III SA/Gl 789/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-03-27
Skład orzekający: Dorota Fleszer, Adam Gołuch, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jest decyzją uznaniową, czy związaną, i czy sąd administracyjny może uwzględniać jego sytuację zawodową przy ocenie legalności takiej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydana na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika, jest decyzją związaną, a nie uznaniową. Oznacza to, że organ administracyjny jest zobowiązany do jej wydania, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe. Sąd administracyjny nie może kierować się względami słuszności czy sytuacją życiową strony, a jedynie kontroluje legalność działania organu.Stan faktyczny
Skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego, a jego odwołanie od tej decyzji zostało odrzucone jako spóźnione. Na tej podstawie organ właściwy dłużnika wystąpił o zatrzymanie prawa jazdy skarżącego. Prezydent Miasta K. wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Skarżący w skardze podniósł, że utrata prawa jazdy uniemożliwi mu wykonywanie pracy zarobkowej, która jest źródłem jego dochodów i pozwala na spłatę zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 lipca 2023 r. nr SKO.K/41.3/1217/2023/13581/AW w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 3 lipca 2023 r., znak SKO.K/41.3/1217/2023/13581/AW Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję z 4 maja 2023 r. Nr [...] Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent) w przedmiocie zatrzymania M. K. (dalej: Skarżący) prawa jazdy na wniosek organu właściwego dłużnika.
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżącemu zostało wydane w dniu 24 sierpnia 2006 r. przez Prezydenta prawo jazdy kat. B nr [...].
Wnioskiem z dnia 6 marca 2023r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. zwrócił się do Prezydenta o zatrzymanie prawa jazdy Skarżącemu jako dłużnikowi alimentacyjnemu.
Decyzją z 30 grudnia 2022r. wydaną z upoważnienia Prezydenta przez starszego specjalistę Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., Skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej W. K.
W dniu 30 marca 2023r. Skarżący poinformował Prezydenta, że 29 marca 2023r. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w K. odwołanie od tej decyzji.
W toku postępowania wyjaśniającego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., pismem z 24 kwietnia 2023 r. poinformował, że SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego podtrzymał wniosek o zatrzymanie prawa jazdy ww. dłużnikowi alimentacyjnemu.
Decyzją z 4 maja 2023 r. Prezydent orzekł w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy na wniosek organu właściwego dłużnika.
Od tej decyzji pismem z 19 maja 2022 r. Skarżący złożył odwołanie. W jego treści powołał się na swoją trudną sytuację życiową i zawodową.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przywołało mający zastosowanie w sprawie stan prawny.
SKO stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały obie przesłanki warunkujące zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów tj. 1) organ właściwy dłużnika, w rozpatrywanej sprawie Prezydent, wydał decyzję o uznaniu Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego i decyzja ta stała się ostateczna, 2) organ właściwy dłużnika wystąpił do Prezydenta z wnioskiem o zatrzymanie Skarżącemu prawa jazdy. Oznacza to, że zatrzymanie przez Prezydenta prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu — Skarżącemu jest w pełni uzasadnione.
Jednocześnie bez wpływu na sprawę są podnoszone przez Skarżącego okoliczności, ponieważ decyzja w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy jest rodzajem aktu związanego. Oznacza to, że w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie organ administracyjny zmuszony jest wydać decyzję o określonej treści, czyli o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze Skarżący domagał się zmiany decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, względnie uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego.
W uzasadnieniu podał, że zatrudniony jest w firmie świadczącej usługi w zakresie transportu. Firma ta nie posiada stanowiska pracy nie wymagającego dokumentu prawa jazdy. Praca w tej firmie daje Skarżącemu możliwość spłaty zadłużenia. Zatrzymanie prawa jazdy sprawi, że zostanie on bez środków do życia. Pracodawca Skarżącego zobowiązał się do spłaty zadłużenia wynikającego z niepłacenia alimentów.
Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów tj. umowy o pracę i zeznań świadka M. G., która jest jego pracodawcą i zobowiązała się do płacenia zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy podnieść, że według art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z 3 lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję z 4 maja 2023 r. Prezydenta w przedmiocie zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy na wniosek organu właściwego dłużnika.
Podstawą prawną kontrolowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1993 z późn. zm.; dalej: ustawa).
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Stosownie do art. 5 ust. 3b ustawy jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2021 r. poz. 2345 i 2447) oraz
2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji.
Działając w oparciu o art. 5 ust. 5 ustawy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Należy podkreślić, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że jeżeli zaistnieją przesłanki określone w art. 5 ust. 5 ustawy starosta jest zobowiązany do zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu bez żadnego zakresu uznania administracyjnego. Tak więc wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b pkt 2 gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna.
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. I OSK 2443/17 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a drugą - wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest zatem decyzją o charakterze związanym.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, iż decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta przez starszego specjalistę Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej W. K. (karta 2 akt administracyjnych). SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania (karta 24 akt administracyjnych). Oznacza to, że decyzja ta stała się ostateczna w dniu 31 stycznia 203 r. (karta 12 akt administracyjnych).
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. pismem z 6 marca 2023 r. wystąpił do Prezydenta o zatrzymanie Skarżącemu prawa jazdy.
Oznacza to zatem, że konieczne przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji zostały spełnione i tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podnoszone w skardze zarzuty procesowe akcentujące sytuację zawodową Skarżącego są bezprzedmiotowe w okolicznościach sprawy.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartych w skardze wniosków dowodowych Skarżącego. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższej regulacji wynika, że celem postępowania dowodowego przed sądem nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy podatkowej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy do tak poczynionych ustaleń prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Zatem postępowanie dowodowe przed sądem ma jedynie charakter uzupełniający. Przede wszystkim musi być niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a przy tym nie może spowodować nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tym samym wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, nie mógł być uwzględniony, gdyż zakres okoliczności jaki miałby być za ich pomocą dowodzony nie był niezbędny do wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości w kontrolowanej sprawie. Należy też podkreślić, że sąd może przeprowadzić jedynie dowody z dokumentów, zatem oczywistym jest, że wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wskazanych w skardze świadków podlegał oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło