III SA/Gl 781/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-05-13

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Brandys-Kmiecik, Dorota Fleszer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję prokurenta w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Osoba pełniąca funkcję prokurenta w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być uznana za osobę bezrobotną, ponieważ posiadanie prokury stanowi obiektywną przeszkodę w uznaniu, że taka osoba jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Organy nie mają obowiązku badania faktycznego zakresu dyspozycyjności prokurenta; wystarczające jest ustalenie istnienia prokury i jej nieodwołania.
Stan faktyczny
Skarżący zarejestrował się jako osoba bezrobotna i został uznany za taką, jednak następnie odmówiono mu prawa do zasiłku, a następnie uchylono decyzję o uznaniu za bezrobotną i odmówiono przyznania statusu bezrobotnego z dniem rejestracji. Powodem była informacja o pełnieniu przez skarżącego funkcji prokurenta samoistnego w spółce od dnia rejestracji. Organy uznały, że pełnienie funkcji prokurenta wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów i naruszenie zasad postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. H. (H.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 czerwca 2025 r. nr PSIII.8640.255.2025 w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2025 r., znak PSIII.8640.255.2025, Wojewoda Śląski - po rozpatrzeniu odwołania M.H. (dalej: Strona, Skarżący) - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 24 kwietnia 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Strona 3 lutego 2025 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna. Podczas rejestracji złożyła oświadczenie o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Została także poinformowana o warunkach uzyskania i zachowania statusu osoby bezrobotnej oraz obowiązkach wynikających z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 214 ze zm., dalej: u.p.z.). Decyzją z dnia 5 lutego 2025 r., znak [...], Skarżący został uznany za osobę bezrobotną z dniem 3 lutego 2025 r. Następnie decyzją z dnia 27 lutego 2025 r., znak [...], odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 3 lutego 2025 r. W dniu 26 marca 2025 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym powziął informację o pełnieniu przez Skarżącego funkcji prokurenta samoistnego w spółce M Sp. z o.o. w C. od dnia 27 sierpnia 2024 r. W związku z powyższym organ wszczął postępowanie w trybie wznowieniowym. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2025 r., znak [...], Prezydent Miasta K., działający z upoważnienia, orzekł o: uchyleniu decyzji z dnia 5 lutego 2025 r. o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 3 lutego 2025 r.; odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem 3 lutego 2025 r.; uchyleniu decyzji z dnia 27 lutego 2025 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych; umorzeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 3 lutego 2025 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Skarżący nie spełnia warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., gdyż pełnienie funkcji prokurenta wyklucza pełną gotowość do podjęcia pracy. Organ podniósł, że prokura zgodnie z art. 109² § 1 Kodeksu cywilnego jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa obejmującym umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Posiadanie tak szerokiego upoważnienia, w ocenie organu, wyklucza pełną gotowość do podjęcia pracy, gdyż na osobie pełniącej funkcję prokurenta ciążą określone zadania, które co do zasady muszą być wykonywane osobiście, bowiem prokura nie może być przeniesiona. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19, zgodnie z którym organ nie ma obowiązku monitorowania, jakie czynności podejmuje prokurent i kiedy będą one uniemożliwiały pełną gotowość do podjęcia pracy. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. W odwołaniu podniósł, że jest gotowy do podjęcia zatrudnienia, a posiadana prokura nie ogranicza jego możliwości podjęcia pracy w pełnym wymiarze. Wskazał, że funkcję prokurenta pełni jedynie w sytuacjach wyjątkowych i awaryjnych, wyłącznie w celu ewentualnego zastąpienia zarządu, gdy ten nie będzie mógł wykonywać swoich obowiązków. Funkcja jest wykonywana nieodpłatnie i nie ma charakteru stałego ani powtarzalnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 czerwca 2025 r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 575; dalej: k.p.a.) oraz art. 433 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025r., poz. 620) i art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu I instancji, że pełnienie funkcji prokurenta w spółce stanowi przeszkodę do posiadania statusu bezrobotnego od dnia 3 lutego 2025 r. Wskazał, że prokura odwołującego nie została ani odwołana, ani nie wygasła, a posiadanie tak szerokiego upoważnienia do prowadzenia przedsiębiorstwa wyklucza gotowość do podjęcia pracy. Organ odwoławczy podniósł, że okoliczność podniesiona przez pełnomocnika Skarżącego, iż nie reprezentuje on spółki, mogłaby być dowiedziona jedynie poprzez odwołanie prokury, co w myśl stosownego przepisu Kodeksu cywilnego może nastąpić w każdej chwili. Na dzień rejestracji Strona jednak prokurentem była. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 338/11, zgodnie z którym gotowość do pracy musi być oceniana w kategoriach obiektywnych jako rzeczywista, faktyczna i aktualna możliwość podjęcia pracy. Podkreślono także, że na osobie pełniącej funkcję prokurenta ciążą określone zadania, które mogłyby zaistnieć wskutek np. choroby członka zarządu, które muszą być wykonywane co do zasady osobiście, gdyż zgodnie z art. 109⁶ k.c. prokura nie może być przeniesiona. Nadto oparł się na orzecznictwie, w którego wyrokach stwierdzono, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego powoduje brak stałej i pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Odniesiono się także do wyroku WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 1412/23 z dnia 7 maja 2024 r., przywołanego przez pełnomocnika Skarżącego, wskazując, że został on uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I OSK 1928/24 z dnia 22 stycznia 2025 r. Organ odwoławczy podkreślił, że NSA w tym wyroku stwierdził, iż "poglądy wypracowane w orzecznictwie sądowym dotyczące osób pełniących funkcje w zarządzie spółek z o.o. mają również zastosowanie do tych przypadków, gdy osoba ubiegająca się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej jest prokurentem w spółce." W skardze na powyższą decyzję ostateczną Skarżący, zarzucił: 1. Naruszenie prawa materialnego: a) art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.z. w postaci błędnej wykładni poprzez: przyjęcie, że samo pełnienie funkcji prokurenta w spółce z o.o. automatycznie wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, utożsamienie posiadania prokury z faktycznym wykonywaniem obowiązków uniemożliwiających podjęcie pracy bez przeprowadzenia indywidualnej oceny faktycznej sytuacji Skarżącego, pominięcie, że prokura jest jedynie umocowaniem, a nie obowiązkiem działania, co wynika z art. 109² k.c. oraz nieuwzględnienie faktu, iż ustawodawca nie przewidział wprost przesłanki wyłączającej w postaci pełnienia funkcji prokurenta; b) art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP - naruszenie zasady praworządności przez zastosowanie wykładni rozszerzającej na niekorzyść strony i pozbawienie jej uprawnień publicznoprawnych bez wyraźnej podstawy ustawowej; c) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - naruszenie zasady proporcjonalności przez zastosowanie środka nadmiernie ingerującego w prawa jednostki (pozbawienie statusu bezrobotnego) bez wykazania konieczności i adekwatności takiej ingerencji. 2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez brak podjęcia działań zmierzających do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego; b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności: nieustalenie rzeczywistego zakresu obowiązków Skarżącego jako prokurenta, ograniczenie się jedynie do informacji ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym bez zbadania faktycznej aktywności Skarżącego, pominięcie dowodów z dokumentów (uchwała o powołaniu) już przedstawionych w toku postępowania, zaniechanie przesłuchania strony, mimo że mogła ona wyjaśnić istotne okoliczności faktyczne; c) art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego i pominięcie dowodów wskazujących, że Skarżący nie wykonywał stałych czynności w spółce; d) art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i nieuwzględnienia słusznego interesu strony w wyniku nieustalenia rzeczywistej, faktycznej i aktualnej możliwości podjęcia przez Skarżącego pracy w pełnym wymiarze czasu, w tym niezbadanie faktycznego zaangażowania Skarżącego w działalność spółki. 3. Naruszenie zasady proporcjonalności i równego traktowania: a) art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie w stosunku do osób pełniących analogiczne funkcje na podstawie pełnomocnictwa notarialnego, którym nie odmawia się statusu bezrobotnego, mimo że zakres ich umocowania jest tożsamy z prokurą; b) art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego) poprzez sprzeczność z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa poprzez arbitralne i nieuzasadnione różnicowanie sytuacji prawnej obywateli. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji; zasądzenie kosztów postępowania; przeprowadzenie rozprawy na posiedzeniu jawnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, że prokura Skarżącego nie została ani odwołana, ani nie wygasła, a posiadanie tak szerokiego upoważnienia do prowadzenia przedsiębiorstwa wyklucza gotowość do podjęcia pracy. Organ wskazał, że na osobie pełniącej funkcję prokurenta ciążą określone zadania, które muszą być wykonywane co do zasady osobiście, gdyż prokura nie może być przeniesiona. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 1928/24, zgodnie z którym poglądy wypracowane w orzecznictwie sądowym dotyczące osób pełniących funkcje w zarządzie spółek z o.o. mają również zastosowanie do prokurentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego więc wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie stwierdziły podstawy do odmowy Skarżącemu statusu bezrobotnego jako prokurentowi podmiotu gospodarczego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., zgodnie z którym bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, nieucząca się w szkole (z wyjątkami określonymi w ustawie), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Powyższy przepis formułuje warunki, których kumulatywne spełnienie jest niezbędne dla posiadania przez daną osobę statusu bezrobotnego. Niespełnienie choćby jednego z wymogów skutkuje odmową uznania zainteresowanego za osobę bezrobotną lub utratą tego statusu. Kluczowym elementem definicji bezrobotnego, będącym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, jest gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustawa o promocji zatrudnienia nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy", co wymaga jego interpretacji w oparciu o wykładnię funkcjonalną, celowościową i systemową. Ugruntowana jednak linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że gotowość ta musi być oceniana nie tylko w kategoriach subiektywnych (chęci, woli, deklaracji zainteresowanego), ale przede wszystkim w kategoriach obiektywnych, tj. jako rzeczywista, faktyczna i aktualna możliwość podjęcia pracy. W wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r., I OSK 338/11, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Gotowości do podjęcia pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego. Gotowość do podjęcia pracy musi być oceniana również w kategoriach obiektywnych. Dlatego gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy". Przesłanka ta musi być spełniona zarówno w dniu rejestracji, jak i przez cały czas korzystania ze statusu osoby bezrobotnej. Natomiast prokura jako instytucja prawa handlowego umocowana jest w art. 109³ § 1 k.c.; jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Zakres prokury jest wyjątkowo szeroki. Obejmuje: czynności sądowe – reprezentowanie przedsiębiorcy przed sądami powszechnymi, administracyjnymi, polubownymi oraz organami administracji rządowej i samorządowej; czynności pozasądowe – składanie oświadczeń woli, zawieranie umów cywilnoprawnych, przyjmowanie pism i oświadczeń skierowanych do przedsiębiorcy, wezwania, zawiadomienia. Pojęcie "czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa" jest szerokie – obejmuje nie tylko czynności w zakresie działalności przedsiębiorstwa, ale wszystkie czynności związane z jego funkcjonowaniem. Prokura ma charakter osobisty – nie może być przeniesiona (art. 109⁶ k.c.). Oznacza to, że prokurent nie może upoważnić innej osoby do wykonywania czynności objętych prokurą. Prokura może być w każdym czasie odwołana (art. 109⁵ § 1 k.c.). Wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy (art. 109⁵ § 2 k.c.). Zagadnienie możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej przez osobę pełniącą funkcję prokurenta w spółce z o.o. było przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Linia orzecznicza w tej materii ulegała ewolucji, jednak ostateczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest już jednolite i ugruntowane.W wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r., I OSK 2287/22, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się szerzej na temat instytucji prokury i jej wpływu na status bezrobotnego. NSA stwierdził: "W tym przypadku wystarczało bowiem dokonanie oceny instytucji prokury i obowiązków prokurenta w odniesieniu do funkcjonowania przedsiębiorstwa, a co – w zestawieniu z okolicznościami sprawy oraz treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. – powodowało, że pełnienie tej funkcji przez wnioskodawcę skutkowało koniecznością przyjęcia w tym przypadku braku jego gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym niemożnością uzyskania przez niego statusu bezrobotnego". Najdalej idące rozstrzygnięcie zapadło w wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2025 r., I OSK 1928/24, w którym NSA uchylił wyrok WSA w Krakowie, który przyznał rację osobie będącej prokurentem w ubieganiu się o status bezrobotnego. W uzasadnieniu NSA przyjął, że: "poglądy wypracowane w orzecznictwie sądowym dotyczące osób pełniących funkcje w zarządzie spółek z o.o. mają również zastosowanie do tych przypadków, gdy osoba ubiegająca się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej