III SA/Gl 790/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 września 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2018 r. i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości. W skardze z 6 czerwca 2018 r. na opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu [...] r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) [...] zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty płynności finansowej spółki. Z oświadczenia spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie [...] zł. Wartość środków trwałych spółki (wg. bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła stratę w kwocie (-) [...] zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: w "B" – [...] zł; w "C" (pomocniczy) – [...] zł; w "C" – [...] zł (kwota w całości zablokowana); w "D" (rachunek podstawowy) – [...] zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że środki w kasie spółki wynoszą [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdziła, że spółka nie prowadzi działalności, a jej zobowiązaniem bieżącym jest opłata czynszu – który wynosi [...] zł. Do akt dołączono wyczerpujący materiał źródłowy w postaci wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidacje majątku dłużnika (pismo z dnia [...]); postanowienie z dnia [...] r. o zabezpieczeniu majątku wnioskodawcy poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego; pismo (sprawozdanie) nadzorcy sądowego z dnia [...] r.; wyciągi z rachunków bankowych. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o wykazanie aktualnego stanu rachunków bankowych spółki, nadesłanie sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy i raportu kasowego na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała do akt sprawy materiały źródłowe i dokumenty, o które była wzywana. Postanowieniem z 12 września 2018 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą spółkę z uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 5.000 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że z wyciągów z rachunków bankowych nie wynika, aby wszystkie konta bankowe były zablokowane. Na rachunkach tych spółka posiada środki finansowe, którymi może dysponować. Od tego postanowienia, w terminie ustawowym strona skarżąca wniosła sprzeciw. Strona skarżąca w sprzeciwie nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest nawet w stanie regulować swoich zobowiązań a dłużnicy skarżącej są niewypłacalni - prowadzone postępowania egzekucyjne stały się bezskuteczne. Strona skarżąca wskazała, że z załączonych do sprzeciwu wydruków wynika, że wszystkie rachunki bankowe skarżącej spółki są zajęte. W załączeniu skarżąca przedłożyła: wydruki " z [...] r. dotyczące stanu kont bankowych prowadzonych przez "C", wyciągu z konta z [...]r. z informacją o zablokowanej kwocie, wydruki z informacją o środkach na kontach w "D", zaświadczenie z [...] r. z "B". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku strony skarżącej, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W wyniku złożonego sprzeciwu oraz nadesłanej dokumentacji finansowej skarżącej spółki stwierdzić należy, że strona skarżąca zdołała wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jej wniosku. W sprzeciwie z 1 października 2018 r. skarżąca spółka złożyła dodatkowe wyjaśnienia, oraz załączyła dodatkowe dokumenty z których wynika brak możliwości poniesienia przez spółkę kosztów sądowych. Sąd stwierdził, że skarżąca spółka w rzeczywistości nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej, skarżąca nie posiada w dyspozycji żadnych środków finansowych mogących pokryć wpis sądowy od skargi choćby w części a względem spółki toczy się postępowania z wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, skarżąca spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącego uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.