III SA/Gl 784/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-12-20
Skład orzekający: Anna Apollo, Iwona Wiesner, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym, opierając się jedynie na ogólnym stwierdzeniu o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w zakresie innych należności i wysokości zobowiązania podatkowego, bez szczegółowego wykazania przesłanek i uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania?Ratio decidendi
Organ podatkowy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, musi wykazać wystąpienie co najmniej jednej z przesłanek z § 1 oraz uprawdopodobnić, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Ogólne stwierdzenia o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i wysokości zobowiązania, bez szczegółowego wskazania rodzaju, kwoty i okresu zaległości, a także bez przedstawienia dowodów, nie spełniają wymogów udowodnienia i uprawdopodobnienia, co skutkuje naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Spółka "A" s.c. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niesłuszne nadanie rygoru bez wykazania przesłanek, a także naruszenie zasad postępowania podatkowego, w tym brak uzasadnienia i naruszenie zasady budzenia zaufania. Organy argumentowały, że toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności, w połączeniu z wysokością zobowiązania, uzasadnia nadanie rygoru.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" s. c. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) i rozpatrując zażalenie pełnomocnika "A" s.c. z siedzibą w W. (zwanej dalej Spółką), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...], którym organ ten nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia [...] r., nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2010 r. na kwotę [...] zł.
2. Dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał decyzję określającą Spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2010 r. w kwocie [...] zł. Tego samego dnia organ wydał też postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
2.1. W podstawie prawnej postanowienia organ podatkowy powołał art. 239b § 1 pkt 1 O.p.
2.2. Natomiast w uzasadnieniu zacytował treść całego przepisu art. 239b O.p. i stwierdził tylko, że:
- "Analiza danych zawartych w systemie finansowo księgowym Izby Celnej w K. wskazuje, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych",
- "Okoliczność ta w powiązaniu z wysokością zobowiązania podatkowego w ocenie organu podatkowego stanowi wypełnienie warunków określonych treści art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, dlatego też w pełni zasadnym jest nadanie wyżej wymienionej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności".
3. Pełnomocnik Spółki w zażaleniu z dnia [...] r. wnosił o uchylenie postanowienia zarzucając naruszenie art. 239b § 1 i 2 O.p. poprzez niesłuszne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku wykazania uprawniających do tego przesłanek, o których mowa w tym przepisie.
3.1. Mając na uwadze treść uzasadnienia postanowienia nie zgodził się z organem, że wskazana przez organ informacja o toczącym się w innej sprawie postępowaniu egzekucyjnym "w powiązaniu z wysokością zobowiązania podatkowego" w jakikolwiek sposób uprawdopodabnia, że wynikające z decyzji zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zauważył, że uprawdopodobnienie to musi znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia i nie może być ono dorozumiane.
3.2. Uznał, że wadliwe jest wskazanie w postanowieniu jedynie na istnienie warunków z art. 239b § 1 O.p., nawet jeśli wystąpienie niektórych z nich może świadczyć, o tym, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
3.3. Powołując się na uznaniowy charakter instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i wadliwość samej decyzji wymiarowej - z tego względu, że organ wszystkie niejasności rozstrzygał na niekorzyść strony - zarzucił też naruszenie zasady wzbudzania zaufania do organów Państwa i konstytucyjnej zasadny państwa prawa.
4. Przesyłając to zażalenie do organu odwoławczego organ pierwszej instancji wyrażając swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] r. wskazał między innymi, że:
- "Analiza danych zawartych w systemie finansowo - księgowym Izby Celnej w K. wskazuje, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych za kilka okresów rozliczeniowych (od sierpnia 2009 r. do grudnia 2009 r.) na łączną kwotę należnego podatku akcyzowego – [...] zł",
- "Okoliczność ta w powiązaniu z wysokim zobowiązaniem podatkowym określonym w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. w ocenie organu podatkowego stanowi wypełnienie warunków określonych treści art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, dlatego też w pełni zasadnym było nadanie ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności".
5. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
5.1. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności powołał się na przepis art. 239b § 1 i 2 O.p. i stwierdził, że w przypadku przesłanek wyliczonych w § 1 organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w § 2 wystarczy uprawdopodobnienie.
5.2. Odnośnie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 O.p., tj. prowadzenia postępowania egzekucyjnego zauważył, że "wobec Strony, co potwierdzają dane pozostające w dyspozycji organów podatkowych, toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych" i dlatego uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że doszło do spełnienia tej przesłanki.