jest prokurentem w spółce". NSA podkreślił, że: "prokura jest jedną z klasycznych konstrukcji prawa handlowego, która stwarza przedsiębiorcom alternatywną do osobistej możliwość uczestnictwa w stosunkach prawnych obrotu gospodarczego, natomiast to kto w konkretnych okolicznościach faktycznych jest zaangażowany w prowadzenie danego przedsiębiorstwa, w jakim zakresie czasowym i przedmiotowym, a więc czy członkowie zarządu, czy prokurenci, nie ma prawnego znaczenia w postępowaniu w sprawie ustalenia statusu bezrobotnego takiej osoby, w obu przypadkach, tj. zarówno członka zarządu spółki z o.o., jak i prokurenta takiej spółki osoby te nie mogą uzyskać statusu osoby bezrobotnej z uwagi na niespełnienie przesłanki gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy". W orzecznictwie sądów administracyjnych uznano również, że organy orzekające w sprawach przyznania statusu bezrobotnego nie mają obowiązku badać faktycznego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o ten status. W wyroku z dnia 17 listopada 2021 r., I OSK 1078/21, NSA jednoznacznie stwierdził: "nie można bowiem oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej". Oznacza to, że organ nie ma obowiązku ustalać, w jakim stopniu dana osoba faktycznie wykonuje obowiązki prokurenta, czy pełni funkcję nieodpłatnie, czy wykonuje czynności rzadko lub sporadycznie. Wystarczającym jest ustalenie, że prokura istnieje i nie została odwołana ani nie wygasła. Analogiczne stanowisko zajęły wojewódzkie sądy administracyjne. Aktualnie panujące w orzecznictwie stanowisko jest zatem jednolite: pełnienie funkcji prokurenta wyklucza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. W konsekwencji zatem skargę należało ocenić jako bezzasadną. Odnosząc się nadto do kolejnych jej zarzutów należało je uznać za całkowicie chybione. Jak wynika z przedstawionych powyżej rozważań niezasadne są argumenty błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., przyjmujące, że samo pełnienie funkcji prokurenta automatycznie wyklucza gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, bez przeprowadzenia indywidualnej oceny faktycznej sytuacji Skarżącego. Z powołanego powyżej orzecznictwa jednoznacznie wynika, że ocena gotowości do podjęcia pracy musi być dokonywana obiektywnie, a nie na podstawie subiektywnych deklaracji zainteresowanego. Prokura jako instytucja prawna wyposażająca prokurenta w szerokie umocowanie do działania w imieniu przedsiębiorcy stanowi obiektywną przeszkodę w uznaniu, że osoba taka jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Orzecznictwo NSA jednoznacznie wskazuje, że organ nie ma obowiązku badać faktycznego zaangażowania prokurenta w działalność przedsiębiorcy. Wystarczającym jest ustalenie, że prokura istnieje i nie została odwołana. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie w obiektywnym charakterze przesłanki gotowości do pracy. Skarżący wskazał, że pełni funkcję prokurenta wyłącznie w celach awaryjnych, nie wykonuje stałych czynności i nie pobiera wynagrodzenia. Okoliczności te pozostają jednak bez znaczenia dla oceny, czy Skarżący spełnia przesłankę gotowości do pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o. p.z. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, na prokurencie mogą ciążyć obowiązki w każdej chwili, a osoba taka musi pozostawać dyspozycyjna w zakresie wykonywania czynności objętych prokurą. Taka sytuacja prawna wyklucza pełną gotowość do podjęcia zatrudnienia. Istotne znaczenie ma również osobisty charakter prokury – prokurent nie może przenieść swoich uprawnień na inną osobę. Oznacza to, że w sytuacji, gdy zajdzie konieczność wykonania czynności objętych prokurą, prokurent musi to uczynić osobiście. Taka sytuacja koliduje z wymogiem gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zarzut, że prokura jest jedynie umocowaniem, a nie obowiązkiem działania, również nie może odnieść zamierzonego skutku. Choć istotnie prokura jest pełnomocnictwem, a nie stosunkiem prawnym nakładającym obowiązki, to jednak istnienie prokury oznacza, że osoba ta w każdej chwili może zostać wezwana do wykonania czynności w imieniu przedsiębiorcy. Taka potencjalna konieczność działania uniemożliwia uznanie, że osoba jest w pełni gotowa do podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy. Wreszcie zarzut, że ustawodawca nie przewidział wprost przesłanki wyłączającej w postaci pełnienia funkcji prokurenta, również nie zasługuje na aprobatę. Art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. wymaga kumulatywnego spełnienia określonych przesłanek, w tym gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Pełnienie funkcji prokurenta oznacza brak spełnienia tej przesłanki. Nie jest zatem konieczne, aby ustawodawca expressis verbis wymieniał funkcję prokurenta jako przesłankę wyłączającą – wystarczającym jest stwierdzenie, że przesłanka gotowości do pracy nie jest spełniona. Organ – wbrew zarzutom skargi - nie dokonał wykładni rozszerzającej, lecz zastosował ugruntowaną w orzecznictwie wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oznacza rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia zatrudnienia. Osoba pełniąca funkcję prokurenta nie dysponuje taką gotowością ze względu na potencjalne obowiązki wynikające z posiadania szerokiego umocowania do działania w imieniu przedsiębiorcy. Zastosowanie przez organ wykładni zgodnej z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa NSA nie stanowi wykładni rozszerzającej na niekorzyść strony, lecz właściwe zastosowanie prawa. Odnośnie zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności wskazać należy, że wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W niniejszej sprawie zastosowanie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. nie stanowi niedopuszczalnego ograniczenia praw Skarżącego. Przepis ten określa przesłanki nabycia statusu osoby bezrobotnej. Status ten uprawnia do korzystania ze świadczeń i form wsparcia oferowanych przez państwo. Konieczność spełnienia określonych warunków, w tym gotowości do podjęcia pracy, wynika z celu ustawy, jakim jest wspieranie osób rzeczywiście poszukujących zatrudnienia i zdolnych do jego podjęcia. Skarżący, pełniąc funkcję prokurenta, nie jest pozbawiony możliwości uzyskania statusu bezrobotnego w sposób arbitralny. Wystarczającym jest, aby prokura została odwołana (co może nastąpić w każdym czasie zgodnie z art. 109⁵ § 1 k.c.), aby przeszkoda ta ustała. Tym samym wykładnia przepisu dokonana przez organy jest zatem zgodna z zasadą proporcjonalności. Chybione są też zarzuty naruszenie zasady prawdy obiektywnej i błędy w postępowaniu dowodowym skoro jak wskazano powyżej, w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA, organ nie ma obowiązku badać faktycznego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o status bezrobotnego, która pełni funkcję prokurenta. Wystarczającym jest ustalenie, że prokura istnieje i nie została odwołana. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w tym zakresie, opierając się na wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ nie miał obowiązku badać, czy Skarżący faktycznie wykonywał czynności w ramach prokury, czy wykonywał je odpłatnie, ani w jakim zakresie czasowym. Okoliczności te pozostają bez znaczenia dla oceny, czy Skarżący spełnia przesłankę gotowości do pracy. Zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. również nie mógł odnieść skutku. Organ zebrał materiał dowodowy w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonał jego wszechstronnej oceny. Pominięcie dowodów na okoliczności niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie stanowi naruszenia przepisów postępowania. Podobnie niezasadne są zarzuty naruszenia naczelnych zasad procesowych. W niniejszej sprawie organ zastosował właściwą wykładnię przepisów, zgodną z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego. Takie działanie organu jest zgodne z zasadą zaufania obywateli do państwa. Nie można zatem mówić o nierównym traktowaniu, gdyż sytuacje prawne prokurenta i pełnomocnika są odmienne. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych przykładów lub dowodów, które potwierdzałyby tezę, że osoby posiadające pełnomocnictwa notarialne o zakresie analogicznym do prokury są traktowane odmiennie przez organy. Zarzut ten ma charakter hipotetyczny i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Konkludując należało zatem stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, stwierdzając, że Skarżący w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna (3 lutego 2025 r.) pełnił funkcję prokurenta oddzielnego w spółce, a prokura ta nie została odwołana ani nie wygasła. Prawidłowo zastosowały przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., uznając, że Skarżący nie spełniał przesłanki gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Stanowisko organów jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jednoznacznie wskazuje, że pełnienie funkcji prokurenta wyklucza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Organy nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego - w szczególności nie miały obowiązku badać faktycznego zakresu obowiązków Skarżącego jako prokurenta ani sposobu ich wykonywania, gdyż w ystarczającym było ustalenie, że prokura istnieje i nie została odwołana. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady proporcjonalności, równego traktowania oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa również nie zasługują na uwzględnienie bowiem organy zastosowały prawo w sposób prawidłowy, zgodny z wykładnią przepisów przyjętą w orzecznictwie sądowym. Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. ----------------------- 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło