III SA/Gl 791/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 2.000 (dwa tysiące) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka jest reprezentowana w postepowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że w dniu 27 marca 2017 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jej majątku. Działalność skarżącej wykazuje stratę w wysokości (-) 149.365,16 zł. Z uwagi na sytuację finansową i niewywiązywanie się kontrahentów z zobowiązań, skarżąca spółka stała się niewypłacalna. Jednocześnie doszło do zajęcia rachunków bankowych, którymi spółka nie może dysponować. Doprowadziło to do utraty płynności finansowej spółki. Z oświadczenia spółki, zawartego na druku urzędowego formularza PPPr wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego zamyka się w kwocie 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych spółki (wg bilansu za ostatni rok obrotowy) zamyka się w kwocie 12.760,79 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła stratę w kwocie (-) 481.760,64 zł. W rubryce nr 9 druku PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wskazano cztery rachunki bankowe spółki z następującymi kwotami zdeponowanymi na nich: • w [...] S.A – 248.303,50 zł; • w [...] S.A. (pomocniczy) – 41.979,58 zł; • w [...] S.A. – 209.137,80 zł (kwota w całości zablokowana); • w [...] (rachunek podstawowy) – 42.579,58 zł. W rubryce nr 10 druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że środki w kasie spółki wynoszą 1.628,66 zł. Jednocześnie wnioskodawca stwierdziła, że spółka nie prowadzi działalności, a jej zobowiązaniem bieżącym jest opłata czynszu – który wynosi 3.075 zł. Do akt dołączono wyczerpujący materiał źródłowy w postaci wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidacje majątku dłużnika (pismo z dnia 27 marca 2017); postanowienie z dnia 14 sierpnia 2017 r. o zabezpieczeniu majątku wnioskodawcy poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego; pismo (sprawozdanie) nadzorcy sądowego z dnia 20 września 2018 r.; wyciągi z rachunków bankowych. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 20 sierpnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o wykazanie aktualnego stanu rachunków bankowych spółki, nadesłanie sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy i raportu kasowego na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała do akt sprawy materiały źródłowe i dokumenty, o które była wzywana. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku spółki, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. Na wstępie stwierdzić należy, że w zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wartość tę ustalić. Strona jest w postępowaniu sądowym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, który w skardze inicjującej postępowanie sądowe określił wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie na kwotę [...] zł. Ta sama wartość została wskazana na druku urzędowego formularza PPPr. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że w sprawie, przedmiotem której jest należność z tytułu opłaty paliwowej, pobierany jest wpis stosunkowy. W sprawie tej wpis sądowy od skargi wynosi więc [...] zł. Kwota ta obliczona jest na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Rozpoznając niniejszą sprawę stwierdzić trzeba, że wnioskująca spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki skutkujące uwzględnieniem jej wniosku w całości. Z analizy przedłożonego materiału źródłowego wynika bowiem, że spółka jest w stanie ponieść część kosztów sądowych. Z zeznania podatkowego CIT-8 za 2017 r., wynika, że spółka poniosła w ubiegłym roku stratę w kwocie (-) 460.763,47 zł (przychód wyniósł 843.092,04 zł, przy kosztach uzyskania przychodu rzędu 1.303.855,51 zł). Z deklaracji VAT-7 za okres od lutego 2018 r. do lipca 2018 r. wynika, że spółka nie wykazuje obrotu, brak jest bowiem praktycznie transakcji gospodarczych, generujących zobowiązania w podatku od towarów i usług w tym okresie. Z analizy przedłożonych do akt sprawy rachunków bankowych wynika jednak, że spółka posiada rachunek bankowy w [...] o nr [...], który nie jest zablokowany. Saldo tego rachunku wynosiło na dzień 31 sierpnia 2018 r. 42.303,03 zł. Ta sama sytuacja dotyczy kolejnego rachunku wnioskodawcy w [...] o nr [...]. Z wyciągów z tego rachunku bankowego również nie wynika, aby był zablokowany, saldo na tym rachunku wynosiło na dzień 31 sierpnia 2018 r. – 42.619,58 zł. Na rachunkach tych spółka posiada środki finansowe, którymi może dysponować. Z powyższych danych wynika, że niezależnie od aktualnego stanu majątkowego spółki oraz aktywności (jej braku) w obrocie gospodarczym, spółka posiada jednak środki finansowe w postaci gotówki, które może przeznaczyć na uiszczenie chociażby części kosztów sądowych. Nie należy tracić z pola widzenia faktu, że aktualnie skarżąca zainicjowała sześć postępowań sądowoadministracyjnych (III SA/Gl 786 – 791/18). W każdym z tych postępowań istnieje obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Łączny sumaryczny wpis sądowy od sześciu ww. skarg wynosi [...] zł. W ocenie referendarza sądowego, spółka jest w stanie wygospodarować 5 % tej kwoty. W tym stanie rzeczy, skarżąca jest w stanie uiścić w tej sprawie kwotę 2.000 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Kwota ta stanowi około 5 % kwoty, którą spółka byłaby zobowiązana uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi w przypadku, gdyby wniosek o prawo pomocy został w całości oddalony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.