5.3. W zakresie warunku z art. 239b § 2 O.p. organ wskazał, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, a jedynie wiarygodność wystąpienia przesłanki niewykonania zobowiązania i że uzasadnienie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zawsze wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego, czyli wykazania na jakich dowodach organ podatkowy się oparł i w przypadku, gdy wystarczy uprawdopodobnienie nie wystarcza ogólne stwierdzenie, że okoliczności wskazują na niewykonanie zobowiązania, a konieczne jest szczegółowe wyprowadzenie okoliczności, z których organ wyprowadził uprawdopodobnienie. Mając to na uwadze na koniec stwierdził, że "organ podatkowy I instancji wykazał, że zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane", a także że "okoliczność toczącego się postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności pieniężnych w korelacji z wysokością zobowiązania podatkowego (kwota [...] zł) (...) daje podstawę aby sądzić, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane".
6. W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki wnosił o:
1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2/ zwolnienie z kosztów postępowania sądowego,
3/ zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w K. kosztów postępowania według norm przepisanych.
6.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:
1/ art. 239b § 1 i 2 O.p. poprzez niesłuszne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku wykazania uprawniających do tego przesłanek, o których mowa w tej regulacji; zwłaszcza w sytuacji wstrzymania wykonania decyzji będących podstawą prowadzonej egzekucji, na którą powołuje się organ;
2/ art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w postaci braku uzasadnienia postanowienia w zakresie wykazania zarówno przez organ pierwszej, jak drugiej instancji, okoliczności uprawdopodabniających fakt, iż zdaniem organu zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane;
3/ art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w postaci nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom pomimo tego, iż organ posiadał wiedzę na temat toczących się aktualnie postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach dotyczących zobowiązań w podatku akcyzowym za poprzednie okresy rozliczeniowe (08-11/2009), mając jednocześnie na uwadze tożsamość przedmiotów toczących się postępowań oraz fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej; przy czym podkreślił, iż nadanie decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności stanowi jedynie uprawnienie organu a nie obowiązek, co w niniejszej sytuacji dodatkowo wskazuje na zasadność tego zarzutu;
4/ art. 124 O.p. poprzez naruszenie przez organ zasady przekonywania przejawiające się tym, iż w żaden sposób nie wykazał przesłanek, którymi kierował się podczas wydania rozstrzygnięcia o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, a tym samym niewątpliwie nie przekonał skarżącej do dobrowolnego spełnienia nałożonego na nią obowiązku mając na uwadze fakt, iż kwestia zasadności nałożonych na Spółkę zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego w identycznych sprawach za inne okresy rozliczeniowe jest przedmiotem aktualnie toczącego się przed sądem postępowania, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach za uzasadnione uznał wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż wydanie rozstrzygnięci będącego przedmiotem niniejszego zaskarżenia stanowi jedynie uprawnienie organu.
6.2. Do skargi zostały dołączone kserokopie postanowień tut. Sądu z dnia 28 marca 2011 r. wydane w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 2404 – 2407/10, którymi Sąd wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. określające zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za inne okresy.
7. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uznał, że wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji wymiarowych za inny okres rozliczeniowy pozostaje bez znaczenia dla możliwości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej przez organ podatkowy w konkretnej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. stwierdził, że w uzasadnieniach postanowień obu instancji organy stwierdziły, że doszło do spełnienia przesłanek z art. 239b § 1 i 2 O.p. "co potwierdzają dane pozostające w dyspozycji organów podatkowych, toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych".
8. Na rozprawie dnia 20 grudnia 2011 r. pełnomocnik Spółki wnosił jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:
9. Skarga jest zasadna.
10. Stan prawny sprawy.
10.1. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. (podkreślenia i pogrubienia Sądu):
Decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Natomiast według art. 239b § 2 O.p.: Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
10.2. Z powyższych przepisów wynika, że aby organ mógł wydać postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności musi spełnić łącznie dwa warunki:
1/ wykazać wystąpienie, co najmniej jednej z czterech przesłanek określonych w § 1 art. 239b O.p.,
2/ uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
10.3. Jeśli chodzi o pierwszą przesłankę art. 239b § 1 pkt 1 O.p., to z treści tego przepisu wynika, że w posiadaniu organu podatkowego pierwszej instancji powinny znaleźć się pisemnie potwierdzone informacje określające, że wobec strony danego postępowania podatkowego prowadzone jest aktualnie postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Ustawodawca nie zawęził tu rodzaju prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że będzie tu chodziło o jakiekolwiek formalnie wszczęte i prowadzone (formalnie niezakończone) postępowanie egzekucyjne (np. w zakresie należności cywilnoprawnych, administracyjnych). W ramach tej przesłanki nie wystarcza informacja, że strona posiada określone zaległości. Z samego faktu istnienia określonych zaległości nie można w sposób uprawniony wnioskować, że w związku z tym toczy się postępowanie egzekucyjne obejmujące przymusową realizację tych należności z majątku zobowiązanego. Prawidłowym wykazaniem istnienia tej przesłanki nie jest również ogólne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu postanowienia, że wobec podatnika toczy się postępowanie w zakresie innych należności pieniężnych, jeśli jednocześnie nie zostanie sprecyzowanie: jakich zaległości, w jakiej wysokości i za jakie okresy. Poza tym wykazanie istnienia tych okoliczności musi wiązać się z koniecznością dołączenia do akt postępowania dowodów potwierdzających te fakty.
10.4. Odnośnie drugiego warunku w doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221). Okoliczności te mogą uprawdopodabniać obawę niewykonania zobowiązania dopiero wespół z innymi faktycznymi okolicznościami danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, iż zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Zobowiązanie może nie zostać wykonane między innymi w podobnych sytuacjach, jakie zostały określone w art. 239b § 1 O.p., np. gdy należy uwzględniać pierwszeństwo zaspokojenia zobowiązań podatkowy w ramach podziału sumy uzyskanej z egzekucji, tj.: gdy zachodzi konieczność zgłoszenia wierzytelności w ramach egzekucji prowadzonej przez określony organ egzekucyjny z wniosku innych wierzycieli w stosunku do majątku zobowiązanego, np. przy egzekucji z nieruchomości; gdy realna wartość środków materialnych i finansowych podatnika podlegających egzekucji lub suma uzyskana z egzekucji nie pozwoli na zaspokojenie wszystkich jego zobowiązań; gdy podatnik podejmuje czynności polegające na zbywaniu swojego majątku lub zaspokaja innych wierzycieli działając na szkodę wierzycieli uprawnionych, albo gdy okres jaki pozostał do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego z powodu upływu terminu przedawnienia jest niewystarczający do wydania decyzji organu odwoławczego i zastosowania środków egzekucyjnych, które przerwałyby bieg tego terminu. W tym zakresie ustawodawca jednak nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń złagodził i odformalizował.
11. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył prawo materialne poprzez zastosowanie art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 O.p. w sytuacji, gdy nie wykazał pierwszego warunku ani nie uprawdopodobnił drugiego przy czym działał sprzecznie z przepisami procesowymi (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 217 § 2 O.p.), co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
11.1. Uzasadnienie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, szczególnie gdy jego wydanie nie jest poprzedzone stosownym postępowaniem takim jak, np. postępowanie podatkowe przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej zobowiązanie podatkowe, musi w pełni spełniać wymogi z art. 217 § 2 O.p., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego, które winno odzwierciedlać okoliczności wymagane przepisem art. 239b § 1 i 2 O.p. Wynika to też z zasady działania organów podatkowych na podstawie prawa, budzenia zaufania do organów państwowych i przekonywania (art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 O.p.). W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji uzasadniając swoje orzeczenie w ramach uzasadnienia faktycznego, jeśli chodzi o pierwszy warunek (art. 239b § 1 pkt 1 O.p.), wskazał tylko ogólnie, że toczy się postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki, a jako dowód powołał jedynie system finansowo-księgowy organu egzekucyjnego. Odzwierciedleniem tego było jedno zdanie: "Analiza danych zawartych w systemie finansowo księgowym Izby Celnej w K. wskazuje, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych". Według organu okoliczność ta i wysokość zobowiązania podatkowego pozwala uznać, że został również spełniony warunek z art. 239b § 2 O.p. ("Okoliczność ta w powiązaniu z wysokością zobowiązania podatkowego w ocenie organu podatkowego stanowi wypełnienie warunków określonych treści art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, dlatego też w pełni zasadnym jest nadanie wyżej wymienionej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności"). Uściślenie jakie zaległości i za jaki okres były przedmiotem egzekucji nastąpiło w piśmie z dnia [...] r., którym organ ten przesłał zażalenie Spółki do organu drugiej instancji. Organ odwoławczy w swoim postanowieniu wprawdzie prawidłowo zinterpretował przepisy materialne będące podstawą orzekania wskazując na konieczność udowodnienia okoliczności wynikających z art. 239b § 1 O.p. i na to, że przy uprawdopodobnieniu z art. 239b § 2 O.p. nie wystarcza ogólne stwierdzenie, że okoliczności wskazują na niewykonanie zobowiązania, a konieczne jest szczegółowe wyprowadzenie okoliczności, na których organ oparł swoje uprawdopodobnienie, ale w praktyce nie zastosował się do tych wniosków. Mianowicie tak jak organ pierwszej instancji przy fakcie egzekucji powołał się jedynie na "dane pozostające w dyspozycji organów podatkowych" zaznaczając tylko, że "toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych". Również przy uprawdopodobnieniu uznał, że "organ podatkowy I instancji wykazał, że zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane". Potwierdzając to dokonał porównania dwóch okoliczności, a mianowicie pierwszej, że było prowadzone postępowanie egzekucyjne i drugiej jeśli chodzi o wysokość istniejącej zaległości podatkowej w niniejszej sprawie, ale również stwierdzenia te nie były do końca skonkretyzowane ("okoliczność toczącego się postępowania egzekucyjnego w zakresie innych należności pieniężnych w korelacji z wysokością zobowiązania podatkowego (kwota [...] zł) (...) daje podstawę aby sądzić, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane"). W ten sposób organy nie wywiązały się z obowiązku zawarcia w uzasadnieniu faktycznym stosownych ustaleń, ponieważ nie wskazały w sposób konkrety faktów, które na mocy stosownych przepisów należało uznać za udowodnione lub uprawdopodobnione, czyli naruszyły art. 217 § 2 O.p. Pewien element zawarty w wyrażonym przez organ pierwszej instancji stanowisku odnośnie prowadzonej egzekucji, co do okresu i kwoty egzekucji, nie może być uznany za część uzasadnienia. Po za tym organ odwoławczy nie powołał się na te fakty w swoim uzasadnieniu. Z samej kwoty zobowiązania podatkowego nie można wnosić, że nie zostanie ono wykonane, jeśli nie zestawi się tego z innymi właściwymi danymi. Ogólnie powołane fakty, które nie mogą podlegać weryfikacji ze względu na ich niedoprecyzowanie, nie mogą także stanowić podstawy faktycznej orzeczenia.
11.2. Udowodnienie i uprawdopodobnienie faktów, na które powołuje się organ musi mieć też swój wyraz w zebranym materiale dowodowym stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 O.p., który podlega ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), ponieważ dopiero na podstawie całego zebranego materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (ewentualnie uprawdopodobniona). W związku z tym stosowny materiał dowodowy winien znajdować się w aktach postępowania. Na etapie zażalenia strona ma prawo przeglądać takie akta i wypowiadać się w sprawie zebranego materiału dowodowego, np. składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie, a organ odwoławczy jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę, czyli w zakresie możliwym zebrać dodatkowe dowody - jeśli jest to konieczne - ocenić cały zebrany materiał i odnieść się do zarzutów zgłoszonych przez stronę. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie zebrały żadnego materiału dowodowego poprzestając na swoich ogólnych stwierdzeniach zawartych w wydanych postanowieniach. Tym samym Sąd nie mógł dokonać analizy, czy istniały podstawy faktyczne wniosków organów, na które powołały się w uzasadnieniach postanowień. W przypadku gdyby istniały dowody potwierdzające określone okoliczności lub uprawdopodabniające inne, to Sąd mógłby ocenić, czy naruszenie przepisów procesowych związanych z nieprawidłowym uzasadnieniem miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tym przypadku taka ocena nie mogła być przeprowadzona, gdyż w aktach sprawy znajdowały się same postanowienia, zażalenie i stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w piśmie z dnia [...] r.
12. W związku z powyższym zarzuty skargi okazały się zasadne z wyjątkiem art. 210 § 1 pkt 6 O.p., który to przepis stosuje się do decyzji, a nie postanowień. O uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowienia, na które służy zażalenie, stanowi art. 217 § 2 O.p. Z organem odwoławczym należy się zgodzić w tym zakresie, że wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej dotyczącej innego okresu rozliczeniowego nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w danej sprawie, gdyż przesłanki stanowiące podstawę tych rozstrzygnięć są inne. Ewentualna wadliwość decyzji wymiarowych też nie ma znaczenia przy wydaniu takich postanowień. Jest to uprawnienie organu pierwszej instancji ("może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności"), jeśli są spełnione wszystkie warunki.
13. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd, działając na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe poprzez zebranie właściwego materiału dowodowego i wydać rozstrzygnięcie wraz z pełnym uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności podlega wykonaniu poprzez prowadzenie egzekucji powstałych zaległości podatkowych na podstawie wydanej decyzji wymiarowej, dlatego Sąd uwzględniając skargę, w oparciu o art. 152 powyższej ustawy, orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zasądził też koszty postępowania w kwocie 340 zł (100 zł - wpis sądowy, 240 zł – koszty zastępstwa procesowego, opłata skarbowa od pełnomocnictwa nie została uiszczona) w myśl art. 200, art. 205 § 2 i 3 powyższej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło