip. 1.1a załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12 000 (słownie: dwanaście tysięcy) zł. i jest to najpoważniejsze naruszenie prawa. Oznacza to, że prawidłowo ustalony został wymiar kary za stwierdzone przez Skarżącego naruszenie.
Nie ma możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. odnoszącego się do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Jak bowiem wynika z art. 189a § 2 pkt. 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Natomiast według art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Rzeszowie w wyroku z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 938/24, że wykonujący przewóz, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku (a także osoby zarządzającej transportem) spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. To podmiot ten wywodzi bowiem skutki prawne wynikające z art. 92c u.t.d. w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami. W badanej sprawie takich okoliczności, uzasadniających zastosowanie 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie wskazał.
Bezskuteczne okazały się zarzuty Skarżącego co do naruszenia przepisów ustawy z 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz.236; dalej: p.p.). Zaufanie do przedsiębiorcy, o którym stanowi art. 10 ust. 1 p.p. nie oznacza, że przedsiębiorca może ignorować obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej i tym samym uniknąć konsekwencji prowadzenia reglamentowanej działalności gospodarczej bez stosownego przyzwolenia właściwego organu. Wyrażona w art. 11 zasada przyjaznej interpretacji przepisów nie ma zastosowania, ponieważ wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów nie budzi wątpliwości. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 12 p.p. w zakresie prowadzenia postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Pogłębianie zaufania do organów państwa oznacza nie tyle – czego oczekuje Skarżący - że zawsze analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego będzie dla przedsiębiorcy korzystna, ale że organy państwa w sposób praworządny i sprawiedliwy będą prowadzić postępowania i rozstrzygać sprawy (por. wyrok NSA w Warszawie z 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2283/17).
Nie mają uzasadnienia zarzuty Skarżącego odnoszące się do nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez nie wykorzystanie innych środków dowodowych, w tym dowodu z przesłuchania strony. Organ jest zobowiązany nie tyle przeprowadzić nie tyle wszystkie dostępne środki dowodowe, ale te, które zapewnią ustalenia stanu faktycznego sprawy. Okoliczności sprawy zostały w sposób zupełny wykazane w trakcie kontroli drogowej. Skarżący pismem z 8 maja 2023r. został powiadomiony przez ŚITD o możliwości złożenia wyjaśnień, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (karta 23 akt administracyjnych). Z uprawnienia tego nie skorzystał.
Jednocześnie Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 269/24 co do waloru dowodowego protokołu z kontroli. Jego treść (art. 75 u.t.d.) wykorzystywana jest do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania, zaś same ustalenia z protokołu z kontroli drogowej wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08; wyrok NSA z 9 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 256/10; wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09; wyrok NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 687/11). Protokół jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, zatem nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do okoliczności sprawy. Ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół z kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który - tak jak w sprawie - podpisał go bez zastrzeżeń, nie korzystając z możliwości wniesienia uwag, co do treści ustaleń. Odpowiadający wymaganiom art. 68 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, protokół z kontroli drogowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2301/11).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia wykonywania przez Skarżącego wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej i tym samym naruszenia z Ip. 1.1a załącznika nr 3 do u.t.d. Uzasadnione więc było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 (słownie: dwanaście tysięcy) zł.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie naruszało w ocenie Sądu przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81a i art. 107 § 3 k.p.a. Organy wyjaśniły Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Podjęły nadto wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana w zaskarżonej decyzji jest trafna, a uzasadnienie stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło