III SA/Gl 783/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-11-23

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., uznając, że skarżąca spółka nie prowadziła przeważającej działalności gospodarczej o kodzie PKD 56.10.A na dzień 30 września 2020 r. lub 30 sierpnia 2020 r., mimo przedstawienia przez spółkę dowodów potwierdzających prowadzenie takiej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu rentowego, uznając, że organ dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie rozpatrzył merytorycznie zarzutów strony skarżącej dotyczących prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej o kodzie PKD 56.10.A na kluczowe daty, pomijając przedstawione dowody i nie analizując ich w sposób wyczerpujący. W konsekwencji organ przedwcześnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., powołując się na prowadzenie działalności gastronomicznej (PKD 56.10.A). Organ rentowy odmówił zwolnienia, uznając, że spółka nie prowadziła przeważającej działalności o wskazanym kodzie PKD na dzień 30 listopada 2020 r., ani na daty referencyjne 30 sierpnia lub 30 września 2020 r., zgodnie z danymi GUS. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ utrzymał w mocy swoją decyzję. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów oraz brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...]r. nr [...]. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: organ, ZUS, Zakład), utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...] wydaną z wniosku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (dalej jako: strona, Spółka skarżąca) odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm., dalej jako ustawa o COVID-19) i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej jako rozporządzenie). W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19 zgodnie z którą, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49,32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z,85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.1.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.1.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres 1 grudnia 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Organ zaznaczył, iż Kod PKD przeważającej działalności podany we wniosku z dnia 12.03.2021 r. (56.10.A) uprawnia do ubiegania się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek w myśl powołanej ustawy jednak według rejestru CEIDG nie prowadziła strona tego rodzaju przeważającej działalności na dzień 30 września 2020 r. Według rejestru CEIDG zgłoszenie zmiany przeważającego kodu PKD we wpisie zostało dokonane po 30 listopada 2020 r. W związku z powyższym, nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 28 lutego 2021 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że od maja 2017 roku "A" Sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą polegającą wyłącznie na działalności gastronomicznej pod nazwą "B" mieszczącą się w J., ul. [...] i posiadając wszystkie konieczne zezwolenia i zgłoszenia. Na potwierdzenie przedmiotowych informacji przedłożono zawiadomienie z 29.05.2017 r., decyzję nr [...] z [...] r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] r., zezwolenie nr [...] z [...] r. Podkreślono, iż od maja 2017 r. do chwili obecnej spółka nie prowadzi jakiekolwiek działalności aniżeli działalność gastronomiczną objęta kodem PKD: 56.10.A. Jednocześnie w piśmie z 14 września 2021 r. wskazano, iż Spółka istotnie do 6 listopada 2020 r. nie posiadała wpisanej jakiejkolwiek przeważającej działalności w rejestrze KRS (a w rezultacie również w rejestrze REGON), co znajduje potwierdzenie w złożonym do Sądu pełnym odpisie KRS. Prezes Zakładu po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska i decyzją z [...]r. utrzymał w mocy sporną decyzję. Po przywołaniu art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 stwierdził, że wskazany przez stronę kod PKD 56.10.A uprawnia do ubiegania się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek w myśl powołanej ustawy, jednak według organu, kod ten nie został potwierdzony z otrzymanym z GUS wykazem według stanu na 31 sierpnia 2020 r. lub 30 września 2020 r. Dlatego, zdaniem organu, nie przysługiwało skarżącej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. W terminowo wniesionej skardze skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni § 10 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 2 w zw. z § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 jakoby kod PKD związany z rodzaje przeważającej działalności gospodarczej wg. stanu na dzień 30 listopada 2020 r. musiał odpowiadać temu samemu kodowi przeważającej działalności gospodarczej wg klasyfikacji PKD na dzień 31 sierpnia 2020 r. lub 30 września 2020 r., podczas gdy z powołanego przepisu nie wynika, by warunkiem przyznania prawa pomocy było również to, żeby na dzień 31 sierpnia 2020 r. lub 30 września 2020 r. w rejestrze REGON został wpisany ten sam rodzaj przeważającej działalności, co na dzień 30 listopada 2020 r. spowodowało, że organ zażądał od wnioskodawcy spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów i nieprawidłowo odmówił wnioskowanego zwolnienia; - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe uznanie, iż skoro skarżąca według danych wynikających z GUS (rejestru REGON) nie prowadziła przeważającej działalności o kodzie PKD 56.10.A. na dzień 31 sierpnia 2020 r. lub 30 września 2020 r. to nie zachodziły przesłanki zwolnienia skarżącej Spółki z obowiązku opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r., podczas gdy ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywania i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych i nie zależy ona od wpisu do rejestru REGON, a wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jedynie jako domniemanie prawne wzruszalne, mające na celu tylko i wyłącznie uproszczenie postępowania ulgowego; - art. 7 k.p.a. – poprzez niesprostanie obowiązkowi stania na straży praworządności, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie dokumentów przedłożonych przez Spółkę do wniosku o ponowne rozpoznanie spray, w tym m.in.: paragonów fiskalnych za sierpień i wrzesień 2020 r., stanu zatrudnienia oraz danych posiadanych przez ZUS z urzędu w tym m.in.: wniosku Spółki o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, jaki został zaakceptowany przez ZUS na mocy umowy nr [...] z 5 czerwca 2020 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek z których dokumentów wynikało jednoznacznie, że "A" Sp. z o.o. zarówno na dzień 31 sierpnia 2020 r. jak również 30 września 2020 r. rzeczywiście prowadziła restaurację, tj. przeważającą działalność o kodzie PKD 56.10.A; - art. 138 § 1 k.p.a. – poprzez zastosowanie i utrzymanie mocy zaskarżonej decyzji ZUS. W konsekwencji wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zobowiązanie Organu do wydania decyzji przyznającej prawo stronie do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2021 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Nadto wniesiono o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istoty niniejszej sprawy: umowy najmu lokalu użytkowego, oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku 2020 r.; oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku 2018 r.; odpis zupełny z KRS "A" Sp. z o.o. jako dokumenty potwierdzające, że nieprzerwanie od maja 2017 r. do chwili obecnej "A" Sp. z o.o. prowadzi działalność gastronomiczną pod nazwą "B " mieszczącą się w J. z przeważającym rodzajem działalności objętej kodem PKD 56.10.A. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. 2021 roku, poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na niespełnieniu przez stronę wymogu wynikającego z treści art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 w zakresie prowadzenia przeważającego rodzaju działalność objętego kodem, gdzie organ twierdzi, iż strona na dzień 30 sierpnia lub 30 września 2020 r. nie prowadziła, wg wykazu GUS, działalności objętej kodem 56.10.A, natomiast strona jest zdania przeciwnego podnosząc, iż akcentowała to we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż posiada na te twierdzenia stosowne dowody co zostało pominięte przez organ. Jak stanowi art. 31 zo ust. 10 ustawy COVID -19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do 28 lutego 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu. Z powołanego przepisu wynika zatem, iż warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest prowadzenie jednej z rodzajów działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako przeważającej wskazanej w tym przepisie, w tym m.in. oznaczonej kodem 56.10.A., przy czym prowadzenie tegoż rodzaju działalności musi mieć miejsce na dzień 30 października 2020 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ tej kwestii we wniosku o ponowne rozpatrzenie organ nie rozważył. Tymczasem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS uwzględniając charakter prawny tego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek odnieść się do zarzutów strony skarżącej i obowiązany jest rozpatrzyć sprawę merytorycznie i rozstrzygnąć sprawę co do istoty (por. wyrok NSA z 13 października 2013 r. sygn. akt II GSK 1062/10). Ponadto organ, który prowadzi postępowanie, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma także obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego danej sprawy i to również na podstawie odpowiednio stosowanego przepisu art. 136 k.p.a. Dlatego też właściwy organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może pozostawić bez sprawdzenia i analizy twierdzeń strony która twierdzi iż spełnia wymogi prawa w zakresie spełnienia warunków prawnych do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za okres od 1 listopada 2020 r. do 28 lutego 2021 r. W tej sprawie dotyczyło to m.in. prowadzenia przez Spółkę na dzień 30.08.2020 r. lub 30.09.2020 r. rodzaju przeważającej działalności uprawniającej do zastosowania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. W konsekwencji organ nie uwzględnił indywidualnego charakteru przedmiotowej sprawy administracyjnej. W konsekwencji dopuścił się istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przedwcześnie uznał, iż w sprawie nie została spełniona została przesłanka określona w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19. Podkreślić należy jak już nadmieniono, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ administracji zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów zawartych w ww. środku zaskarżenia. Niedopełnienie przez organ tych obowiązków stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Podda indywidualnej ocenie okoliczności tej, konkretnej sprawy administracyjnej w świetle przepisów ustawy o COVID-19. Wydając rozstrzygnięcie w sprawie ustosunkuje się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło