III SA/Gl 792/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G.(G.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] A. G. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...], nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego skarżący A. G. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten powtórzył następnie na urzędowym formularzu – druk PPF – czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia [...]. W wyniku analizy stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów referendarz sądowy uznał, iż skarżący jest w stanie pokryć określoną część występujących w sprawie opłat sądowych do kwoty [...] zł. Ich poniesienie nie będzie bowiem stanowiło większego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W konsekwencji postanowieniem z dnia 22 października 2008r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach postanowił zwolnić skarżącego od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej [...] zł (słownie: [...] złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od powyższego postanowienia strona nie wniosła sprzeciwu i w dniu [...] uiściła należny wpis. W wyniku rozpatrzenia zasadności skargi wyrokiem z dnia 23 marca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. G. W dniu [...] pełnomocnik strony wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku wraz z ponownym wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku A. G. wskazał, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie [...] w wysokości [...] zł brutto miesięcznie tj. [...] zł netto, z którego potrącana jest kwota [...] zł z tytułu [...] na rzecz syna [...]. Jako [...] o znacznym stopniu [...] ponosi wydatki związane z zakupem lekarstw ok [...] zł miesięcznie oraz koszty utrzymania [...] mieszkania - [...] zł. Z żoną posiada rozdzielność majątkową. Zaznaczył także, że spłaca kredyt w Banku [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) na wniosek strony może być przyznane jej prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Nadto w zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Rozstrzygając kwestię zwolnienia skarżącego od opłat sądowych należy kierować się zasadą, zgodnie z którą, instytucja prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych. Zasada ta obowiązuje również w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co wynika z art. 199. oraz art. 214 § 1 P.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowa-nia w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć zarówno wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane. Bez takiej jednak zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone. W szczególności nie może tego sąd uczynić w związku ze zmianą oceny zasadności wydanego przez siebie postanowienia [vide: W. Siedlecki, w: B. Dobrzański i inni, Komentarz..., s. 356 i T. Ereciński, w: T. Ereciński (red.), Komentarz..., s. 661]. Sąd po analizie całości materiału dowodowego związanego z pierwotnym oraz przedmiotowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie stwierdził zmiany w obecnej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Zdaniem Sądu – A. G. nie uprawdopodobnił w sposób wystarczająco przekonujący zaistnienia szczególnych, wyjątkowych okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za uwzględnieniem złożonego wniosku w zakresie odpowiadającym żądaniu wnioskodawcy. Wygospodarowanie kwoty [...] zł z uposażenia, które co miesiąc pozostaje do dyspozycji skarżącego nie stanowi bowiem zagrożenia dla codziennej egzystencji wnioskodawcy. Powyższa konstatacja legła u podstaw postanowienia z dnia 22 października 2008r. referendarza sądowego w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którym zwolniono skarżącego od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej [...] zł. Powyższe postanowienie jako prawomocne obowiązuje także na etapie postępowania kasacyjnego. Zatem skoro aktualnie strona nie wykazała zmiany dotychczasowych okoliczności sprawy i nie uprawdopodobniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania nawet w kwocie [...] zł, a Sąd z urzędu nie stwierdził w oparciu o przedstawione dokumenty aby obecna sytuacja materialna skarżącego wskazywał, że nie dysponuje on środkami pieniężnymi, które wystarczałyby na poniesienie kosztów postępowania w tej wysokości bez uszczerbku dla utrzymania – tym samym nie znaleziono podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 22 października 2008r. referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zwolnienia strony także z obowiązku uiszczenia wpisu [...] zł. W konsekwencji zatem mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 245 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono wniosek oddalić.