III SA/Gl 793/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi P.H.U. "A" S.C. A. J., E. B.-G. z siedzibą w M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłania odpisu skargi postanawia przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi oraz nadesłania odpisu skargi. W przedmiotowej sprawie P.H.U. "A" S.C. A. J., E. B.-G. z siedzibą w M. (zwana dalej Spółką) złożyła dnia [...] r. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]. W tytułach tych Spółka była oznaczona jako podmiot zobowiązany, a Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. jako wierzyciel dochodzonych należności. W skardze Spółka podała swój adres siedziby: M. ul. [...]. Zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. Spółka została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braku skargi poprzez: - po pierwsze, uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł (w wezwaniu tym poinformowano Spółkę, że wpis należy uiścić w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu podając godziny otwarcia kasy i numer rachunku), - po drugie, nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestnikowi postępowania. W wezwaniach pouczono, że nie uzupełnienie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie i wezwanie została przesłana na adres wskazany w skardze. Z powodu nieobecności adresata dnia [...] r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono w skrzynce do doręczania korespondencji, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Powtórne awizowanie korespondencji nastąpiło dnia [...] r. Z powodu nie podjęcia przesyłki w terminie dokonano jej zwrotu dnia [...] r. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r. Sąd odrzucił skargę. Biorąc pod uwagę zwrotne potwierdzenie odbioru i opis zawarty na zwrotnej kopercie Sąd uznał, że wezwanie, po dwukrotnym awizowaniu, zostało doręczone z upływem dnia [...] r., a tym samym, że upłynął stronie wyznaczony termin do usunięcia powyższych braków skargi. Poza tym strona nie dokonała tych czynności. Postanowienie to, przesłane na dotychczasowy adres, zostało odebrane dnia [...]r., co zostało potwierdzone pieczątką Spółki i podpisem. Dnia [...]. na konto Sądu wpłynęła kwota [...] zł przelana przez Spółkę tytułem opłaty sądowej. Pismem z dnia [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia) Spółka zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i złożenia odpisu skargi. Do tego pisma zostało dołączone potwierdzenie dokonania przelewu na kwotę [...] zł i odpis skargi. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że [...], z uwagi na sezonową przerwę urlopową, Spółka nie prowadziła działalności w lokalu stanowiącym jej siedzibę, a zastosowana instytucja doręczenia zastępczego spowodowała brak wiedzy Spółki o wyznaczonym zakresie i terminie uzupełnienia skargi. Poza tym zauważono, że na zewnątrz lokalu nie ma i nigdy nie było skrzynki na korespondencję, czyli że żadne awizo nie mogło zostać w niej umieszczone. W związku z tym Spółka uznała, że niedochowanie terminu nastąpiło na skutek okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu, czyli że brak winy w uchybieniu terminu został, co najmniej uprawdopodobniony. Podkreślono przy tym, że wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni licząc od dnia, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, tj. od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, gdyż wówczas Spółka dowiedziała się o wydanym zarządzeniu z dnia [...] r. Na wezwanie Sądu Poczta Polska Oddział Rejonowy w K. pismem z dnia [...]r. poinformowała, że w przedmiotowej sprawie w Urzędzie Pocztowym M. [...] zostały przeprowadzone czynności wyjaśniające, z których wynikało, że przesyłki nadchodzące pod adres M., ul. [...] w większości doręczane były w siedzibie Spółki. Natomiast, gdy siedziba Spółki była zamknięta, listonosz sporządzał zawiadomienie i pozostawiał je w skrzynce oddawczej E. B.-G., która zajmuje lokal mieszczący się przy ul. [...]. Podkreślono, że sytuacja taka miała miejsce w przypadku powyższej przesyłki poleconej i że Spółka nie posiada pocztowej skrzynki nadawczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd jest zobowiązany zwrócić uwagę, czy wniosek ten wpłynął w terminie, gdyż jeśli nie, to wniosek należy odrzucić nie rozpatrując go merytorycznie, co wynika z art. 88 P.p.s.a. Przyjmuje się, że fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeśli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B.Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 88 P.p.s.a.). Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne występujące w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wniosek został złożony w terminie 7 dni od momentu kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyczyna ustała z dniem doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego uzasadnienia Spółka dowiedziała się, że została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi i że wezwanie to zostało doręczone w trybie zastępczym poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki z pozostawieniem zawiadomienia w skrzynce oddawczej. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii przywrócenia terminu w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że w świetle wyżej wymienionych przepisów nie dochowany termin należy przywrócić, gdy wnioskodawca uprawdopodobni we wniosku, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W literaturze i orzecznictwie panuje zgodność, co do tego, że spełnienie tej przesłanki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy jej ocenie Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M.Jaśkowska, A.Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz" Kraków 2000, str. 368-370; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego" Tom 1, Warszawa 2003, str. 362; wyrok NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97; postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Mon. Pr. z 2002 r., Nr 23, str. 1059). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że Spółka uprawdopodobniła, że wystąpiły okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu wyznaczonego terminu. Jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Pocztę Polską wprawdzie przesyłki nadchodzące na adres siedziby Spółki doręczane były pod tym adresem, ale gdy siedziba była zamknięta, z powodu braku pocztowej skrzynki oddawczej pod tym adresem, doręczyciel pozostawiał zawiadomienia nie na drzwiach tej siedziby, ale w skrzynce oddawczej wspólniczki E. B.-G., zajmującej lokal mieszczący się pod innym adresem ul. [...]. Jak zaznaczyła Poczta Polska, właśnie taka sytuacja miała miejsce w przypadku doręczenia przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków skargi. Takie działania doręczyciela, w świetle stosownych przepisów o doręczeniach, należy uznać za uniemożliwiające samej Spółce, będącej stroną skarżącą, zapoznanie się z treścią danej przesyłki. Nie można Spółce w takiej sytuacji zarzucić braku należytej staranności. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne oraz to, że strona uzupełniła braki o jakie była wzywana Sąd orzekł, jak w sentencji.